Dưới Mái Nhà Không Còn Bom Rơi

Tựa đề: Dưới Mái Nhà Không Còn Bom Rơi

Năm 1969, chiến tranh đi qua làng như một cơn gió nặng mùi khói. Ban ngày, người ta vẫn làm ruộng, vẫn gánh nước, vẫn gọi nhau ngoài ngõ. Nhưng ban đêm, mọi thứ trở nên im lặng đến mức nghe rõ cả tiếng tim mình đập.

Trong làng có một căn hầm nhỏ dưới nhà ông Ba.

Không sâu, không rộng, chỉ đủ cho vài người cúi xuống trú khi có báo động.

Ông Ba không gọi đó là “hầm”.

Ông chỉ nói:
“Chỗ trú.”

Mỗi lần còi báo động vang lên, ông lại gõ nhẹ vào vách gỗ:

“Xuống đây.”

Không ai hỏi nhiều.

Chỉ quen làm theo.

Năm 1970, có một đêm bom rơi gần làng. Mặt đất rung lên, khói bụi bay mù. Khi yên lại, căn nhà vẫn đứng, nhưng mái ngói đã vỡ vài chỗ.

Ông Ba đứng nhìn rất lâu.

Rồi chỉ nói:
“Còn nhà là còn chỗ về.”

Năm 1971, chiến tranh không ồn ào hơn, nhưng kéo dài hơn. Người ta bắt đầu quen với việc sống giữa những khoảng im lặng bất thường.

Có những ngày không còi báo động.

Nhưng không ai dám chủ quan.

Một buổi tối, thằng Tí hỏi:

“Nếu hết chiến tranh thì hầm này làm gì hả ông?”

Ông Ba im lặng một lúc.

Rồi nói:
“Thì đóng lại.”

Tí hỏi tiếp:
“Có tiếc không?”

Ông nhìn xuống nền đất:

“Không. Vì nó không phải để ở mãi.”

Năm 1972, một đợt bom lớn hơn trước làm rung cả làng. Đêm đó, nhiều người trú trong căn hầm nhỏ.

Không ai nói chuyện.

Chỉ nghe tiếng đất rơi lộp bộp trên mái.

Một người phụ nữ thì thầm:
“Không biết mai còn nhà không…”

Ông Ba đáp rất khẽ:
“Còn người là còn lại.”

Năm 1973, những đợt bom thưa dần.

Có những ngày trời yên đến lạ, khiến người ta không quen.

Căn hầm vẫn đó, nhưng ít được dùng hơn.

Tí bắt đầu lớn, không còn sợ mỗi lần chui xuống hầm nữa.

Một lần, cậu hỏi:

“Ông có sợ không?”

Ông Ba trả lời:
“Sợ thì ai cũng có.”

“Vậy sao ông không chạy đi nơi khác?”

Ông nhìn ra sân:

“Vì nếu ai cũng đi, thì không còn chỗ để quay về nữa.”

Năm 1974, một phần hầm bị ẩm, vách đất sụp nhẹ. Người ta muốn lấp đi.

Ông Ba không đồng ý.

Ông chỉ nói:
“Chưa cần.”

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Tin hòa bình về đến làng trong một buổi sáng có nắng nhẹ. Không còn còi báo động. Không còn phải chui xuống hầm nữa.

Người ta bắt đầu sửa nhà, mở cửa, dọn lại mọi thứ.

Căn hầm dưới nhà ông Ba được mở cửa lên.

Ánh sáng tràn xuống lần đầu tiên sau nhiều năm.

Tí—giờ đã lớn—đứng nhìn xuống khoảng đất cũ.

“Giờ không dùng nữa hả ông?” cậu hỏi.

Ông Ba gật đầu.

“Vậy bỏ đi không?”

Ông lắc đầu:
“Không cần.”

Tí hỏi:
“Giữ làm gì?”

Ông nhìn khoảng không tối dưới đất:

“Để nhớ là đã từng có những ngày mình phải ngồi rất thấp để giữ cho nhau được đứng lên.”

Gió thổi qua căn nhà.

Không còn tiếng bom.

Chỉ còn tiếng đời sống bắt đầu lại, chậm rãi nhưng thật.

Căn hầm vẫn nằm đó, không còn dùng để trú nữa,

nhưng trở thành một dấu lặng trong lòng đất—

nhắc rằng có những năm tháng con người đã từng sống sót không phải vì yên bình, mà vì họ đã biết cách ở lại bên nhau trong cả những ngày không chắc chắn nhất.