Dùng máy bay của địch đánh địch
Không chỉ mang dấu ấn thời gian mà còn hiện thân cho truyền thống “lấy vũ khí địch đánh địch”, chiếc máy bay A-37 đang được lưu giữ tại Trung đoàn Không quân 923, Sư đoàn 371 (Quân chủng PK-KQ) là một trong 5 chiếc máy bay do Phi đội Quyết thắng sử dụng trong trận đánh sân bay Tân Sơn Nhất ngày 28-4-1975...
QĐND – Không chỉ mang dấu ấn thời gian mà còn hiện thân cho truyền thống “lấy vũ khí địch đánh địch”, chiếc máy bay A-37 đang được lưu giữ tại Trung đoàn Không quân 923, Sư đoàn 371 (Quân chủng PK-KQ) là một trong 5 chiếc máy bay do Phi đội Quyết thắng sử dụng trong trận đánh sân bay Tân Sơn Nhất ngày 28-4-1975.Máy bay cường kích hạng nhẹ A-37 là một trong hai loại chiến đấu cơ chủ lực của Không quân Quân đội Sài Gòn. Loại máy bay này do hãng Cessna (Mỹ) nghiên cứu phát triển từ thập niên 1960 dựa trên máy bay huấn luyện phản lực T-37 Tweet. Máy bay có kích thước nhỏ gọn, mang được nhiều vũ khí. A-37 thiết kế với buồng lái 2 người ngồi, nhưng một người có thể điều khiển và chiến đấu. Thiếu tướng-phi công Phạm Ngọc Lan, trong thời gian diễn ra Chiến dịch Hồ Chí Minh, là thành viên đoàn cán bộ Quân chủng PK-KQ được cử vào sân bay Đà Nẵng. Ông cùng các đồng nghiệp làm nhiệm vụ tiếp quản, thu hồi, đồng thời quản lý, khai thác các loại vũ khí, trang bị của quân đội Sài Gòn, trong đó có chiếc máy bay A-37, kể: “Để chuẩn bị cho trận đánh lớn của không quân, ngay sau khi tiếp quản máy bay, tôi cùng các phi công được chọn ngay lập tức tập trung chuyển loại, thời gian cho phép vẻn vẹn có 5 ngày”.
Chiếc máy bay A-37 thu được của Mỹ đang được lưu giữ tại Trung đoàn Không quân 923. Ảnh: Trịnh Dũng.Phi đội Quyết thắng được thành lập gồm các phi công: Thượng úy Nguyễn Văn Lục, Trung úy Từ Đễ, Hán Văn Quảng và Hoàng Mai Vượng chọn từ Trung đoàn Không quân tiêm kích 923 và phi công Nguyễn Thành Trung từ miền Nam được điều ra. Từ ngày 23 đến ngày 26-4-1975, tất cả các phi công cùng đồng chí Phạm Ngọc Lan, phi công Trần Văn On và hai phi công khác của quân đội Sài Gòn quy thuận cách mạng khẩn trương học chuyển loại máy bay. Đây quả là một bài toán khó vì phi công của ta vốn quen sử dụng máy bay do Liên Xô sản xuất, hơn nữa thông thường việc chuyển loại máy bay phải mất hàng tháng. Buộc phải làm quen và sử dụng thành thục loại máy bay mới của Mỹ trong một thời gian quá ngắn thực sự là thách thức với các phi công.“Các phi công của Phi đội Quyết thắng đã chạy đua với thời gian làm quen với các hệ thống máy, cách sắp xếp đồng hồ, bộ điều khiển ở buồng lái. Thậm chí, nhiều lúc giữa cái nóng tháng tư như đốt cháy mặt đất ở sân bay Đà Nẵng, phi công Hán Văn Quảng và Nguyễn Văn Lục còn chui vào buồng lái tập thao tác nút bấm, đồng hồ đến khi thành thạo mới thôi” - Thiếu tướng Phạm Ngọc Lan nhớ lại.Ngoài phi công, các thợ máy của không quân ta cũng phải nhanh chóng nắm bắt cấu tạo máy bay mới thu hồi của địch để sửa chữa, bảo đảm số lượng, khả năng tác chiến của máy bay tham gia phi đội chiến đấu. Chuẩn bị cho cuộc tập kích vào sân bay Tân Sơn Nhất, ngày 27-4, toàn bộ phi công được đưa từ Đà Nẵng vào Phù Cát. Máy bay A-37 ở Đà Nẵng được phi công Trung đoàn 923 Hoàng Mai Vượng và phi công Trần Văn On điều khiển vào. Mọi công đoạn chuẩn bị đã sẵn sàng. 10 giờ 4 phút ngày 28-4, đội hình 5 chiếc A-37 cất cánh “chuyển sân” từ Phù Cát về sân bay Thành Sơn (Phan Rang), chờ đến giờ xuất kích. 16 giờ 15 phút ngày 28-4, phi đội 5 A-37 do phi công Nguyễn Thành Trung bay số 1 (phi công dẫn đường) đồng loạt cất cánh hướng về phía Nam.Vượt qua sông Sài Gòn khoảng 30 giây, các phi công báo về, đã nhìn rõ mục tiêu sân bay Tân Sơn Nhất. Ngay lập tức họ xin lệnh cắt bom. Chỉ trong ít giây, khói lửa đã trùm kín khu vực máy bay địch đang đỗ, tiếng bom nổ rung chuyển cả thành phố. Cuộc tập kích diễn ra bất ngờ, thay vì sử dụng những chiếc MiG truyền thống, chúng ta lại dùng chính máy bay thu được của địch tấn công vào căn cứ của chúng, khiến cả hệ thống sân bay Tân Sơn Nhất hoàn toàn bất ngờ không kịp chống trả. Đài đối không của địch hốt hoảng: “A-37 của không đoàn nào? A-37 của không đoàn nào?”. Phi công Từ Đễ đã bình tĩnh đáp trả “A-37 do Mỹ chế tạo đó” trước khi cắt bom (TL).Vậy là với những chiếc máy bay thu được của địch, Phi đội Quyết thắng đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đạt hiệu suất cao: Phá hủy hoàn toàn 24 máy bay địch, loại ra khỏi vòng chiến đấu hàng trăm lính Mỹ-ngụy. Đây được xem là một trong những trận đánh độc đáo của không quân Việt Nam trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.Chiến tranh kết thúc, ta tiếp tục khai thác những chiếc máy bay “của địch” đến khi hết thời hạn sử dụng, sau đó đưa vào phục vụ cho công tác nghiên cứu và làm tư liệu truyền thống. “Vinh dự được giữ và trưng bày một chiếc máy bay A-37 do chính phi công của chúng tôi từng điều khiển là niềm tự hào chung của đơn vị. Đây là kỷ vật vô giá của Đoàn Yên Thế anh hùng” - Trung tá Nguyễn Huy Tuấn, Chính ủy Trung đoàn Không quân 923, chia sẻ.
Chiếc máy bay A-37 thu được của Mỹ đang được lưu giữ tại Trung đoàn Không quân 923. Ảnh: Trịnh Dũng.Phi đội Quyết thắng được thành lập gồm các phi công: Thượng úy Nguyễn Văn Lục, Trung úy Từ Đễ, Hán Văn Quảng và Hoàng Mai Vượng chọn từ Trung đoàn Không quân tiêm kích 923 và phi công Nguyễn Thành Trung từ miền Nam được điều ra. Từ ngày 23 đến ngày 26-4-1975, tất cả các phi công cùng đồng chí Phạm Ngọc Lan, phi công Trần Văn On và hai phi công khác của quân đội Sài Gòn quy thuận cách mạng khẩn trương học chuyển loại máy bay. Đây quả là một bài toán khó vì phi công của ta vốn quen sử dụng máy bay do Liên Xô sản xuất, hơn nữa thông thường việc chuyển loại máy bay phải mất hàng tháng. Buộc phải làm quen và sử dụng thành thục loại máy bay mới của Mỹ trong một thời gian quá ngắn thực sự là thách thức với các phi công.“Các phi công của Phi đội Quyết thắng đã chạy đua với thời gian làm quen với các hệ thống máy, cách sắp xếp đồng hồ, bộ điều khiển ở buồng lái. Thậm chí, nhiều lúc giữa cái nóng tháng tư như đốt cháy mặt đất ở sân bay Đà Nẵng, phi công Hán Văn Quảng và Nguyễn Văn Lục còn chui vào buồng lái tập thao tác nút bấm, đồng hồ đến khi thành thạo mới thôi” - Thiếu tướng Phạm Ngọc Lan nhớ lại.Ngoài phi công, các thợ máy của không quân ta cũng phải nhanh chóng nắm bắt cấu tạo máy bay mới thu hồi của địch để sửa chữa, bảo đảm số lượng, khả năng tác chiến của máy bay tham gia phi đội chiến đấu. Chuẩn bị cho cuộc tập kích vào sân bay Tân Sơn Nhất, ngày 27-4, toàn bộ phi công được đưa từ Đà Nẵng vào Phù Cát. Máy bay A-37 ở Đà Nẵng được phi công Trung đoàn 923 Hoàng Mai Vượng và phi công Trần Văn On điều khiển vào. Mọi công đoạn chuẩn bị đã sẵn sàng. 10 giờ 4 phút ngày 28-4, đội hình 5 chiếc A-37 cất cánh “chuyển sân” từ Phù Cát về sân bay Thành Sơn (Phan Rang), chờ đến giờ xuất kích. 16 giờ 15 phút ngày 28-4, phi đội 5 A-37 do phi công Nguyễn Thành Trung bay số 1 (phi công dẫn đường) đồng loạt cất cánh hướng về phía Nam.Vượt qua sông Sài Gòn khoảng 30 giây, các phi công báo về, đã nhìn rõ mục tiêu sân bay Tân Sơn Nhất. Ngay lập tức họ xin lệnh cắt bom. Chỉ trong ít giây, khói lửa đã trùm kín khu vực máy bay địch đang đỗ, tiếng bom nổ rung chuyển cả thành phố. Cuộc tập kích diễn ra bất ngờ, thay vì sử dụng những chiếc MiG truyền thống, chúng ta lại dùng chính máy bay thu được của địch tấn công vào căn cứ của chúng, khiến cả hệ thống sân bay Tân Sơn Nhất hoàn toàn bất ngờ không kịp chống trả. Đài đối không của địch hốt hoảng: “A-37 của không đoàn nào? A-37 của không đoàn nào?”. Phi công Từ Đễ đã bình tĩnh đáp trả “A-37 do Mỹ chế tạo đó” trước khi cắt bom (TL).Vậy là với những chiếc máy bay thu được của địch, Phi đội Quyết thắng đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đạt hiệu suất cao: Phá hủy hoàn toàn 24 máy bay địch, loại ra khỏi vòng chiến đấu hàng trăm lính Mỹ-ngụy. Đây được xem là một trong những trận đánh độc đáo của không quân Việt Nam trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.Chiến tranh kết thúc, ta tiếp tục khai thác những chiếc máy bay “của địch” đến khi hết thời hạn sử dụng, sau đó đưa vào phục vụ cho công tác nghiên cứu và làm tư liệu truyền thống. “Vinh dự được giữ và trưng bày một chiếc máy bay A-37 do chính phi công của chúng tôi từng điều khiển là niềm tự hào chung của đơn vị. Đây là kỷ vật vô giá của Đoàn Yên Thế anh hùng” - Trung tá Nguyễn Huy Tuấn, Chính ủy Trung đoàn Không quân 923, chia sẻ.
