DƯỚI BÓNG CÂY TRÀM KỶ NIỆM

DƯỚI BÓNG CÂY TRÀM KỶ NIỆM

Nắng chiều vắt ngang qua hàng dừa nước, hắt lên mái tóc đã điểm bạc của bà Bùi Thị Hoa thứ ánh sáng dịu ngọt của tuổi già bình yên. Sinh năm 1932, cuộc đời bà gắn liền với những thăng trầm của dải đất phương Nam. Lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo khó, tuổi thanh xuân của bà đi qua những giông bão thời đại khi xóm làng chìm trong khói lửa chiến tranh, khi những người thân yêu lần lượt ra đi vì bom đạn. Giữa những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt nhất, khi tiếng súng dội về từng góc vườn bờ xôi, cô gái trẻ Bùi Thị Hoa đã đưa ra một quyết định làm thay đổi cả cuộc đời: rời bỏ mái nhà tranh nghèo để bước vào con đường cách mạng gian lao nhưng kiêu hãnh.

Trước khi chính thức khoác ba lô lên đường, bà Hoa cũng chỉ là một cô thôn nữ quen với việc chèo ghe, cấy lúa. Nhưng chứng kiến cảnh nhà cửa tan hoang, những người anh, người chị hàng xóm ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, trong lòng bà đã nhen nhóm một ngọn lửa sục sôi. Ngày bà xin phép gia đình đi tham gia kháng chiến, mẹ bà ôm con gái vào lòng nghẹn ngào khóc, lo sợ con gái nhỏ sẽ mãi mãi nằm lại giữa rừng sâu nước độc. Thế nhưng, với một trái tim tràn đầy lòng yêu nước và suy nghĩ vô cùng giản dị rằng "nước nhà lâm nạn, trai gái đều phải gánh vác", bà kiên quyết bước đi. Từ khoảnh khắc đó, thanh xuân của bà hòa vào dòng chảy khốc liệt của dân tộc.

Trong suốt những năm tháng tham gia kháng chiến chống Mỹ, bà Hoa được phân công làm giao liên và tiếp tế hậu cần tại những vùng đầm lầy, rừng tràm ngập mặn. Công việc của bà là gùi gạo, chuyển vũ khí, mang những lá thư tay mật báo qua những đồn bốt giặc dày đặc. Đó là một cuộc chiến thầm lặng diễn ra trong những đêm hành quân ngập bùn lầy, khi nước triều lên ngang ngực và những cơn sốt rét rừng hành hạ thể xác. Có những đêm, bà cùng đồng đội phải ẩn nấp dưới những gốc tràm già, nhịn đói qua ngày để tránh những trận càn quét và tiếng máy bay gầm rú trên đầu. Dù gian khổ trăm bề, qua từng chuyến công tác hoàn thành xuất sắc, bà ngày càng trở nên gan dạ, vững vàng và sắc sảo hơn, trở thành chỗ dựa tinh thần tin cậy cho cả đơn vị.

Thử thách lớn nhất và cũng là dấu ấn sâu đậm nhất trong cuộc đời binh nghiệp của bà diễn ra trong một buổi chiều định mệnh ở vùng U Minh. Khi ấy, bà đang dẫn đầu một đoàn vận chuyển thuốc men và tài liệu quan trọng qua một con rạch nhỏ thì bất ngờ lọt vào ổ phục kích của địch. Pháo từ tàu chiến giội xuống xối xả, tiếng súng liên thanh vang dội tứ phía. Đứng trước lằn ranh sinh tử, khi một số đồng đội bị thương nặng và không thể di chuyển nhanh, bà phải đối mặt với lựa chọn nghiệt ngã: bỏ lại để tự cứu lấy mình hoặc ở lại chiến đấu đến cùng. Không một chút do dự, bà hô hào những người còn lại tìm chỗ ẩn nấp, rồi trực tiếp bơi ra khoảng trống để dìu đồng đội thương binh vào hầm trú ẩn, đồng thời nhanh chóng tiêu hủy tài liệu mật không để rơi vào tay giặc. Sự dũng cảm, mưu trí và bình tĩnh đến khó tin trong khoảnh khắc ấy đã giúp toàn đội thoát nạn trong gang tấc.

Tuy nhiên, chiến tranh chưa bao giờ đi qua mà không để lại những vết thương lòng. Người đồng đội thân thiết nhất, người từng chia sẻ với bà từng củ sắn lùi, từng câu hát ru trong đêm tối, đã ngã xuống ngay trên tay bà trong một trận càn dữ dội sau đó. Sự ra đi ấy để lại một khoảng trống hoác trong tâm hồn. Bà giữ lại chiếc khăn rằn đẫm mồ hôi và vết máu của người bạn tri kỷ như một báu vật, biến nỗi đau mất mát thành sức mạnh để tiếp tục bước đi trên con đường đã chọn.

Năm 1975, ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, hòa bình lập lại trên quê hương. Bà Hoa cùng những đồng đội sống sót nghẹn ngào ôm nhau dưới lá cờ đỏ sao vàng tung bay phấp phới. Giây phút ấy vỡ òa niềm vui chiến thắng, nhưng cũng đọng lại những giọt nước mắt xót xa cho những người đã mãi mãi nằm lại lòng đất mẹ. Trở về sau chiến tranh, bà khép lại quá khứ hào hùng để trở về với đời thường giản dị. Bà lập gia đình, cặm cụi làm lụng trên mảnh vườn quen thuộc, nuôi dạy con cái nên người và tích cực tham gia công tác hội phụ nữ ở địa phương, chưa từng một lần cậy công hay đòi hỏi đặc quyền.

Những đóng góp bền bỉ và âm thầm của bà trong suốt những năm tháng lửa đạn đã được Đảng và Nhà nước trân trọng ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý như Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Độc lập hạng Ba và nhiều bằng khen ý nghĩa. Khi đứng trên bục nhận những tấm huy chương sáng ngời ấy, bà chỉ mỉm cười hiền từ và chia sẻ rằng: "Phần thưởng này thuộc về tất cả những đồng đội của tôi, những người đã ngã xuống để hôm nay chúng ta có được cuộc sống thái bình."

Nhìn lại cuộc đời bà Bùi Thị Hoa, ta thấy hình ảnh thu nhỏ của một thế hệ phụ nữ Việt Nam kiên cường, bất khuất, trung hậu, đảm đang. Họ không đứng ở tuyến đầu cầm súng giáp lá cà, nhưng sự bền bỉ, hy sinh thầm lặng của họ chính là mạch nguồn nuôi dưỡng chiến thắng của dân tộc.

Bây giờ, khi tuổi đã cao, bà Hoa thích ngồi lặng lẽ bên hiên nhà vào mỗi buổi chiều tà. Những tấm huân chương được cất giữ cẩn thận trong chiếc hộp gỗ cũ kỹ, lâu lâu lại được bà mang ra lau chùi nhẹ nhàng. Khi mấy đứa cháu nhỏ quây quần bên hiên nhà và tò mò hỏi về những vết sẹo hay những câu chuyện thời chiến, bà không bao giờ kể về bom đạn hay hận thù. Bà chỉ mỉm cười, chỉ tay ra con đường làng đang rợp bóng cây xanh và tiếng cười đùa rôm rả của bọn trẻ đi học về, rồi nhẹ nhàng nhắc nhở về giá trị thiêng liêng của hai tiếng hòa bình.

Chiến tranh đã lùi xa vào dĩ vãng, nhưng câu chuyện về "bông hoa giữa mùa lửa đạn" mang tên Bùi Thị Hoa vẫn sống mãi trong tim thế hệ mai sau như một bản hùng ca dịu dàng về lòng yêu nước và khát vọng sống thiện lương.