ĐỒNG SỸ NGUYÊN – NGƯỜI GIỮ MẠCH ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

ĐỒNG SỸ NGUYÊN – NGƯỜI GIỮ MẠCH ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Có những con người đi qua chiến tranh không chỉ bằng những năm tháng tuổi trẻ, mà còn để lại dấu ấn của mình trên từng con đường, từng cánh rừng và trong ký ức của cả một thế hệ.

Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên là một trong những con người như thế.

Ông tên thật là Nguyễn Hữu Vũ, sinh ngày 1 tháng 3 năm 1923 tại Quảng Bình. Từ khi còn rất trẻ, ông đã tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1947, ông giữ chức Bí thư Huyện ủy Quảng Trạch, kiêm Huyện đội trưởng và Chính trị viên Huyện đội. Cũng từ thời gian này, cái tên Đồng Sỹ Nguyên bắt đầu gắn bó với cuộc đời hoạt động cách mạng của ông.

Nhưng nhắc đến Đồng Sỹ Nguyên, người ta thường nhớ đến những năm tháng ông gắn bó với Trường Sơn.

Cuối năm 1966, ông được giao làm Tư lệnh Đoàn 559 – lực lượng đảm nhiệm tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn. Đó là những năm tháng vô cùng gian khổ. Con đường xuyên qua núi rừng phải được mở rộng, bảo đảm vận chuyển người và hàng hóa vào chiến trường trong điều kiện bị đánh phá liên tục.

Đồng Sỹ Nguyên cùng cán bộ, chiến sĩ Trường Sơn đã phải tìm nhiều cách để giữ cho tuyến đường không bị chia cắt. Những con đường mới được mở, những tuyến đường nhánh được hình thành, các lực lượng công binh, vận tải, thông tin, hậu cần và phòng không cùng phối hợp để bảo đảm tuyến đường hoạt động.

Một trong những quyết định đáng chú ý là xây dựng hệ thống đường “kín”, cho phép xe vận tải hoạt động ban ngày, đồng thời sử dụng các tuyến đường cũ để nghi binh. Đây là một giải pháp được Bộ Tư lệnh Trường Sơn triển khai nhằm thích ứng với phương thức đánh phá ngày càng mạnh của đối phương.

Trên Trường Sơn, mỗi chuyến xe là một nhiệm vụ.

Mỗi cung đường là một thử thách.

Và phía sau những chuyến xe ấy là biết bao con người âm thầm góp sức: những người lính lái xe, những chiến sĩ công binh, những thanh niên xung phong, cán bộ thông tin, quân y và lực lượng hậu cần.

Có những người đã đi qua Trường Sơn rồi trở về.

Cũng có những người đã nằm lại giữa đại ngàn.

Vì thế, con đường Trường Sơn không chỉ được làm nên bằng đất đá, cầu đường và những đoàn xe. Nó còn được làm nên bằng tuổi trẻ, lòng quyết tâm và sự hy sinh của hàng vạn con người.

Đồng Sỹ Nguyên từng có mặt tại nhiều vị trí trên tuyến đường, trực tiếp nắm tình hình và chỉ đạo công việc. Hình ảnh người tư lệnh cùng bộ đội Trường Sơn đã trở thành một phần ký ức của những người từng sống và chiến đấu trên tuyến đường huyền thoại ấy. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận Trường Sơn là một hệ thống vận tải chiến lược với nhiều tuyến đường, đường ống xăng dầu và hệ thống thông tin phục vụ chiến trường.

Năm tháng đi qua.

Những cánh rừng năm xưa đã đổi thay. Những con đường từng in dấu bánh xe Trường Sơn hôm nay đã trở thành những địa danh lịch sử.

Nhưng câu chuyện về Đồng Sỹ Nguyên và những người lính Trường Sơn vẫn còn đó.

Đó là câu chuyện về một thế hệ đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho đất nước.

Ngày 4 tháng 4 năm 2019, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên từ trần. Trong ngày tiễn đưa ông, nhiều cựu chiến binh và cựu thanh niên xung phong Trường Sơn từ nhiều miền đất nước đã về dự lễ tang, tưởng nhớ người Tư lệnh năm xưa.

Có lẽ, điều còn lại sâu sắc nhất sau một đời người không phải là những chức vụ đã từng đảm nhiệm, mà là những dấu chân mình để lại trong lịch sử.

Với Đồng Sỹ Nguyên, dấu chân ấy nằm trên Trường Sơn.

Một con đường từng đi qua bom đạn, núi rừng và những năm tháng khốc liệt của chiến tranh.

Một con đường được xây dựng bằng mồ hôi, tuổi trẻ và sự hy sinh của biết bao người.

Và cũng từ đó, một phần ký ức của “thời hoa lửa” được trao lại cho các thế hệ hôm nay.