ĐỒNG SỸ NGUYÊN – NHỮNG ĐÊM TRÊN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

ĐỒNG SỸ NGUYÊN – NHỮNG ĐÊM TRÊN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Nguồn truyện: Báo Quân đội nhân dân, “Tư tưởng tiến công của Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên”; Báo Nhân Dân, chuyên đề “Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên, vị tướng của Trường Sơn huyền thoại”; hồi ký “Trọn một con đường”, NXB Quân đội nhân dân.

Đường Trường Sơn không chỉ là một con đường.

Đó là cả một thế giới.

Có những cung đường nằm giữa rừng già.

Có những đoạn phải mở xuyên qua núi.

Có những cây cầu được dựng lên rồi lại bị bom đánh sập.

Có những đêm đoàn xe phải chạy trong bóng tối, không bật đèn.

Và trên tất cả những con đường ấy là con người.

Năm 1967, Đồng Sỹ Nguyên được giao làm Tư lệnh Đoàn 559 – Bộ đội Trường Sơn.

Ông ở cương vị ấy trong những năm chiến trường Trường Sơn ác liệt nhất.

Một trong những việc đầu tiên ông quan tâm là phải nhìn tận mắt tuyến đường.

Không chỉ nghe báo cáo.

Không chỉ đọc bản đồ.

Ông đi.

Trong một lần đến Binh trạm 1, ông yêu cầu cán bộ đơn vị báo cáo rất cụ thể: địch đánh cầu đường bao nhiêu lần, khi cầu bị đánh thì bao lâu có thể sửa, mỗi đêm xe chạy được bao nhiêu ki-lô-mét, cách bảo vệ đội hình vận tải ra sao, tinh thần lái xe thế nào.

Những câu hỏi ấy cho thấy cách ông nhìn Trường Sơn.

Ông không nhìn nó như một tuyến đường đơn thuần.

Ông nhìn nó như một hệ thống.

Đường phải nối với đường.

Kho phải nối với trạm.

Trạm phải nối với lực lượng vận tải.

Công binh phải có mặt khi đường bị đánh phá.

Thông tin phải liên lạc được.

Xăng dầu phải đến được nơi xe hoạt động.

Đạn dược phải được chuyển tới chiến trường.

Một mắt xích đứt có thể ảnh hưởng đến cả hệ thống.

Chính từ tư duy ấy, hệ thống binh trạm trên Trường Sơn được tổ chức ngày càng hoàn chỉnh.

Những con đường mới mở.

Những tuyến đường vòng được xây dựng.

Những lực lượng công binh, vận tải, thông tin, phòng không phối hợp với nhau.

Một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng là bảo đảm nhiên liệu.

Năm 1969, Đồng Sỹ Nguyên chỉ đạo xây dựng tuyến đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn.

Đó là một công việc khổng lồ.

Đường ống phải đi qua núi rừng, vượt qua những địa hình hiểm trở và chịu sự đánh phá liên tục.

Nhưng đến tháng 3 năm 1975, hệ thống đường ống xăng dầu đã được hoàn chỉnh từ hai phía Đông và Tây Trường Sơn vào đến Nam Bộ.

Phía sau những con số là vô số con người.

Có những chiến sĩ công binh làm việc dưới bom.

Có những lái xe chạy trong đêm.

Có những người mở đường rồi nằm lại bên đường.

Có những người làm việc nhiều tháng mà không được nhìn thấy một trận đánh lớn nào.

Nhưng họ biết công việc của mình có ý nghĩa.

Đồng Sỹ Nguyên thường xuyên đi sâu xuống các đơn vị.

Ông muốn nhìn tận mắt.

Muốn nghe tận tai.

Muốn biết người lính đang thiếu gì.

Vì thế, hình ảnh của ông trên Trường Sơn không chỉ gắn với bản đồ tác chiến.

Nó còn gắn với những con đường bụi đỏ, những bữa cơm đơn sơ, những cuộc họp giữa rừng và những chuyến đi trong tiếng máy bay.

Khi cuộc Tổng tiến công mùa Xuân năm 1975 diễn ra, hệ thống Trường Sơn đã trở thành một tuyến vận tải chiến lược có khả năng cơ động lực lượng với tốc độ rất lớn.

Những đoàn xe nối nhau về phía Nam.

Những đơn vị quân đội được cơ động.

Khối lượng lớn vũ khí, nhiên liệu và trang bị được đưa vào chiến trường.

Ngày chiến tranh kết thúc, người ta thường nhìn thấy những đoàn quân tiến vào thành phố.

Nhưng phía sau họ là cả một con đường.

Và phía sau con đường ấy là hàng vạn con người.

Đồng Sỹ Nguyên là người chỉ huy đứng giữa hệ thống đó.

Nhìn lại cuộc đời ông, có một điều rất đáng nhớ: những công việc lớn đôi khi bắt đầu từ những câu hỏi rất nhỏ.

Cầu hỏng bao lâu sửa xong?

Một đêm xe chạy được bao xa?

Người lính đang thiếu gì?

Đường bị đánh thì xử lý thế nào?

Từng câu hỏi nhỏ nối lại thành một tư duy lớn.

Và từ tư duy ấy, giữa núi rừng Trường Sơn, một hệ thống đường chiến lược đã được xây dựng trong những điều kiện vô cùng khắc nghiệt.