Đồng Sỹ Nguyên – Huyền thoại đường Trường Sơn
Đỗ Ngọc Minh
Đồng Sỹ Nguyên
Đồng Sỹ Nguyên (1923–2019) là một vị tướng và nhà lãnh đạo của Việt Nam, được biết đến nhiều nhất với vai trò Tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn trong giai đoạn Chiến tranh Việt Nam. Ông để lại dấu ấn đặc biệt trong việc tổ chức và phát triển tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh, đồng thời sau chiến tranh đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong bộ máy nhà nước.
Những cương vị nổi bật
Ông tên khai sinh là Nguyễn Hữu Vũ, sinh ngày 1/3/1923 tại Quảng Bình. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, ông sử dụng tên Đồng Sỹ Nguyên, về sau trở thành tên gắn liền với sự nghiệp của mình. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn trẻ, là đại biểu Quốc hội khóa I và trải qua nhiều vị trí trong Quân đội nhân dân Việt Nam trước khi trở thành Tư lệnh Đoàn 559 (Binh đoàn Trường Sơn) từ năm 1967 đến năm 1976.
Vai trò tại Trường Sơn
Trong gần một thập kỷ chỉ huy lực lượng Trường Sơn, Đồng Sỹ Nguyên được ghi nhận có vai trò quan trọng trong việc mở rộng mạng lưới đường vận tải, tổ chức hệ thống hậu cần và phối hợp nhiều lực lượng để duy trì tuyến chi viện chiến lược. Dưới thời kỳ chỉ huy của ông, hệ thống đường Trường Sơn phát triển từ các tuyến đường đơn lẻ thành một mạng lưới quy mô lớn, góp phần phục vụ vận chuyển người và vật tư trong chiến tranh.
Các chức vụ sau chiến tranh
Sau năm 1975, ông lần lượt giữ nhiều chức vụ dân sự và quân sự như Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay tương đương Phó Thủ tướng), đồng thời là Ủy viên Bộ Chính trị trong giai đoạn 1986–1991. Sau khi rời các cương vị điều hành, ông tiếp tục tham gia các chương trình về phát triển rừng và xây dựng Quốc lộ Hồ Chí Minh.
Di sản
Đồng Sỹ Nguyên qua đời ngày 4/4/2019, hưởng thọ 96 tuổi. Trong các đánh giá về lịch sử quân sự Việt Nam, ông thường được nhắc đến như một trong những người gắn bó lâu nhất với lực lượng Trường Sơn và có ảnh hưởng lớn đến việc tổ chức tuyến vận tải chiến lược này. Năm 2007, ông được trao Huân chương Sao Vàng, một trong những phần thưởng cao quý của Nhà nước Việt Nam.



