Dũng tướng Nguyễn Hữu Vị – Vị tướng trận mạc sinh ra từ bùn đất, lớn lên bằng ý chí và chiến công

Đọc lại những trang đời của dũng tướng Nguyễn Hữu Vị, tôi như nhìn thấy chân dung một vị chỉ huy đặc biệt: không qua trường lớp võ bị, không giáo án chiến thuật hay bản đồ tác chiến, nhưng vẫn chỉ huy cấp trung đoàn – sư đoàn một cách lẫm liệt, sắc bén. Một con người mà từng bước đi, từng trận đánh đều toát lên sự quyết đoán của người cầm quân thiên phú – một “tướng trận” đúng nghĩa của chiến trường Trung Nam Bộ.

1. Người con nghèo của vùng đất Ba Tri – lớn lên trong thiếu thốn, trưởng thành trong ý chí

Ông sinh năm 1930, trong một gia đình bần nông ở làng Châu Bình. Cuộc đời thơ ấu của ông là những ngày mưa dầm, đói khát, cái chòi mục nát và tang lễ của mẹ chỉ đủ vài tấm ván ngắn ngủi khiến người nghe cũng nghẹn lại. Tám Vị – đứa con áp út – đi hết lớp tứ rồi trở thành “thầy giáo bất đắc dĩ”, vừa dạy trẻ, vừa chăn trâu phụ mẹ kiếm sống. Đó là một tuổi thơ khắc khổ nhưng đã hun đúc nên trong ông nghị lực, bản lĩnh và một trái tim sôi sục yêu nước.

Chính truyền thống kiên cường của vùng đất Bến Tre – quê hương Tán Kế Lê Quang Quan, Nguyễn Đình Chiểu, Phan Tòng – đã thấm vào máu thịt ông. Mới mười mấy tuổi, ông đã ý thức thân phận dân tộc bị kìm kẹp. Đến năm 1946, khi kháng chiến bùng lên, ông xin vào lực lượng giao – bảo, trở thành giao liên bảo vệ Huyện ủy Ba Tri. Năm 1949, ông đứng vào hàng ngũ của Đảng.

Bị địch bắt và giam giữ nhiều nơi suốt 4 năm, ông trở về không phải để nghỉ ngơi, mà để tiếp tục chiến đấu. Nơi Ba Tri quê nhà, cái tên Tám Vị bắt đầu gắn với những trận đánh khiến địch kinh hồn.

2. “Khổng Minh tọa lâu” – trận thuyết phục đồn Long Mỹ để đời

Nói về Tám Vị, người ta hay nhắc đến trận “tâm công” độc đáo tại đồn Long Mỹ năm 1960.

Giữa bầu không khí Đồng Khởi ngột ngạt, 36 lính trong đồn Long Mỹ cố thủ dưới quyền thiếu úy Thanh – kẻ nổi tiếng gan lì và tàn độc. Trong lúc lẽ ra phải nổ súng tổng lực, Tám Vị lại chọn bước vào đồn một mình, không vũ khí, thuyết phục địch đầu hàng.

Chỉ bằng sự bình tĩnh và lý lẽ thấu tình đạt lý, ông khiến thiếu úy Thanh dao động. Dù cuối cùng hắn lật lọng cầu viện, nhưng trước sức ép tâm lý và đòn tập kích đúng thời điểm, địch buộc phải giương cờ trắng.

Điều đặc biệt là sau đó, Tám Vị còn đề nghị sử dụng thiếu úy Thanh, cảm hóa anh ta thành người cung cấp tin tức cho ta. Và anh ta đã giữ lời cho đến khi hy sinh.

Một trận đánh hiếm hoi mà công lao lớn nhất không phải hỏa lực – mà là bản lĩnh, trí tuệ và tầm nhìn của người chỉ huy.

3. Chạm trán “Cọp Bay” – lần đối đầu khiến trung tá Mỹ phải khiếp đảm

Năm 1964, khi Tiểu đoàn 516 vừa thành lập và Tám Vị được giao làm Tiểu đoàn trưởng, ông lập tức chứng minh tài cầm quân bằng những trận đánh khiến quân Mỹ – VNCH chấn động.

Tiêu biểu là trận Lộ Thơ – nơi Tiểu đoàn Cọp Bay, lực lượng cơ động tinh nhuệ có cố vấn Mỹ Roy S. Lombardo, được lệnh “quét sạch Việt Cộng trong 24 giờ”.

Nhưng mọi di chuyển của Cọp Bay đều bị Tám Vị theo dõi như trong lòng bàn tay.

Ông kiên nhẫn để địch hạ trại, không nóng vội.
Ông đo đạc thước ngắm cối từ trước, không để lãng phí một quả đạn.
Và đúng nửa đêm, ông ra lệnh khai hỏa.

Đạn cối rót chính xác xuống lều chỉ huy:

• Thiếu tá Lê Bảo Toàn bị thương.

Sau đòn đánh chớp nhoáng, Tám Vị lệnh rút quân êm thấm, để lại phía sau cả vùng cây lá còn rung lên vì tiếng súng địch tự bắn nhau trong hoảng loạn.

Sáng hôm sau, trực thăng Mỹ phải đến “hốt xác đội hình” Cọp Bay ra khỏi khu vực.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều người gọi trận này là “bẻ nanh Cọp Bay”.

4. Một “tướng trận” sinh ra từ nhân dân, được tôn vinh bởi chiến công

Những chiến công của ông – từ Đồng Khởi đến những trận đánh cấp tiểu đoàn, trung đoàn – đã tạo nên một huyền thoại. Tướng quân Nguyễn Hữu Vị không có bảng vàng võ bị, không có huy chương học viện, nhưng lại sở hữu thứ quý nhất: nhãn quan quân sự thiên bẩm, trái tim vì dân, và bản lĩnh chỉ huy hiếm có.

Anh hùng LLVTND Nguyễn Minh Đậu đã nói về ông bằng sự kính phục:
“Anh Tám Vị là Trung đoàn trưởng tạo nên thời hoàng kim. Anh đủ quyền lực để định mệnh bất cứ kẻ thù nào dám nghênh chiến.”

Đó không chỉ là lời khen, mà là sự ghi nhận đối với một chỉ huy trận mạc kiệt xuất – người đã biến vùng sình lầy, kênh rạch Bến Tre thành nơi quân Mỹ khiếp vía.

5. Tên tuổi còn mãi với đất và người Bến Tre

Lịch sử có những vị tướng được tôn vinh trên chiến trường, nhưng cũng có những người lặng lẽ trở thành huyền thoại trong lòng nhân dân. Tám Vị thuộc về nhóm thứ hai.

Ông không chỉ là người lính, mà còn là hóa thân của ý chí người nông dân Nam Bộ – bền bỉ, nghĩa khí và luôn hướng về tự do của dân tộc.

Nhắc đến ông hôm nay, ta không chỉ nhớ những chiến công, mà còn nhớ một bài học lớn:
Chiến thắng không chỉ đến từ sức mạnh, mà còn từ trí tuệ và bản lĩnh của những con người dám đứng lên vì nhân dân.

Nguồn : cand.com.vn