"DŨNG SĨ ĐÂM LÊ" TRÊN ĐỈNH ĐỒI XANH VÀ KHÚC TRÁNG CA MỞ ĐƯỜNG VÀO ĐIỆN BIÊN PHỦ
Trong bản anh hùng ca Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", bên cạnh những tấm gương chèn lưng cứu pháo của Tô Vĩnh Diện, lấy thân mình lấp lỗ châu mai của Phan Đình Giót, hình tượng người chiến sĩ quả cảm giáp lá cà bằng lưỡi lê sáng loáng trên đồi cao đã tạc nên biểu tượng bất diệt cho dũng khí tiến công của Quân đội nhân dân Việt Nam. Liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Văn Nô – người con ưu tú của đồng bào dân tộc Tày quê hương Cao Bằng, chiến sĩ liên lạc Trung đội thuộc Đại đội 506, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209 (Đoàn Sông Lô), Đại đoàn 312 – đã đi vào quân sử với danh xưng kiêu hãnh: "Dũng sĩ đâm lê". Trận huyết chiến giằng co từng tấc đất trên đồi Xanh (bản Tà Lèng) ngày 31 tháng 1 năm 1954 và sự hy sinh lẫm liệt của người chiến sĩ 22 tuổi với cây súng cắm sâu lưỡi lê vào ngực tên sĩ quan giặc đã trở thành ngọn đuốc thôi thúc toàn mặt trận xốc tới tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Tháng 1 năm 1954, Bộ Chỉ huy quân viễn chinh Pháp dưới sự điều hành của Tướng Henri Navarre ráo riết biến thung lũng Mường Thanh thành một tập đoàn cứ điểm quân sự khổng lồ bất khả xâm phạm:
Để bảo vệ từ xa cho lòng chảo Điện Biên Phủ và các sân bay Mường Thanh, Hồng Cúm, quân Pháp liên tục tung các đơn vị lính dù, lính lê dương thiện chiến nhất mở các đợt hành quân thăm dò, lùng sục ra các dải đồi cao bao quanh.
Khu vực bản Tà Lèng và đồi Xanh (án ngữ phía đông nam Mường Thanh) giữ vị trí chiến lược xung yếu: Đây là chốt tiền tiêu khống chế tầm quan sát, bảo vệ tuyến hành lang kéo pháo, mở đường cơ động của các đại đoàn chủ lực ta chuẩn bị nổ súng tiến công.
Nếu để địch chiếm giữ đồi Xanh, chúng sẽ đặt trận địa pháo và đài quan sát khống chế toàn bộ cánh quân phía đông, đe dọa trực tiếp các trận địa pháo binh còn đang bí mật ngụy trang của ta.
Nhiệm vụ của Tiểu đoàn 130 (Đại đoàn 312) là phải kiên quyết chốt giữ bằng mọi giá, đánh lui các đợt phản kích của lính dù Pháp, không cho địch mở rộng phạm vi kiểm soát ra ngoài thung lũng.
Người chiến sĩ trẻ Hoàng Văn Nô bước vào trận địa sinh tử ấy với tinh thần kiên cường của người con cách mạng vùng cội nguồn Pác Bó.
Người thanh niên Tày mang chí căm thù giặc từ quê hương cách mạng
Hoàng Văn Nô sinh năm 1932 tại xã Thể Dục (nay thuộc xã Quang Vinh), huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng – vùng đất địa linh nhân kiệt, cái nôi của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân:
Sinh ra trong một gia đình dân tộc Tày nghèo khổ, sớm nếm trải cảnh lầm than, áp bức dưới ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp và bọn thổ ty tay sai, ông sớm hun đúc lòng yêu nước và ý chí căm thù giặc sâu sắc.
Lớn lên cùng với những năm tháng kháng chiến chống Pháp lan rộng khắp núi rừng Việt Bắc, ông tích cực tham gia du kích địa phương, gùi lương, tiếp tế đạn dược cho bộ đội qua các chiến dịch Biên giới (1950) và Tây Bắc (1952).
Năm 1952, khi vừa tròn 20 tuổi, Hoàng Văn Nô tình nguyện nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam, được biên chế về Đại đội 506, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209 (Đoàn Sông Lô) thuộc Đại đoàn 312 lừng danh.
Vóc dáng khỏe khoắn, tính tình thật thà, nhanh nhẹn, tháo vát và đặc biệt gan góc, ông được đơn vị tín nhiệm giao nhiệm vụ làm chiến sĩ liên lạc kiêm tay súng trinh sát của Trung đội.
Trận huyết chiến trên đồi Xanh ngày 31 tháng 1 năm 1954
Sau khi ta chuyển phương châm tác chiến từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", các đơn vị pháo binh bắt đầu bí mật kéo pháo ra vị trí an toàn, bộ đội ta khẩn trương đào công sự, siết chặt vòng vây quanh Mường Thanh.
Phát hiện ta có dấu hiệu chuẩn bị trận địa lớn ở vùng ven, sáng ngày 31 tháng 1 năm 1954 (tức ngày 27 Tết Giáp Ngọ):
Địch huy động Tiểu đoàn dù số 1 lê dương (1er BEP) – một trong những đơn vị lính dù khét tiếng hung hãn và thiện chiến bậc nhất – có phi cơ oanh tạc và hỏa lực pháo binh hạng nặng yểm trợ ồ ạt tấn công lên đồi Xanh, bản Tà Lèng.
Chúng mở nhiều đợt xung phong biển lửa hòng hất văng đại đội chốt giữ của ta khỏi quả đồi tiền tiêu. Bom napan và đạn pháo cày xới nát từng chiến hào, đất đá vùi lấp cả công sự.
Các chiến sĩ Đại đội 506 kiên cường bám trụ công sự, đánh lui nhiều đợt tiến công của lính dù giặc, tiêu diệt hàng chục tên. Tuy nhiên, do hỏa lực địch quá dày đặc, lực lượng phòng ngự của ta thương vong nhiều; đạn dược, lựu đạn vơi dần; đồng chí Trung đội trưởng bị thương nặng.
Bản hùng ca của "Dũng sĩ đâm lê"
Tình thế trên điểm cao trở nên vô cùng nguy cấp: Địch lợi dụng khói bom, chia làm hai mũi ùa lên chiếm lĩnh giao thông hào, áp sát sở chỉ huy trung đội.
Nhận lệnh từ người chỉ huy đã kiệt sức, chiến sĩ liên lạc Hoàng Văn Nô lập tức nhận lãnh trách nhiệm thay mặt chỉ huy điều phối hỏa lực, đồng thời trực tiếp ghìm súng chiến đấu ở vị trí xung yếu nhất:
Khi đạn súng trường đã bắn hết, lựu đạn chỉ còn một quả cuối cùng gài bên hông để quyết tử, Hoàng Văn Nô bật khỏi hầm cá nhân, tuốt phắt lưỡi lê sáng quắc gắn chặt vào đầu nòng súng trường.
Giữa tiếng gầm rú điên cuồng của quân thù, người chiến sĩ Tày 22 tuổi dũng mãnh xông thẳng vào tốp lính dù Pháp đang tràn qua mép hào:
Bằng kỹ thuật đánh giáp lá cà điêu luyện và dũng khí phi thường, ông đâm gục tên lính lê dương đi đầu;
Chuyển hướng đánh thần tốc, ông tiếp tục quật ngã liên tiếp những tên địch lao vào hỗ trợ, tiêu diệt tại chỗ 4 tên giặc bằng những nhát lê đanh thép, khiến toán quân giặc hoảng hốt dạt lui.
Đúng lúc đó, một tên sĩ quan chỉ huy Pháp cao lớn, hung hãn rút súng ngắn xông tới, nổ súng bắn thẳng vào người Hoàng Văn Nô.
Dù bị trúng đạn trọng thương, máu tuôn xối xả ướt đẫm áo trấn thủ, người chiến sĩ kiên cường vẫn nghiến răng chịu đau, dồn toàn bộ sức mạnh còn lại của tuổi trẻ căm thù lao tới. Với một thế đâm mãnh liệt như sấm sét, ông đâm ngập lưỡi lê vào ngực tên chỉ huy giặc, găm chặt y xuống thành chiến hào.
Hoàng Văn Nô ngã xuống ngay trên đỉnh đồi Xanh vào trưa ngày 31 tháng 1 năm 1954. Khi các đồng đội xông lên tiếp viện đánh tan đợt phản kích của địch, họ xúc động nghẹn ngào khi thấy người đồng chí của mình đã hy sinh nhưng đôi bàn tay thép vẫn nắm chặt báng súng, tư thế hiên ngang ghìm xác tên chỉ huy quân thù xuống đất đá Tà Lèng.
Khúc tráng ca ngã xuống của người chiến sĩ 22 tuổi đã giữ vững quả đồi Xanh lịch sử, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho thế trận bao vây Điện Biên Phủ của quân đội ta.
Tượng đài bất tử của người chiến sĩ Điện Biên
Hành động quả cảm phi thường của Hoàng Văn Nô đã làm nức lòng cán bộ, chiến sĩ trên toàn mặt trận Điện Biên Phủ. Ngay tại chiến hào, Ban Chỉ huy Đại đoàn 312 và Bộ Tổng Tư lệnh đã phát động phong trào học tập tinh thần chiến đấu ngoan cường, quả cảm của "Dũng sĩ đâm lê" Hoàng Văn Nô, biến dũng khí của ông thành ngọn lửa tiến công bẻ gãy mọi đợt xuất kích của quân viễn chinh Pháp.
Ghi nhận chiến công đặc biệt xuất sắc và sự hy sinh lẫm liệt mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ, Liệt sĩ Hoàng Văn Nô đã được Đảng và Nhà nước truy tặng:
Huân chương Quân công hạng Ba;
Huân chương Chiến công hạng Nhất;
Danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Để đời đời ghi nhớ công ơn người chiến sĩ dũng cảm:
Tên tuổi của Anh hùng Liệt sĩ Hoàng Văn Nô được trân trọng khắc ghi tại Nghĩa trang Liệt sĩ Chiến trường Điện Biên Phủ (đồi A1).
Tên của ông được đặt cho các trường học tại thành phố Điện Biên Phủ và tỉnh Cao Bằng quê hương (tiêu biểu là Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Hoàng Văn Nô, huyện Nguyên Bình), trở thành niềm tự hào bất diệt của đồng bào các dân tộc vùng cao.
Cuộc đời 22 mùa xuân của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Văn Nô là một khúc tráng ca sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Từ rừng thấu Nguyên Bình – Cao Bằng đến đỉnh đồi Xanh ngập khói lửa Mường Thanh, hình ảnh người lính Tày với mũi lê sáng quắc ghìm xác kẻ thù trên thành chiến hào mãi mãi là biểu tượng bất tử cho ý chí gang thép, tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" làm nên trang sử vàng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu.
