Dưới lòng đất Thành cổ – nơi sự sống được giữ bằng ý chí

Dưới lòng đất Thành cổ – nơi sự sống được giữ bằng ý chí

Khi bom đạn dội xuống Thành cổ Quảng Trị với mật độ chưa từng có trong lịch sử chiến tranh Việt Nam, mặt đất không còn là nơi có thể tồn tại sự sống. Để đứng vững trước hỏa lực khủng khiếp ấy, bộ đội ta buộc phải chui sâu xuống lòng đất, đào nên một hệ thống hầm hào chằng chịt, nối liền từng vị trí chiến đấu.

Những căn hầm chữ A, hầm cá nhân, hầm chỉ huy được đào thủ công trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Đất vừa đào lên lại bị bom cày nát, có lúc hầm vừa hoàn thành thì bị đánh sập. Nhiều chiến sĩ đã vĩnh viễn nằm lại dưới lòng đất, hòa thân mình vào đất mẹ Quảng Trị.

Trong lòng những căn hầm ẩm thấp, thiếu ánh sáng và không khí, bộ đội vừa chiến đấu, vừa cứu thương, vừa chăm sóc nhau. Có những ca phẫu thuật được thực hiện trong điều kiện không thuốc mê, không ánh đèn, chỉ có một chiếc đèn pin nhỏ. Tiếng rên đau đớn được nén lại để tránh lộ vị trí cho địch.

Một cựu chiến binh từng nói:

“Ở trong hầm, chúng tôi không phân biệt được ngày hay đêm. Chỉ biết khi bom ngớt thì bò lên chiến đấu, khi bom dội lại thì chui xuống lòng đất.”

Chính trong những khoảnh khắc ấy, ý chí con người Việt Nam đã vượt lên trên mọi giới hạn sinh học, biến những căn hầm tối tăm thành pháo đài của lòng quả cảm.