DU KÍCH VÀNH ĐAI BÌNH ĐỨC NHỮNG NGƯỜI GIỮ LỬA GIỮ ĐẤT

Có những vùng đất hôm nay bình yên đến mức khó hình dung rằng nơi ấy từng là một chiến trường khốc liệt. Bình Đức, vùng đất thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho trước đây, là một nơi như thế. Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, nơi đây từng trở thành một trong những địa bàn ác liệt nhất của chiến trường miền Tây Nam Bộ, gắn với căn cứ Đồng Tâm và “Vành đai diệt Mỹ Bình Đức” – một biểu tượng tiêu biểu của thế trận chiến tranh nhân dân. Năm 1965, quân Mỹ xây dựng căn cứ Đồng Tâm tại khu vực Bình Đức, biến nơi đây thành một căn cứ quân sự lớn, có vị trí quan trọng đối với các hoạt động quân sự ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Sang năm 1966, để bảo vệ căn cứ, địch liên tục tổ chức các cuộc càn quét, dùng bom, pháo và nhiều phương tiện chiến tranh hiện đại đánh phá vùng chung quanh. Bình Đức và các xã lân cận trở thành một vùng đất đầy khói lửa.

Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, một thế trận đặc biệt đã hình thành. Tháng 7-1966, Tỉnh ủy Mỹ Tho chủ trương lập “Vành đai Bình Đức”, tổ chức quân và dân đánh địch ngay tại khu vực căn cứ Đồng Tâm. Đến cuối tháng 1-1967, lực lượng du kích của 11 xã trong khu vực đã liên kết thành một vành đai đánh địch, từng bước siết chặt khu vực đóng quân của quân Mỹ. Điều làm nên sức mạnh của vành đai không chỉ là súng đạn. Đó là lòng dân. Những người nông dân vốn quen với ruộng đồng, những thanh niên, phụ nữ và cả những người lớn tuổi đã trở thành những chiến sĩ trên quê hương mình. Họ thuộc từng con rạch, bờ mương, hàng cây; biết từng lối đi, từng bờ ruộng. Ban ngày, họ có thể là người dân bình thường giữa xóm làng; khi có giặc, họ trở thành những người chiến đấu kiên cường.

Du kích bám đất, bám dân, xây dựng trận địa, phục kích, đánh nhỏ, đánh gần và tìm cách tiêu hao lực lượng địch. Mỗi bờ mương, lũy tre, căn hầm, con đường làng đều có thể trở thành một vị trí chiến đấu. Chính cách đánh linh hoạt ấy khiến căn cứ Đồng Tâm dù được bảo vệ bằng lực lượng và vũ khí hiện đại vẫn luôn phải đối mặt với sự chống trả ngay từ vùng đất chung quanh. Có lẽ điều kỳ diệu nhất của “Vành đai Bình Đức” chính là tinh thần “một tấc không đi, một li không rời”. Người dân không dễ dàng rời bỏ quê hương dù bom đạn ngày đêm trút xuống. Họ vừa sản xuất, vừa chiến đấu, vừa che chở cán bộ, bộ đội và du kích. Vành đai vì thế không chỉ là một tuyến phòng thủ quân sự, mà là một vành đai của lòng dân. Trong lớp lớp những con người ấy có những chiến sĩ du kích tuổi đời còn rất trẻ. Hồ Văn Nhánh, quê Long Hưng, là một trường hợp tiêu biểu. Khi tham gia du kích mật, anh còn rất nhỏ tuổi nhưng đã nhiều lần thực hiện nhiệm vụ tháo gỡ mìn trong khu vực căn cứ Đồng Tâm. Những kinh nghiệm của anh được truyền lại cho lực lượng ở các xã thuộc vành đai Bình Đức. Ngày 15-9-1969, trong khi làm nhiệm vụ, Hồ Văn Nhánh đã anh dũng hy sinh khi mới 14 tuổi.

Những câu chuyện như thế cho thấy phía sau hai chữ “du kích” là biết bao con người bằng xương bằng thịt. Họ có gia đình, có mẹ cha, có những ước mơ tuổi trẻ. Nhưng khi quê hương bị bom đạn giày xéo, họ đã chọn ở lại. Có người ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ; có người mang thương tích suốt cuộc đời; có những gia đình mất đi nhiều người thân. Máu của họ đã hòa vào đất, để giữ lấy từng con đường, từng mái nhà, từng mảnh ruộng quê hương. Vành đai Bình Đức cũng cho thấy một đặc điểm quan trọng của nghệ thuật chiến tranh nhân dân: lấy sức mạnh của nhân dân để đối đầu với một đối phương có ưu thế lớn về vũ khí và phương tiện chiến tranh. Bộ Quốc phòng đánh giá việc xây dựng “vành đai diệt Mỹ” là một cách đánh sáng tạo của dân quân, du kích Tây Nam Bộ trong cuộc kháng chiến.

Ngày 30-4-1975, căn cứ Đồng Tâm được lực lượng cách mạng làm chủ. Những tiếng súng từng vang lên trên vùng đất Bình Đức cuối cùng cũng im tiếng. Sau chiến tranh, quê hương hồi sinh. Những vùng đất từng bị bom đạn cày xới lại phủ màu xanh của cây trái, những con đường mới mở ra, trường học và những mái nhà mới mọc lên. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng câu chuyện về những người du kích Vành đai Bình Đức vẫn còn nguyên giá trị. Họ không phải những con người có sức mạnh phi thường. Sức mạnh của họ chính là tình yêu quê hương, lòng can đảm và niềm tin rằng mảnh đất mình sinh ra phải được giữ gìn. “Câu chuyện hoa lửa” của Du kích Vành đai Bình Đức vì thế không chỉ kể về những trận đánh. Đó là câu chuyện về một vùng đất biết đứng lên, về những người dân bình dị đã trở thành chiến sĩ, về một vành đai được dựng nên không chỉ bằng công sự và vũ khí mà bằng tình yêu quê hương và sức mạnh của lòng dân. Hôm nay, giữa màu xanh thanh bình của Bình Đức, tiếng súng năm xưa đã lùi xa. Nhưng mỗi con đường, mỗi mái trường, mỗi cánh đồng nơi đây vẫn như đang kể lại một câu chuyện: đã có một thế hệ sống giữa hoa lửa, dám hy sinh tuổi trẻ để giữ đất, giữ làng và góp phần làm nên ngày hòa bình./.