Đừng gọi chiến tranh bằng những cái tên đẹp

Tôi thực sự lặng người khi đọc những câu thơ của Lê Bá Dương:
“Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi hai mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm”

Những vần thơ ấy không chỉ là cảm xúc, mà còn là nỗi đau lắng sâu của một thời đã qua. Vì thế, xin đừng vội gọi chiến tranh là “thời hoa lửa”. Không phải mọi mất mát đều có thể phủ lên bằng vẻ đẹp ngôn từ. Không phải nỗi đau nào cũng có thể làm dịu đi bằng những mỹ từ lấp lánh. Có những cái chết diễn ra trong lặng im, có những con người sống sót nhưng mang theo vết thương không bao giờ lành, cả trong thân thể lẫn tâm hồn. Trong tác phẩm “Lời người liệt sĩ Thành cổ Quảng Trị”, nhà thơ Hải Như từng bày tỏ rằng thế hệ ông không nên gọi những năm tháng ấy là “thời hoa lửa”. Một câu nói tưởng như nhẹ nhàng nhưng lại chất chứa những vết cắt sâu hoắm của chiến tranh, âm ỉ đau theo năm tháng.

Ta vẫn thường tự hỏi vì sao lại gọi là “thời hoa lửa”. Phải chăng đó là cách để nói về những năm tháng khốc liệt, nơi con người sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc? Nhưng phía sau cách gọi ấy là bao nhiêu mất mát không thể đong đếm. Hòa bình hôm nay được xây nên từ máu xương của biết bao người đã ngã xuống. Những chiến thắng vang dội luôn đi kèm với những đôi mắt tuổi mười tám, đôi mươi mãi mãi khép lại khi chưa kịp thấy ngày đất nước yên bình. Bao ước mơ tuổi trẻ còn dang dở, bao khát vọng chưa kịp thành hình đã nằm lại với đất mẹ. Có những trái tim chưa từng được yêu trọn vẹn đã hóa thành ký ức.

Lịch sử vẫn còn đó vô vàn câu chuyện về những con người đã dâng hiến cả thanh xuân cho đất nước. Đó là tám thanh niên xung phong mãi mãi nằm lại nơi Hang Tám Cô trên tuyến đường 20 Quyết Thắng. Đó là những người trẻ đã chiến đấu và hy sinh tại bến phà Long Đại trong những ngày tháng khốc liệt chống đế quốc Mỹ. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng lại sống mãi với thời gian. Tuổi hai mươi của họ không tàn phai, mà hóa thành biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh. Họ đã viết nên một thời hào hùng, rực cháy nhưng cũng đầy bi thương. Công lao của họ được lịch sử khắc ghi, trở thành niềm tự hào bất tận của các thế hệ mai sau.

Thế hệ trẻ hôm nay khi nhìn lại quá khứ không chỉ để tưởng nhớ, mà còn để soi chiếu chính mình. Những năm tháng chiến tranh tuy đã lùi xa, nhưng dấu ấn của nó vẫn còn nguyên trong tâm thức dân tộc. Nó nhắc nhở rằng không ai có quyền lãng quên quá khứ. Đồng thời, nó cũng thôi thúc mỗi người trẻ sống có trách nhiệm hơn, biết cống hiến và xây dựng đất nước để xứng đáng với sự hy sinh của cha anh.

Trong ca khúc “Vết chân tròn trên cát” của Trần Tiến có những câu hát:
“Anh thương binh vẫn đến trường làng
Vẫn ôm đàn dạy các em thơ
Bài hát quê hương”

Hình ảnh người lính trở về từ chiến trường với thân thể không còn nguyên vẹn là minh chứng rõ nét cho cái giá của chiến tranh. Nhưng điều đáng trân trọng hơn cả là cách họ tiếp tục sống. Người lính ấy đã dành trọn tuổi xuân cho đất nước, góp phần làm nên một thời hào hùng của dân tộc. Khi chiến tranh qua đi, anh vẫn tiếp tục cống hiến, tiếp tục sống với lý tưởng cao đẹp của người lính Cụ Hồ. Anh viết tiếp câu chuyện của một “thời hoa đỏ” trong hòa bình, bằng chính trái tim đầy ánh sáng và niềm tin.