Dũng sĩ Đồi Xanh

Tháng 3 năm 1954, mưa phùn phủ lên những triền đồi ở Điện Biên. Đất đỏ bám chặt vào dép cao su, từng bước chân của bộ đội trở nên nặng trĩu. Giữa đội hình Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 98, Đại đoàn 316, Trung đội trưởng Đặng Đức Song đi đầu, tay cầm tấm bản đồ đã sờn mép vì mưa gió.

Ông sinh năm 1934 tại Hải Dương. Tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã quen với những cuộc hành quân dài ngày và những đêm đào công sự dưới làn pháo sáng của đối phương.

Đồi Xanh hiện ra trước mắt như một bức tường án ngữ. Đó là vị trí mà đơn vị được giao nhiệm vụ phòng ngự, giữ vững bằng mọi giá.

Chiều hôm ấy, Đặng Đức Song tập hợp trung đội.

Ông nhìn từng người lính rồi nói chậm rãi:

– Chúng ta giữ đồi không phải vì mảnh đất này, mà vì sau lưng là đồng đội, là cả chiến dịch. Chỉ cần còn một người đứng vững, Đồi Xanh vẫn còn.

Không ai hô khẩu hiệu. Mọi người lặng lẽ trở về vị trí, siết chặt khẩu súng trong tay.

Đêm xuống.

Tiếng pháo dội liên hồi làm mặt đất rung chuyển. Khói và đất đá phủ kín giao thông hào. Khi một đoạn công sự bị sập, Đặng Đức Song là người đầu tiên lao tới cùng đồng đội đào bới, đưa những chiến sĩ bị vùi lấp ra ngoài rồi nhanh chóng tổ chức lại đội hình.

Suốt nhiều giờ liền, trung đội của ông kiên cường bám trụ. Có lúc đạn dược cạn dần, ông phân công từng tổ thay nhau giữ trận địa, tận dụng từng viên đạn và từng khoảng lặng giữa các đợt tiến công để củng cố công sự.

Khi bình minh lên, Đồi Xanh vẫn nằm trong tay đơn vị.

Ít lâu sau, cái tên Đặng Đức Song được đồng đội nhắc đến với tất cả sự kính trọng. Ông được trao danh hiệu "Dũng sĩ Đồi Xanh", không chỉ vì lòng dũng cảm mà còn bởi sự bình tĩnh và tinh thần trách nhiệm của một người chỉ huy luôn ở tuyến đầu.

Chiến tranh kết thúc, cuộc đời người lính bước sang một chặng đường mới.

Đặng Đức Song tiếp tục phục vụ trong quân đội, trở thành Đại tá và sau này đảm nhiệm cương vị Giám đốc Nhà máy M1 thuộc Binh chủng Thông tin liên lạc. Từ chiến hào năm xưa đến nhà máy quốc phòng thời bình, ông vẫn giữ nguyên tác phong của một người lính: cẩn trọng, kỷ luật và tận tâm với công việc.

Là đại biểu Quốc hội khóa II, ông luôn tâm niệm rằng xây dựng đất nước trong hòa bình cũng là một mặt trận, đòi hỏi tinh thần trách nhiệm không kém những năm tháng cầm súng.

Năm 2023, Đặng Đức Song từ trần, khép lại hành trình gần một thế kỷ của một người lính trưởng thành từ chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhưng trong ký ức của những người từng chiến đấu cùng ông, hình ảnh người Trung đội trưởng đứng giữa giao thông hào trên Đồi Xanh, động viên đồng đội giữa khói lửa, vẫn là biểu tượng của lòng dũng cảm và ý chí kiên cường.

Có những chiến công được ghi trong huân chương. Có những chiến công được lưu giữ trong ký ức đồng đội. Với Đặng Đức Song, cả hai đều trở thành một phần của lịch sử.