Đưa Kỹ Thuật Phục Vụ Mạng Lưới Thủy Lợi Và Sản Xuất Nông Nghiệp
Bên cạnh quân sự, Trần Đại Nghĩa đã dành nhiều tâm huyết chỉ đạo nghiên cứu cơ khí hóa nông nghiệp, xây dựng hệ thống thủy lợi phục vụ đời sống nông dân.
Việt Nam là một nước nông nghiệp, nơi đời sống của đại đa số người dân gắn liền với cây lúa và cánh đồng. Là một người con sinh ra từ vùng quê Nam Bộ, Giáo sư Trần Đại Nghĩa luôn đau đáu một niềm mong mỏi: dùng khoa học kỹ thuật để giải phóng sức lao động cho người nông dân, giúp quê hương thoát khỏi cảnh đói nghèo. Công lao của ông đối với ngành nông nghiệp dân sinh là một mảng di sản rất đỗi tự hào.
Sau khi hòa bình được lập lại ở miền Bắc, bên cạnh nhiệm vụ củng cố quốc phòng, ông đã dành nhiều thời gian chỉ đạo các chương trình nghiên cứu phục vụ nông nghiệp. Ông thúc đẩy việc thiết kế và sản xuất các loại máy móc nông nghiệp nhỏ phù hợp với địa hình đồng ruộng manh mún của Việt Nam thời bấy giờ, như máy tuốt lúa, máy bơm nước, máy làm đất và các dụng cụ chế biến nông sản. Những thiết bị này đã giúp giảm bớt sự vất vả cực nhọc của người nông dân và nâng cao năng suất mùa màng.
Trong lĩnh vực thủy lợi – yếu tố sống còn của sản xuất nông nghiệp – ông đã chỉ đạo các kỹ sư nghiên cứu xây dựng các trạm bơm điện quy mô lớn, các công trình đập ngăn mặn và hệ thống kênh mương tưới tiêu hiện đại. Ông trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến kỹ thuật cho các dự án thủy lợi trọng điểm, bảo đảm tính bền vững và an toàn của công trình trước thiên tai.
Ông cũng rất coi trọng việc ứng dụng hóa học vào nông nghiệp, như việc sản xuất phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật an toàn và kỹ thuật bảo quản nông sản sau thu hoạch. Ông luôn nhắc nhở các nhà khoa học nông nghiệp rằng: "Mỗi một tạ lúa tăng thêm trên mỗi héc-ta là một đóng góp thiết thực cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc."
Công lao của Giáo sư Trần Đại Nghĩa đối với ngành nông nghiệp đã chứng minh một tấm lòng luôn hướng về nhân dân lao động. Ông đã đưa khoa học kỹ thuật từ những đỉnh cao hàn lâm về với từng con đê, thửa ruộng, góp phần đem lại cuộc sống ấm no cho triệu triệu gia đình Việt Nam.



