Đồng Sỹ Nguyên – Những “cọc tiêu sống” dẫn đường cho đoàn xe qua Truông Bồn

Trên tuyến đường 15A qua Truông Bồn, Nghệ An, có những đêm đoàn xe vận tải phải di chuyển trong bóng tối hoàn toàn. Đèn xe không thể bật vì có thể trở thành mục tiêu cho máy bay đối phương. Giữa những hố bom, bom nổ chậm và mặt đường vừa được khắc phục, việc đưa từng đoàn xe vượt qua trọng điểm trở thành một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm.

Trong những ngày tháng ấy, lực lượng thanh niên xung phong không chỉ san lấp hố bom, sửa đường, rà phá bom mìn mà còn trực tiếp dẫn đường cho xe. Những đội viên mặc áo trắng đứng thành hàng hai bên đường, cách nhau vài mét, làm dấu hiệu để lái xe nhận biết hướng đi, tránh những vị trí nguy hiểm. Họ được gọi là những “cọc tiêu sống”.

Đại đội 317 là một trong những lực lượng chủ công tại Truông Bồn. Tháng 7/1968, trước tình hình đánh phá ác liệt, đơn vị phát động chiến dịch 100 ngày đêm bảo đảm mạch máu giao thông và chọn 14 chiến sĩ thuộc Tiểu đội 2 trực chiến 24/24 giờ. Ban ngày họ quan sát, cảnh báo máy bay, đánh dấu bom nổ chậm, phối hợp phá bom và san lấp hố bom; ban đêm lại khoác áo trắng làm “cọc tiêu sống”, dẫn hàng nghìn chuyến xe vượt qua trọng điểm.

Trong quá trình chỉ đạo tuyến Trường Sơn, Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên cùng Bộ trưởng Giao thông vận tải Phan Trọng Tuệ đã trực tiếp đến Truông Bồn kiểm tra, động viên các lực lượng. Hai ông xác định đây là một trọng điểm giao thông đặc biệt quan trọng, ví như “dòng máu trong một cơ thể thống nhất”, quyết không để tuyến đường ngừng chảy.

Những “cọc tiêu sống” ấy đã đứng giữa bóng tối và bom đạn để đoàn xe tìm được lối đi. Chỉ tính trên tuyến Truông Bồn, đã có hàng chục nghìn lượt xe vượt qua trọng điểm trong những năm tháng ác liệt nhất.

Ngày 31/10/1968, 13 chiến sĩ của Tiểu đội 2, Đại đội 317 đã hy sinh khi đang làm nhiệm vụ bảo đảm đường cho đoàn xe quân sự vượt Truông Bồn trước lúc trời sáng. Sự hy sinh ấy khép lại tuổi xuân của những người trẻ, nhưng hình ảnh những chiếc áo trắng giữa đêm tối vẫn còn được nhắc đến như một biểu tượng của những con người lấy chính thân mình để giữ cho tuyến đường chi viện không bị đứt.