Bác Hồ tát nước chống hạn: Bài học lớn từ sự giản dị và gắn bó với nhân dân
Giữa những bộn bề lo toan của đất nước thời kỳ kháng chiến và kiến thiết, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn giữ trọn một lối sống giản dị và tình cảm gắn bó máu thịt với nhân dân. Câu chuyện Người xắn quần, trực tiếp đạp guồng nước chống hạn cùng bà con nông dân thôn Thái Bình (Ứng Hòa, Hà Nội) vào mùa hè năm 1960 không chỉ là một kỷ niệm xúc động, mà còn là bức tượng đài sống động về phong cách lãnh đạo "trọng dân, gần dân, hiểu dân và vì dân".

Mùa hè năm 1960. Nắng hạn gay gắt như đổ lửa thiêu đốt những thửa ruộng nứt nẻ ở vùng ngoại thành Hà Nội. Giữa bộn bề việc nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lặng lẽ bỏ lại sau lưng sự bận rộn của Phủ Chủ tịch để đi thẳng ra cánh đồng, cùng chung vai gánh vác nhọc nhằn với người nông dân.
Ngày hè oi ả và vị "khách" đặc biệt trên đồng ruộng
Hôm ấy, tại thôn Thái Bình, huyện Ứng Hòa (Hà Nội), bà con nông dân đang oằn mình chống hạn cứu lúa. Trời nắng như đổ lửa, mồ hôi nhễ nhại đầm đìa trên lưng áo của từng người. Giữa lúc không khí lao động đang khẩn trương, mệt nhọc, tiếng hò reo bất ngờ vang lên từ phía bờ ruộng: "Bác Hồ! Bác Hồ về thăm bà con nông dân kìa!"
Bà con ngỡ ngàng buông tay gàu, ngước nhìn lên. Không có xe hơi đưa đón linh đình, không có hàng dài nghi thức trang trọng. Trước mắt họ là một cụ già mặc bộ quần áo gụ giản dị, đầu đội chiếc mũ lá cọ mộc mạc, chân đi đôi dép cao su quen thuộc, quần xắn quá đầu gối và vắt chiếc khăn mặt trắng trên vai. Trông Người hệt như một lão nông thực thụ vừa bước ra từ lũy tre làng, vừa quen thuộc, vừa gần gũi đến lạ kỳ.
Bỏ lại lễ nghi, hòa mình vào hơi thở của đất mẹ
Thấy Bác đi qua những bờ ruộng gồ ghề, trơn trượt, một đồng chí lãnh đạo địa phương vội chạy lên trước định dắt tay Bác qua đoạn mương hẹp. Bác nhẹ nhàng xua tay cười bảo: "Cháu cứ để Bác tự đi, bà con đi được thì Bác cũng đi được." Nói rồi, Người tự mình bước nhẹ nhàng qua quãng đường mương để ra tận nơi bà con đang quần quật làm việc.
Bà con nông dân ùa ra vây quanh Bác. Có cụ già rưng rưng nước mắt, có em thiếu niên hồn nhiên giơ tay vuốt râu Bác. Không khí kiệt sức vì nắng hạn dường như tan biến, nhường chỗ cho niềm xúc động dâng trào trong lòng mỗi người.
Bác ân cần hỏi han tỉ mỉ: "Nước ở mương này đã đủ đưa vào ruộng chưa các cụ? Máy bơm nước hoạt động thế nào? Bà con đi tát nước có mệt lắm không?"
Không chỉ dừng lại ở lời hỏi thăm, Bác bước thẳng lên guồng nước. Dưới cái nắng gắt gỏng của mùa hè, vị Chủ tịch nước đứng chung chân bên chiếc guồng đạp nước, nhịp nhàng cùng một bác nông dân lớn tuổi tát từng gàu nước mát rượi chảy tràn vào những ô ruộng đang khát khô. Hình ảnh ấy giản dị đến mức thiêng liêng: một nguyên thủ quốc gia không hề ngại ngần lao động chân tay, hòa mình trọn vẹn vào mồ hôi và nhịp đập của đời sống nhân dân.
Bài học ngàn vàng từ hạt gạo làng quê
Trước khi rời cánh đồng để tiếp tục lịch trình công tác, Bác Hồ đã có những lời căn dặn sâu sắc với bà con nông dân và cán bộ địa phương. Người nhấn mạnh ý nghĩa tối quan trọng của việc đoàn kết tương trợ trong sản xuất, đồng thời nhắc nhở cán bộ phải luôn sát sao, thiết thực với đời sống cơ sở, không được quan liêu, xa rời thực tế.
Để khắc sâu tình cảm và trách nhiệm ấy vào lòng mỗi người, Bác đã đọc tặng hai câu thơ giản dị mà thấm đẫm triết lý nhân sinh:
Hỡi ai bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.
Hai câu thơ ngắn ngủi nhưng gói gọn cả tấm lòng tri ân sâu sắc đối với người lao động, nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau phải biết trân trọng từng hạt gạo trắng ngần – kết tinh của mồ hôi, nước mắt và sức lao động bền bỉ.
Sức sống trường tồn của một biểu tượng
Câu chuyện Bác Hồ tát nước chống hạn năm 1960 không chỉ là một kỷ niệm đẹp của người dân Thái Bình hay huyện Ứng Hòa, mà đã trở thành một biểu tượng cao đẹp về phong cách lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lãnh đạo là phục vụ nhân dân, ở gần dân, hiểu lòng dân và chia ngọt sẻ bùi cùng nhân dân.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, cánh đồng Thái Bình nay đã đổi thay, cơ giới hóa hiện đại hóa đã thay cho những chiếc gàu sòng, guồng đạp nước thủ công thủa trước. Thế nhưng, hình ảnh vị Chủ tịch nước xắn quần tát nước giữa đồng khô nắng hạ vẫn mãi là một bài học vô giá, sáng ngời về đạo đức cách mạng, nhắc nhở mỗi chúng ta về giá trị của sự khiêm nhường, lòng tận tụy và tình yêu thương bao la dành cho đất nước, nhân dân.



