Đồng Văn Cống

Trung tướng Đồng Văn Cống (1918–2005) là một tướng lĩnh tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Tư lệnh Khu 8, Quân khu 9 và Quyền Tư lệnh Quân khu 7. Ông được nhân dân quê hương Bến Tre trìu mến gọi là “vị tướng bưng biền”, đồng thời được ghi nhận là một trong những người đặt nền móng xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng tại địa phương.

Cuộc đời ông gắn liền với hai cuộc kháng chiến, quá trình xây dựng quân đội và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc sau ngày đất nước thống nhất.

1. Tuổi trẻ và con đường đến với cách mạng

Đồng Văn Cống sinh tháng 2/1918 tại xã Tân Hào, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.

Ông sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng và bắt đầu tham gia hoạt động bí mật từ năm 1936.

Ngày 16/2/1939, Đồng Văn Cống được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Sau đó, ông đảm nhiệm nhiệm vụ Bí thư Chi bộ kiêm Tổng ủy viên, tham gia tổ chức và lãnh đạo phong trào cách mạng tại địa phương.

Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông là một trong những cán bộ tham gia lãnh đạo nhân dân nổi dậy giành chính quyền tại quê hương.

2. Người đặt nền móng cho lực lượng vũ trang Bến Tre

Sau Cách mạng tháng Tám, khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ, Đồng Văn Cống tích cực tham gia tổ chức lực lượng kháng chiến.

Ngày 12/2/1946, ông đứng ra thành lập Đội du kích Tân Hào, một trong những tổ chức vũ trang cách mạng đầu tiên tại Bến Tre.

Lực lượng này từng bước phát triển, trở thành nòng cốt cho phong trào kháng chiến tại địa phương và được nhân dân quen gọi là “Bộ đội Ông Cống”.

Ngày 1/5/1946, theo sự chỉ đạo của Huyện ủy Giồng Trôm, một phân đội vũ trang tập trung của huyện được thành lập dưới sự chỉ huy của Đồng Văn Cống.

Đến cuối tháng 9/1946, lực lượng vũ trang Bến Tre tiếp tục phát triển, hình thành Chi đội 19. Đồng Văn Cống được giao giữ chức Chi đội trưởng.

Những hoạt động tổ chức lực lượng trong giai đoạn này đã đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển của lực lượng vũ trang Bến Tre trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

3. Trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Pháp

Trong những năm tiếp theo, Đồng Văn Cống tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách quân sự tại Nam Bộ.

Ông từng chỉ huy Trung đoàn 99, một đơn vị có nhiều đóng góp trong phong trào kháng chiến tại Khu 8.

Không chỉ thực hiện nhiệm vụ quân sự, đơn vị còn tích cực vận động quần chúng, hỗ trợ nhân dân sản xuất và xây dựng cơ sở cách mạng.

Đầu năm 1950, Đồng Văn Cống tham gia chỉ huy Chiến dịch Bến Tre.

Sau đó, ông được bổ nhiệm làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn Đồng Tháp, lực lượng chủ lực của Khu 8.

Năm 1951, ông trở về Bến Tre, giữ chức Tỉnh đội trưởng, tiếp tục tham gia công tác xây dựng lực lượng vũ trang và củng cố phong trào kháng chiến tại địa phương.

Giữa năm 1953, Đồng Văn Cống được giao nhiệm vụ Ủy viên Thường vụ Khu ủy kiêm Tham mưu trưởng Phân Liên khu miền Đông.

Ông cũng tham gia phái đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam tại Hội nghị Trung Giã nhằm thực hiện những nội dung liên quan đến Hiệp định Genève năm 1954.

4. Những trọng trách trong cuộc kháng chiến chống Mỹ

Năm 1954, Đồng Văn Cống được phong quân hàm Đại tá và giữ chức Tư lệnh Sư đoàn 330.

Sau khi tập kết ra miền Bắc, ông tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng trong quân đội, từng giữ chức Tư lệnh phó Quân khu Hữu Ngạn và Cục phó Cục Tác chiến thuộc Bộ Tổng Tham mưu.

Ông cũng là một trong những cán bộ có đóng góp trong quá trình tổ chức tuyến vận tải chiến lược trên biển nhằm chi viện cho chiến trường miền Nam.

Năm 1963, Đồng Văn Cống trở lại miền Nam, tiếp tục đảm nhiệm các trọng trách quân sự tại Khu 8 và Khu 9.

Từ năm 1969 đến năm 1972, ông giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng thuộc Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, đồng thời là Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975, ông đảm nhiệm nhiệm vụ tại Bộ Tư lệnh Miền, góp phần vào công tác tổ chức, chỉ huy và chuẩn bị tiếp quản Sài Gòn sau ngày giải phóng.

5. Quyền Tư lệnh Quân khu 7 trong giai đoạn 1979–1982

Sau ngày đất nước thống nhất, Đồng Văn Cống tiếp tục được giao trọng trách tại Quân khu 7.

Từ tháng 5/1976, ông giữ chức Phó Tư lệnh Quân khu.

Năm 1979, sau khi Đại tướng Lê Đức Anh nhận nhiệm vụ mới, Đồng Văn Cống được giao quyền Tư lệnh Quân khu 7.

Đây là thời kỳ đất nước phải đối mặt với nhiều khó khăn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt là những diễn biến phức tạp tại khu vực biên giới Tây Nam.

Trong thời gian này, Đồng Văn Cống từng đảm nhiệm nhiệm vụ Tư lệnh tiền phương, tham gia thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia theo sự phân công của cấp trên.

Trên cương vị Quyền Tư lệnh Quân khu 7, ông cùng tập thể lãnh đạo, chỉ huy Quân khu tiếp tục thực hiện nhiệm vụ xây dựng lực lượng, củng cố tổ chức và bảo vệ địa bàn chiến lược phía Nam.

Năm 1980, Đồng Văn Cống được thăng quân hàm Trung tướng.

Ông đảm nhiệm cương vị Quyền Tư lệnh Quân khu 7 đến tháng 9/1982.

6. Những năm cuối đời và sự ghi nhận

Tháng 10/1982, Đồng Văn Cống được bổ nhiệm giữ chức Phó Tổng Thanh tra Quân đội nhân dân Việt Nam và nghỉ hưu trong cùng năm.

Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục tham gia các hoạt động xã hội, đặc biệt là công tác cựu chiến binh, khuyến học, đền ơn đáp nghĩa và hỗ trợ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Ngày 6/8/2005, Trung tướng Đồng Văn Cống qua đời, hưởng thọ 87 tuổi.

Với những đóng góp trong sự nghiệp cách mạng, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, tiêu biểu như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập hạng Nhất và nhiều Huân chương Quân công.

Năm 2011, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

7. Dấu ấn trong lịch sử Quân khu 7

Đồng Văn Cống là một vị tướng có quá trình trưởng thành đặc biệt, từ người tổ chức lực lượng du kích tại Bến Tre đến cán bộ chỉ huy cấp cao của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ông từng đảm nhiệm trọng trách tại nhiều địa bàn quân sự quan trọng ở Nam Bộ và có thời gian giữ chức Quyền Tư lệnh Quân khu 7 trong giai đoạn đất nước thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam.

Đối với nhân dân Bến Tre, ông được ghi nhớ là người có công lớn trong quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng tại địa phương.

Đối với lịch sử Quân khu 7, Trung tướng Đồng Văn Cống là nhân vật tiêu biểu gắn với thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sau ngày thống nhất, để lại dấu ấn về tinh thần trách nhiệm, sự gắn bó với nhân dân và quá trình cống hiến lâu dài cho sự nghiệp cách mạng.