Dưới Mưa Bom – Con Đường Thanh Xuân

Chi đoàn: Trường MN Đông Phong

Có những con đường được trải nhựa phẳng lì, xe cộ đi lại êm ru. Nhưng cũng có những con đường được đắp lên từ mồ hôi, nước mắt và cả máu của tuổi hai mươi. Con đường của những thanh niên xung phong năm ấy là như thế.

Những ngày tháng Tư lịch sử, khi cả nước hướng về mốc son 30/4, tôi tìm gặp các bác cựu TNXP đang sinh sống tại Lai Châu. Họ đã ngoài bảy mươi, tóc bạc, lưng còng, nhưng mỗi khi nhắc về những năm tháng mở đường, ánh mắt lại bừng sáng như trở về tuổi trẻ.

Năm 1972, khi chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn ác liệt nhất, hàng nghìn thanh niên từ khắp các tỉnh thành miền Bắc đã tình nguyện viết đơn tham gia lực lượng Thanh niên xung phong. Họ ra đi không vì danh lợi, không vì toan tính riêng tư, mà chỉ vì một niềm tin giản dị: đất nước phải thống nhất.

Bà Phan Thị Đường, quê Đức Thọ, Hà Tĩnh, kể rằng ngày cầm bút viết đơn, tay bà run lên vì xúc động chứ không phải vì sợ hãi. Ở tuổi hai mươi, bà thuộc Tiểu đội 7, Đại đội 551, Tổng đội 55, làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông tại những cung đường nóng bỏng nhất như Quốc lộ 1A, 15A, 15B và đặc biệt là Ngã ba Đồng Lộc.

Đồng Lộc khi ấy được ví như “tọa độ lửa”. Bom Mỹ trút xuống ngày đêm, đất đá cày xới không còn nguyên vẹn. Hố bom chồng lên hố bom. Mỗi khi máy bay rời đi, chưa kịp phủi lớp bụi đất trên tóc, các cô gái lại lao ra san lấp.

Giữa khốc liệt ấy, họ truyền cho nhau một lời thề: “Tim có ngừng đập nhưng đường vẫn phải thông.”

Ông Đào Văn Minh được phân công mở đường trên tuyến 22 đi qua Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh. Địa hình núi đá cheo leo, phương tiện thô sơ, tất cả dựa vào sức người.

Ngày 13/11/1972 tại Ngầm Cời, bom nổ bất ngờ. Nhiều đồng đội ngã xuống. Ông bị gãy hai xương sườn, điều trị hồi phục rồi xin trở lại đơn vị, tiếp tục nhiệm vụ.

Tại Quảng Bình, bà Đỗ Thị Thìn rời Thái Bình năm 19 tuổi tham gia mở đường ở các tuyến 12, 14, 15. Bom rơi như rải thảm, sốt rét rừng hoành hành. Nhưng nghe tiếng còi báo an toàn là lại ra đường làm nhiệm vụ.

Nhiều người đã không trở về. Những nấm mộ dọc tuyến Trường Sơn là minh chứng lặng lẽ cho một thời thanh xuân gửi lại chiến trường.

Hòa bình năm 1975 mở ra trang mới. Những thanh niên xung phong năm ấy trở về đời thường, làm ruộng, buôn bán, chăn nuôi, mở quán nhỏ. Họ tiếp tục cống hiến trong thời bình.

Tại Lai Châu hôm nay, hàng trăm cựu TNXP vẫn sinh hoạt ở các chi hội cơ sở, tham gia công tác xã hội, giúp đỡ đồng đội khó khăn, góp sức phát triển kinh tế gia đình và địa phương.

Con đường họ mở không chỉ dẫn đoàn xe vào Nam, mà còn mở lối cho thế hệ hôm nay hiểu về giá trị của hòa bình. Dưới mỗi bước chân trên con đường bình yên, vẫn có bóng dáng của những thanh niên xung phong năm ấy – những người đã gửi trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.