‘Dũng Quận trưởng‘ - người hùng thầm lặng của Biệt động Sài Gòn

"Dũng Quận trưởng" là biệt danh đồng đội dành cho ông Lâm Quốc Dũng, người nhiều năm làm giấy tờ giả cho lực lượng Biệt động Sài Gòn. Từ đôi bàn tay khéo léo, ông đã tạo nên hàng trăm bộ giấy tờ giúp cán bộ, chiến sĩ hoạt động bí mật giữa lòng Sài Gòn thời chiến.

Khát vọng ra trận của cậu bé vùng "Đất thép"

Sinh năm 1950 tại vùng đất thép Củ Chi, tuổi thơ ông gắn với bom đạn và những cuộc càn quét liên miên. Chứng kiến quê hương bị tàn phá, cậu bé 14 tuổi sớm nuôi quyết tâm tham gia cách mạng.

"Ngày nào cũng chứng kiến cảnh quê hương bị cày xới nên chú nghĩ thà hy sinh ngoài chiến trường còn vinh quang hơn chết ở nhà", ông kể.

Gia đình ông vốn là cơ sở cách mạng, cha mẹ và các anh chị đều tham gia kháng chiến. Thời điểm đó, quy định phải đủ 15 tuổi mới được nhập ngũ. Vì quá khao khát ra trận, ông khai tăng thêm một tuổi để được nhận vào đơn vị.

Ban đầu, ông công tác tại Phòng Chính trị, sau đó được cử học điêu khắc. Chính đôi tay khéo léo ấy đã mở ra bước ngoặt đặc biệt trong cuộc đời người lính quân báo.

Từ nét vẽ tuyên huấn đến nhiệm vụ làm giấy tờ giả

Những ngày đầu, ông làm việc tại bộ phận Tuyên huấn, tham gia in báo Lực lượng Vũ trang của Quân khu Sài Gòn - Gia Định. Công việc còn thủ công nhưng đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối.

Nhận thấy năng khiếu hội họa và sự tỉ mỉ của chàng trai trẻ, đơn vị cử ông tham gia khóa học điêu khắc kéo dài sáu tháng. Sau thời gian rèn luyện, tay nghề ngày càng hoàn thiện. Những bức tranh cổ động, hình minh họa phục vụ công tác tuyên truyền lần lượt ra đời.

Năm 1967, khi chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân đang được chuẩn bị, ông được điều sang lực lượng quân báo, đảm nhận nhiệm vụ đặc biệt: Chế tác giấy tờ giả cho lực lượng Biệt động Sài Gòn.

Đối với các chiến sĩ hoạt động bí mật trong nội đô, giấy tờ hợp pháp quan trọng không kém vũ khí. Không có căn cước, giấy khai sinh hay các loại giấy tờ tùy thân do chính quyền Sài Gòn cấp, họ gần như không thể vượt qua các trạm kiểm soát.

Chuẩn bị cho chiến dịch Tết Mậu Thân, riêng lực lượng trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu cần khoảng 300 bộ giấy tờ. Ông cùng đồng đội gần như làm việc xuyên ngày đêm để hoàn thành nhiệm vụ.

Theo ông Dũng, không có công đoạn nào trong quy trình làm giấy tờ giả là đơn giản. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến cả mạng lưới bị bại lộ và khó nhất là khắc con dấu và luyện chữ ký của các quan chức chính quyền Sài Gòn.

"Chỉ cần con dấu lệch một chút hoặc khác mẫu thật là địch phát hiện ngay. Vì vậy phải làm giống đến trên 90%", ông nhớ lại.

Việc luyện chữ ký còn công phu hơn. Mỗi quận trưởng, trưởng ty đều có nét bút, loại mực và cách ký riêng. Ông phải tập hàng chục, hàng trăm lần trên giấy nháp trước khi đặt bút lên bản chính.

Chính vì thường xuyên ký thay tên các quận trưởng ở Sài Gòn và vùng phụ cận, đồng đội đặt cho ông biệt danh "Dũng Quận trưởng".

Để có được những mẫu chữ ký chính xác, nhiều lần ông phải bí mật vào nội thành lấy mẫu rồi mang ra căn cứ nghiên cứu, sao chép. Ngay cả loại bút, màu mực của từng người cũng được tìm kiếm và cất giữ cẩn thận. Chỉ cần dùng sai một loại mực cũng có thể khiến giấy tờ bị phát hiện.

Nhờ những bộ giấy tờ do ông chế tác, nhiều chiến sĩ biệt động cùng cán bộ từ chiến khu có thể hoạt động ngay giữa nội đô với thân phận hợp pháp.

Sau cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968, lực lượng Biệt động Sài Gòn bị truy nã gắt gao. Ông Dũng trở thành một trong những người bị Nha Cảnh sát Đô thành truy nã. Cùng với ông Tư Chu, người bị phía đối phương gọi là "ông trùm biệt động", cái tên "Dũng râu" cũng xuất hiện trong danh sách truy lùng vì đã làm ra hàng trăm bộ giấy tờ giả phục vụ hoạt động của lực lượng biệt động.

Thử thách mang tên "Căn cước Rồng Xanh"

Sau cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968, nhiều chiến sĩ biệt động hy sinh, giấy tờ giả rơi vào tay đối phương. Từ đó, chính quyền Sài Gòn nhận ra những lỗ hổng trong hệ thống quản lý và quyết định thay thế toàn bộ giấy căn cước bằng loại căn cước Rồng Xanh, được in bằng công nghệ của Mỹ và tuyên bố không thể làm giả.

Sự thay đổi này gần như cắt đứt đường dây liên lạc giữa nội và ngoại thành. Nếu không làm được loại giấy tờ mới, cán bộ, giao liên và biệt động sẽ rất khó tiếp tục hoạt động trong nội đô.

Điều sợ nhất không phải cái chết

Đằng sau vẻ ngoài kiên cường của một "phù thủy" giấy tờ giả, ông Dũng đã trải qua những đêm dài ăn ngủ không yên, ngồi trên đống lửa.

Nỗi sợ lớn nhất của ông không phải là cái chết cận kề, mà là sợ giấy tờ có sai sót khiến đồng đội bị bắt, từ đó lộ ra phương án tác chiến hoặc làm nguy hại đến gia đình đang sinh sống ở khu vực Phú Thọ Hòa (Tân Bình).

Với ông Lâm Quốc Dũng, một trong những kỷ niệm không thể quên là lần ông làm giả giấy trích lục khai sinh cho một thiếu niên làm nhiệm vụ trong lực lượng quân báo. Khi vào thành công tác, cậu bị quân cảnh địch bắt giữ và nghi ngờ.

Đối mặt với câu hỏi "Ai làm giấy này cho mày?", cậu thiếu niên điềm tĩnh đáp: "Tía tôi làm chứ ai". Bị gặng hỏi tiếp "Tía mày có phải Dũng râu không?", cậu tỉnh táo phủ nhận: "Tui đâu có biết ông đó...". Nhờ sự ứng biến linh hoạt và việc đám quân cảnh chỉ đoán mò, sau vài giờ thẩm vấn, cậu đã được thả.

Ông cho biết, chính quyền Sài Gòn nhiều lần treo thưởng và phát lệnh truy nã "Dũng râu". Tuy nhiên, nhờ giữ bí mật tuyệt đối cùng sự hỗ trợ của cơ sở cách mạng, ông vẫn hoàn thành nhiệm vụ.

Chiến tranh đã lùi xa, ông Lâm Quốc Dũng vẫn giữ lối sống giản dị và khiêm nhường. Mỗi khi nhắc đến biệt danh "Dũng Quận trưởng" hay những chiến công năm xưa, ông đều cho rằng công lao lớn nhất thuộc về những đồng đội đã ngã xuống.