Dũng sĩ mặt trận Tây Nguyên
Theo giới thiệu của các đồng chí trong Đảng ủy, UBND phường Nhật Tân (Tây Hồ, Hà Nội), tôi đến nhà riêng của Đại tá Trần Quang Vinh-cựu chiến binh tiêu biểu của phường, ở số 474A, đường Âu Cơ, tổ 6, phường Nhật Tân. Trong căn phòng ấm cúng cùng những bảng gắn huân chương, huy chương và những bức ảnh ghi dấu một thời, Đại tá Trần Quang Vinh hồi tưởng về những năm tháng ở chiến trường khói lửa, rồi kể cho chúng tôi nghe chuyện chiến đấu và công tác của ông.
Sinh năm 1942, năm nay đã ở tuổi 83, song Đại tá Trần Quang Vinh vẫn khỏe mạnh và minh mẫn. Nhìn ông, không ai nghĩ rằng trong cơ thể ông còn mang nhiều mảnh đạn bởi 5 lần bị thương, trong đó có một viên bi trên mặt phải, mắt trái đã hỏng, bị chấn thương sọ não và gãy chân phải do bom, đạn của địch. Ông giới thiệu về 3 tấm Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba và 4 danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”, “Dũng sĩ diệt xe cơ giới” mà ông được tặng khi chiến đấu, công tác ở chiến trường Tây Nguyên từ năm 1965 đến 1975, khiến tôi cảm thấy như khói lửa đang còn...
Trần Quang Vinh nhập ngũ tháng 2-1961 khi đang là đoàn viên, thanh niên hăng hái công tác ở xã Võ Liệt (Thanh Chương, Nghệ An). Vào Quân đội, Trần Quang Vinh được biên chế về đại đội huấn luyện của Tiểu đoàn Công binh 27, Bộ Tham mưu Quân khu 4. Sau hai tháng huấn luyện, phấn đấu, Trần Quang Vinh được cử đi đào tạo tại Trường Hạ sĩ quan Quân khu 4, sau đó tiếp tục đi đào tạo tại Trường Sĩ quan Công binh. Tốt nghiệp sĩ quan, được kết nạp Đảng (tháng 3-1964) và phong quân hàm Thiếu úy, Trần Quang Vinh trở lại Tiểu đoàn Công binh 27.
Từ cuối năm 1964, Trần Quang Vinh được giao phụ trách trung đội trong đội hình Tiểu đoàn Công binh 27 thực hiện nhiệm vụ đặc biệt, xây dựng các công trình phòng thủ trên địa bàn phía Tây Quân khu 4. Trước yêu cầu của chiến trường miền Nam, tháng 2-1965, Thiếu úy Trần Quang Vinh cùng đồng đội hành quân để bổ sung cho Mặt trận Tây Nguyên (B3). Sau 3 tháng hành quân ròng rã, vượt đường Trường Sơn, tháng 5-1965, đơn vị tập kết tại một địa điểm ở phía Bắc tỉnh Kon Tum và bàn giao cho B3.
Đại tá Trần Quang Vinh nhớ lại: “Những tưởng vào chiến trường Tây Nguyên là được tham gia chiến đấu ngay, song tôi được Bộ tư lệnh B3 cử vào Đội công tác địa bàn. Sau khi được huấn luyện cơ bản, hướng dẫn phương pháp tiến hành công tác dân vận, tìm hiểu phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc, Đội công tác đến các địa bàn biên giới phía Bắc tỉnh Kon Tum, nay thuộc các xã: Sa Loong, Pờ Y, Đắk Dục, Đắk Nông (huyện Ngọc Hồi), Rờ Kơi, Mô Rai (huyện Sa Thầy)... làm công tác vận động quần chúng, vận động đồng bào. Hoạt động của chúng tôi bí mật nên đồng bào và ngụy quân, lính bảo an của địch không biết, tưởng là dân di cư từ miền Bắc vào trước đây. Thậm chí, chúng tôi còn giao lưu thể thao, đánh bóng chuyền với lính bảo an của địch.
Nơi ở trong rừng của chúng tôi cũng thường xuyên thay đổi như đồng bào di cư. Chúng tôi được bà con địa phương che chở, cho gạo nấu cơm, cho thịt thú rừng khi săn bắt được. Đời sống của Đội công tác địa bàn khó khăn, thiếu thốn, chúng tôi phải ăn rau rừng như môn thục, rau tàu bay hoặc chặt cây bòng báng lấy lõi để ăn chống đói.
Ở Đội công tác địa bàn khoảng 5 tháng thì tôi được rút về làm Phó đại đội trưởng Đại đội Công binh 2 thuộc B3, nhận nhiệm vụ bí mật chuẩn bị trận địa, làm công trình, đào công sự, hầm hào, bao vây đồn Plei Me, đồng thời chỉ điểm cho các đơn vị bạn đánh đồn Plei Me, phục kích đánh quân tiếp viện của địch. Hơn một tháng chuẩn bị, đêm 19-10-1965, Chiến dịch Plei Me mở màn. Các đơn vị xuất phát tiến công và đánh địch phục kích đều có hầm hào, công sự trú ẩn được chuẩn bị trước. Với việc chuẩn bị trận địa và tham gia chiến đấu, kết thúc Chiến dịch Plei Me, Đại đội Công binh 2 của tôi được tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba”.
