Đừng đốt!

“Đừng đốt!”

Tôi là một người con của Đức Phổ, may mắn sinh ra trong thời bình, khi chiến tranh đã lùi rất xa. Tôi lớn lên giữa âm thanh của phố xá, tiếng xe cộ, tiếng trống trường, tiếng cười nói_những âm thanh của hòa bình. Nhưng cũng trên chính mảnh đất này lại là một chiến trường ác liệt_nơi thế hệ ông bà tôi đã sống những năm tháng gian khổ, kiên cường và cả đau thương. Biết bao nhiêu con người đã ngã xuống để bảo vệ mảnh đất quê hương, giữ vẹn toàn tấm thân Tổ quốc. Những câu chuyện về thời chiến đã trở thành một phần tuổi thơ mà tôi luôn nhớ mãi, nhưng tôi lại chỉ có thể mường tượng những năm tháng xa xôi ấy qua lời kể của người đi trước_một chút mơ hồ xen lẫn một chút bối rối vì thật khó để hình dung thế hệ trước đã sống thế nào giữa chiến tranh.

Và rồi, trang nhật kí của liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã “tìm đến” tôi như một cơ duyên của số phận. Một vị bác sĩ trẻ đã hi sinh trên chính mảnh đất tôi sinh ra. Câu chuyện của chị như một ngọn đèn rực sáng, soi rọi cho tôi được nhìn rõ hơn về quê hương của mình trong những năm tháng khốc liệt. Lịch sử, chiến tranh không còn là điều gì đó mơ hồ nữa, những trang nhật kí của Chị cho tôi thấy mình như đang trở về trên chính mảnh đất quen thuộc, bước thật chậm qua những năm tháng tưởng chừng đã cũ, để một lần nữa được “nghe”, được “thấy” những gì đã diễn ra trên chính mảnh đất mình sinh ra.

Vào năm 2005, cuốn nhật kí của chị đã được một cựu binh Mĩ tìm về trao trả lại sau 35 năm. Ngày ấy, vùng thôn quê Nga Mân vốn nhỏ bé, vô danh, nay đã được nhiều người biết đến bởi sự trở về đầy xúc động của cuốn nhật kí Đặng Thùy Trâm, được trao trả bởi một lính Mĩ cách một vòng trái đất.

Từng trang nhật kí như một nét họa, càng đọc, thì nét vẽ càng hiện rõ, Chị hiện ra trong tâm trí tôi là một người con gái tuổi đôi mươi đầy nghị lực, bản lĩnh và khát khao cống hiến cho Tổ quốc “nước mắt chúng ta chảy nhiều rồi, xương máu cũng đỏ nhiều rồi, chúng ta có tiếc gì đâu để đổi lấy độc lập tự do”. Cũng như bao người khác ở độ tuổi mộng mơ, Chị cũng biết yêu, biết nhớ, luôn đau đáu hướng về gia đình và mong ngày được trở về trong vòng tay mẹ. Là một người bác sĩ hằng ngày đối mặt với thương bệnh binh, đối mặt với bệnh tật và cái chết, nhưng chính trong hoàn cảnh khắc nghiệt của chiến tranh đã khiến Chị trở nên kiên cường hơn bao giờ hết. “Đời người phải trải qua giông tố nhưng chớ cúi đầu trước giông tố”, câu nói ấy cứ quanh quẩn mãi trong tâm trí tôi, không hiểu vì sao. Có lẽ câu nói ấy như một lời nhắn nhủ về nghị lực của tuổi trẻ mà chị đã gieo mầm cho thế hệ mai sau. Cũng có thể đó là chẳng phải là một phương châm sống quá cao siêu, chỉ đơn giản là chị đang ghi lại một lời động viên chính mình giữa năm tháng bom rơi đạn nổ, một cuộc chiến không hề dễ dàng. Cuộc đời cứ mãi phẳng lặng thì chẳng phải như một món ăn thiếu gia vị hay sao? Nhưng thời chiến tranh loạn lạc đâu phải một “món ăn” đơn thuần được nêm gia vị? Đó là một “món” được bày sẵn nhưng chẳng ai muốn ăn, chỉ là để tiếp tục tồn tại, bảo vệ lý tưởng, giữ gìn quê hương và toàn vẹn lãnh thổ, con người ta bắt buộc phải tìm cách thích nghi và nếm nó_dù đắng chát “xương máu đã chất cao như ngọn núi căm thù sừng sững trước mắt chúng ta..”. Chiến tranh là điều con người ta không hề muốn, dân tộc Việt Nam không một ai mong chờ, nhưng đứng trước họng súng vô cớ mà kẻ thù đang chĩa vào Tổ quốc, dân ta bắt buộc phải đứng dậy “...Bao giờ! Bao giờ và bao giờ hỡi các đồng chí, bao giờ mới đuổi hết lũ quân uống máu người không tanh ấy khỏi đất nước chúng ta”. Từng lớp người nằm xuống, lại có từng ấy người tiến lên, không phân biệt già trẻ lớn bé, không phân biệt địa vị sang hèn, không phân biệt nam nữ.

Bác sĩ Đặng Thùy Trâm không chỉ viết những trang nhật kí mà Chị đã góp phần viết nên trang sử đầy hào hùng của dân tộc bằng chính những năm tháng thanh xuân đẹp nhất. Cuốn nhật kí ấy như một ngọn lửa được thắp lên giữa chiến trường và nhiều năm sau đó lại được “trao lại” cho thế hệ trẻ hôm nay_những người sinh ra trong thười bình như chúng tôi. Đức Phổ hôm nay đã khác rất nhiều Chị ạ, đập Liệt Sơn đã được xây kiên cố, hố Bầu Tây vẫn còn nhưng chỉ còn dòng nước mát trong chứ không còn tiếng bom rơi, bệnh viện cũng kiên cố, không phải sơ tán vội vàng trong đêm...còn rất nhiều điều khác nữa, Đức Phổ hôm nay còn có bệnh viện mang tên Chị_bệnh viện Đặng Thùy Trâm. Đức Phổ có được như nay là một phần xương máu của Chị và các đồng đội đã đổi lấy, thay mặt cho thể hệ trẻ xin cúi đầu trước Chị và thể hệ ông cha đi trước.

Có những người đi qua cuộc đời rất ngắn nhưng để lại một kí ức rất dài. Đặng Thùy Trâm là một người như thế, Chị đã đi qua Đức Phổ(Quảng Ngãi), đi qua chiến tranh và cuối cùng, trở thành kí ức của nhiều thế hệ mai sau. Chị đã để lại tuổi 20 của mình trên mảnh đất Đức Phổ, còn chúng tôi sẽ là người tiếp tục xây dựng và bảo vệ lý tưởng còn dở dang của Chị: “Người Cộng sản rất yêu cuộc sống, nhưng khi cần vẫn có thể nhẹ nhàng mà chết được.”