“Đừng đốt, trong đó đã có lửa rồi!”

Cho những ai chưa biết hay đã quên, Đặng Thùy Trâm từng là sinh viên ưu tú của Đại học Y khoa Hà Nội.

Năm 1966, chị tốt nghiệp loại ưu, có thể chọn một công việc ổn định giữa thủ đô, với tương lai rộng mở trước mắt. Nhưng chị, tình nguyện vượt Trường Sơn, vào tuyến lửa Quảng Ngãi để phục vụ Tổ quốc…

Quyết định ấy không chỉ là dũng cảm, mà còn là sự lựa chọn hi sinh: đánh đổi tương lai của riêng mình để chọn tương lai cho đất nước, sự sống cho đồng bào, chiến sĩ.

Một bác sĩ trẻ tài giỏi, một tâm hồn nhiều mơ ước, nhưng, tuổi 27 đã mãi mãi dừng lại nơi chiến trường Quảng Ngãi.

Chúng ta được biết đến cuộc đời chị với hai cuốn nhật ký được viết trong những năm tháng gian khổ nhất ấy.

Sau trận phục kích bệnh xá đã khiến chị hy sinh, người lính Mỹ nhặt được cuốn sổ tay ấy, định đốt đi nhưng thông dịch đã ngăn lại: “Đừng đốt, trong đó đã có lửa rồi.”

Và tất cả sau đó đã thành huyền thoại, bao gồm cả câu nói ấy.

Ngọn lửa ấy là trách nhiệm, là khát vọng sống, là lòng yêu nước, là nỗi nhớ nhà, là niềm tin không bao giờ tắt vào hòa bình của một người con gái tuổi đôi mươi.

Trong những trang viết gửi mẹ, Thùy Trâm từng viết: “Mẹ ơi, nếu như con có phải ngã xuống vì ngày mai thắng lợi thì mẹ hãy khóc ít thôi, mà hãy tự hào vì các con đã sống xứng đáng. Đời người ai cũng chết một lần.”

Có gì thương hơn một cô gái xa nhà nhớ mẹ? Đó là một cô gái nhớ mẹ nhưng phải đối mặt với tử thần bất cứ lúc nào, như bao cô gái, chàng trai khác của đất nước này trong những năm ấy.

Thế nhưng giữa khói bom, chị vẫn giữ được tình yêu với cuộc đời, vẫn mơ về những điều giản dị.

Một buổi sáng có lọ hoa trên bàn, tiếng nhạc Dòng Danube xanh, tiếng bạn bè ríu rít cười nói. Và khát vọng lớn nhất, giản dị nhất: “Ước mong của em chỉ là hòa bình trở lại để em được về với má em. Có thế thôi.”

Ước mơ ấy quá đỗi đời thường, nhưng cũng là điều cả một thế hệ đã không kịp có.

Tên tuổi Đặng Thùy Trâm vượt qua những trang nhật ký để trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam. Chị và bao người cùng thời đã dừng lại tuổi xuân của mình, để chúng ta hôm nay có thể sống trọn vẹn: được học tập, làm việc, yêu thương, và mơ ước trong hòa bình.

Có người đã hy sinh tương lai để chúng ta có hiện tại.

Có người sống trong chiến tranh để chúng ta có hoà bình.

Có người đem lửa vào trang sách để thắp sáng tuổi 20 bao thế hệ sau này.

Chúng ta, thực sự cần biết ơn và nối tiếp những ngọn lửa từ biết bao những con người ấy!

Việt Nam! Tiếp lửa tự hào!