Dũng tướng Nguyễn Hữu Vị
Một trong những trận nổi tiếng “rợn người” của ông Tám Vị là trận một mình xông vào đồn Long Mỹ (Giồng Trôm) thuyết phục cảnh sát trưởng và xã trưởng đầu hàng. Đó là trận đánh ngày 23-9-1960. Ông nắm một trung đội với vũ khí ít ỏi bao vây đồn. Phía trong có 36 lính và một thiếu úy cảnh sát dữ dằn tên Thanh.
Vận động gia đình binh sĩ vào kêu gọi đầu hàng, cảnh sát Thanh đòi “bắn bỏ” bất cứ ai nghe lời “kích động” của Việt cộng. Tình thế căng thẳng, ông Lê Minh Đào, chỉ huy mặt trận, gọi Tám Vị lên và bảo: “Anh vào vận động cảnh sát Thanh đầu hàng!”. Phía ta bắc loa phóng thanh báo tin sẽ cử người vào thương lượng. Tám Vị nhớ lại thời khắc đó: “Tôi mặc áo ngắn tay, quần đùi, đi tay không. Anh Ba Đào cử một người lính tên Hùng Chín mang súng tiểu liên theo bảo vệ. Gần tới cửa đồn, tôi quay lại nói với Hùng Chín: “Em quay về đi, cây súng này làm sao bảo vệ được anh trong đồn. Em phải sống, bởi còn ba má em nữa, nếu có hy sinh chỉ mình anh thôi!”.
Tới cửa đồn, mũi súng của đối phương chĩa vô đầu gối tôi lạnh toát. Lính quát: “Đi đâu!”. Tôi đáp: “Bộ anh không nghe loa phía bên ngoài cử người vô gặp cảnh sát Thanh thương lượng à?”. Người lính dẹp súng, tôi đi thẳng vô phía trong phòng. Cảnh sát Thanh bước tới đưa tay bắt. Tôi không bắt tay, Thanh rụt tay lại e ngại hỏi: “Ông vô đây với mục đích gì?”. Tôi đáp: “Tôi được lệnh của chỉ huy vô đây mời ông đưa anh em ra hàng để tránh đổ máu vô ích cho 36 gia đình. Vì tình nghĩa đồng bào, tôi mong ông xử lý đúng đắn nhất”.
Thanh làm thinh một hồi rồi hứa tới sáng sẽ đưa người ra. Tôi không đồng ý, bảo phải ra liền. Thanh phân bua: “Bây giờ trời tối, lộn xộn, tôi không kiểm soát được. Ông cứ chờ tới sáng!”. Đang giằng co một hồi thì có tiếng loa của anh Ba Đào vọng vô cho hay sẽ cử tiếp một người mang thư cho tôi. Bức thư nhỏ như lòng bàn tay ghi mấy chữ: “Nếu nó đã hứa ra thì đồng ý đi, ép nó cùng đường sẽ giết mình”.
Tôi làm bộ suy nghĩ tí rồi gật đầu: “Thôi, sáng ông ra cũng được, nhưng đã hứa thì giữ lấy lời để cứu nhiều sinh mạng đồng bào”. Cảnh sát Thanh cho người mang ra một thùng đạn bảo: “Gửi anh Tám làm tin”. Tôi thấy thùng đạn phát thèm nhưng phải làm bộ lịch sự cảm ơn mà rằng: “Ở bên ngoài tôi có nhiều lắm, đủ sức đánh ông tới bại trận”. Hai người đại diện tiễn tôi ra cửa, tôi bắt tay chào họ: “Mong các anh giải quyết trong hòa bình để chồng vợ đừng phải xa nhau!”. Tôi bước đi mà biết hàng chục họng súng chĩa vô gáy mình.
Tối đó cho người canh các ngả và bắt được người lính đưa thư cầu viện lên quận Giồng Trôm, chúng tôi phát loa đọc bức thư cho cảnh sát Thanh nghe. Ba giờ sáng, ta dùng trung liên, súng phóng lựu đánh liên tục vào đồn. Hừng đông, một lá cờ trắng bung lên. Cảnh sát Thanh chịu hàng. Tôi yêu cầu họ cởi bỏ quân phục, chỉ mặc quần đùi, ở trần, đưa hai tay lên đầu ra khỏi đồn. Vừa tới nơi, cảnh sát Thanh đề nghị cho gặp “anh Tám hồi hôm”.
Tôi bước ra nói: “Tôi kêu anh ra mà anh không chịu ra, quận trưởng còn chết, làm sao cứu anh được”. Tôi bàn với anh Ba Đào tìm cách sử dụng con người này cho mục đích cách mạng. Tôi gọi riêng anh ta nói thẳng: “Anh Thanh à, tôi biết anh dữ chứ không hiền, nhưng tôi muốn anh quay về hợp tác với sự nghiệp của nhân dân, cầm tù anh dưới những cánh rừng kia thì có lợi gì cho sự nghiệp cách mạng đâu”. Ông ta xúc động ghi vào tờ cam kết rồi trở ra ngoài. Trận đó 36 gia đình được bình an. Cảnh sát Thanh cộng tác với ta về tin tức rồi chết trận một thời gian sau đó...
Tám Vị dừng lời kể, có lẽ ông nhớ giây phút mà phía sau lưng những họng súng đang ghim vào, lạnh băng. Năm đó ông tròn 30 tuổi, vừa được bổ nhiệm làm trung đội trưởng!
Nguồn https://dongkhoi.baovinhlong.vn/tuong-tam-vi-nguoi-anh-hung-qua-tung-tran-danh-16022011-a27801.html?utm_source=chatgpt.com


