Đồng Sỹ Nguyên – Người tư lệnh của Trường Sơn
Đồng Sỹ Nguyên – Người tư lệnh của Trường Sơn
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, có một con đường không chỉ được mở bằng đất đá, mà còn được làm nên bởi mồ hôi, máu và ý chí của hàng vạn con người. Đó là đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh.
Gắn liền với những năm tháng lịch sử ấy là tên tuổi Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên, người được biết đến như một trong những vị tư lệnh có dấu ấn đặc biệt trên tuyến Trường Sơn.
Đồng Sỹ Nguyên sinh năm 1923 tại Quảng Bình. Ông tham gia cách mạng từ khi còn trẻ, trải qua nhiều cương vị và chiến trường trước khi được giao trọng trách chỉ huy Bộ Tư lệnh Đoàn 559, lực lượng tổ chức, xây dựng và bảo đảm hoạt động của tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn.
Năm 1967, khi cuộc chiến trên tuyến Trường Sơn ngày càng ác liệt, Đồng Sỹ Nguyên được giao làm Tư lệnh Đoàn 559.
Trước mắt ông là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn.
Hàng nghìn kilomet đường rừng phải được mở và giữ.
Hàng vạn tấn hàng phải được đưa vào chiến trường.
Những đoàn xe phải vượt qua núi cao, vực sâu, mưa lũ và bom đạn.
Máy bay địch ngày đêm đánh phá nhằm cắt đứt tuyến đường.
Nhưng Trường Sơn không bị khuất phục.
Dưới sự chỉ huy của Đồng Sỹ Nguyên cùng các cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong và lực lượng phục vụ trên tuyến, hệ thống đường Trường Sơn từng bước được mở rộng, từ những con đường mòn trở thành một mạng lưới vận tải chiến lược ngày càng hoàn chỉnh.
Ông đặc biệt chú trọng việc tổ chức lực lượng, xây dựng đường sá, cầu cống, kho tàng, trạm sửa chữa và hệ thống thông tin. Không chỉ có một con đường, Trường Sơn dần hình thành cả một mạng lưới giao thông chiến lược, có nhiều tuyến song song và đường vòng để tránh sự đánh phá của máy bay địch.
Những người lính lái xe Trường Sơn kể rằng có những ngày họ phải chạy xe xuyên qua bom đạn, có những đoạn đường vừa được sửa xong đã bị đánh phá trở lại.
Nhưng đường lại được sửa.
Xe lại tiếp tục chạy.
Hàng lại tiếp tục được đưa vào chiến trường.
Đồng Sỹ Nguyên luôn quan niệm rằng muốn giữ được Trường Sơn thì không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn phải có trí tuệ, tổ chức và cách đánh phù hợp.
Từ những con đường nhỏ giữa rừng sâu, tuyến vận tải Trường Sơn ngày càng phát triển thành một hệ thống chiến lược quan trọng, góp phần đưa sức người, sức của từ hậu phương vào chiến trường miền Nam.
Phía sau những con số về hàng hóa, vũ khí hay chiều dài đường sá là biết bao con người đã hy sinh.
Có những chiến sĩ lái xe nằm lại bên cung đường.
Có những thanh niên xung phong hy sinh khi phá bom, mở đường.
Có những người lính công binh ngã xuống khi dựng cầu, làm đường.
Và có những con người vô danh đã gửi lại tuổi trẻ giữa đại ngàn Trường Sơn.
Đồng Sỹ Nguyên từng sống và làm việc giữa những con người ấy. Ông không chỉ là người chỉ huy trên bản đồ mà còn là người trực tiếp có mặt trên tuyến, cùng cán bộ, chiến sĩ đối mặt với những khó khăn của chiến trường.
Sau chiến tranh, khi nhìn lại con đường Trường Sơn, người ta không chỉ nhớ đến những đoàn xe nối dài giữa núi rừng.
Người ta nhớ đến một thế hệ đã biến Trường Sơn thành con đường của ý chí Việt Nam.
Đồng Sỹ Nguyên qua đời năm 2019, hưởng thọ 96 tuổi.
Tên tuổi ông gắn liền với một trong những kỳ tích lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ: xây dựng và bảo vệ tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn.
Nhưng phía sau danh hiệu “người tư lệnh của Trường Sơn” là câu chuyện về hàng vạn con người đã cùng ông làm nên con đường ấy.
