Dưới tán rừng Trường Sơn

Những năm chiến tranh, con đường Trường Sơn không có trên bản đồ như những con đường bình thường. Nó chỉ tồn tại trong trí nhớ của những người đã từng đi qua — một dải rừng dài, dốc đứng, mưa dầm và bom đạn nối tiếp nhau không dứt.

Trong những đoàn người đi vào rừng ấy có Hưng, một chiến sĩ vận tải mới hai mươi tuổi. Anh rời quê khi mùa gặt chưa kịp xong, để lại sau lưng mẹ già và cánh đồng lúa đang thì con gái. Trước ngày đi, mẹ anh chỉ nói một câu: “Sống mà về.” Anh gật đầu, nhưng không dám hứa thêm điều gì.

Nhiệm vụ của Hưng là dẫn đường cho các đoàn xe trên tuyến Ho Chi Minh Trail, nơi từng đoạn đường có thể bị bom đánh sập bất cứ lúc nào. Ban ngày họ ẩn dưới tán rừng rậm, ban đêm mới bắt đầu hành quân. Ánh đèn bị che kín, tiếng động bị nuốt chửng bởi tiếng mưa rừng và côn trùng.

Trong đội của Hưng có Lâm — người lớn tuổi hơn, từng trải qua nhiều chiến dịch. Lâm ít nói, nhưng luôn là người đi sau cùng để đảm bảo không ai bị bỏ lại. Anh hay mang theo một cây sáo nhỏ, nhưng chưa bao giờ thổi trong rừng. Có lần Hưng hỏi, Lâm chỉ cười: “Đợi ngày yên rồi thổi.”

Những ngày đầu, Hưng còn run. Tiếng bom xa cũng khiến tim anh đập mạnh. Nhưng dần dần, anh quen với việc chạy giữa những khoảng lặng trước và sau tiếng nổ. Quen với việc sống trong ranh giới mỏng manh giữa sự sống và biến mất.

Một đêm mưa lớn, đoàn xe bị mắc kẹt ở một đoạn đường bị sạt lở. Nước từ sườn núi đổ xuống như thác. Nếu không thông đường kịp, toàn bộ chuyến hàng sẽ bị chậm lại, ảnh hưởng đến cả tuyến sau.

Lâm nhìn Hưng, chỉ nói một câu:
“Đi thôi.”

Hai người lao ra giữa mưa. Đất trơn, đá lăn, ánh sáng chỉ còn lại từ những chiếc đèn pin bọc vải. Họ vừa đào, vừa đẩy, vừa kéo những tảng đất chắn đường. Mỗi lần tiếng máy bay vọng đến, họ lại nằm sát xuống đất, chờ im lặng quay trở lại.

Đang lúc ấy, một tiếng nổ lớn vang lên từ phía sườn núi. Đất đá sạt xuống ầm ầm. Một đoạn đường vừa được mở lại bị lấp kín lần nữa.

Hưng bị hất ngã. Khi mở mắt ra, anh chỉ thấy bóng Lâm đứng phía trước, vẫn cố giữ cây đèn pin nhỏ trong tay.

“Đi tiếp!” Lâm hét lên giữa tiếng mưa.

Hưng lao tới kéo anh. Nhưng Lâm không lùi. Anh đứng chắn phía trước, như thể muốn giữ lại phần đường vừa mở.

“Cậu đi trước,” Lâm nói khẽ hơn, nhưng rõ ràng. “Có người phải ở lại giữ đường.”

Hưng lắc đầu, nhưng Lâm đã đẩy anh về phía trước.

Trong khoảnh khắc ấy, ánh đèn pin nhỏ run rẩy trong tay Lâm chiếu vào rừng tối — một vệt sáng mỏng manh nhưng kiên định.

Rồi một tiếng nổ khác vang lên.

Mọi thứ chìm vào im lặng.

Sáng hôm sau, đoàn xe vẫn tiếp tục đi qua được đoạn đường ấy. Như thể con đường chưa từng bị cắt đứt.

Hưng đứng rất lâu ở chỗ cũ. Không ai nói gì. Chỉ có mưa rơi nhẹ qua tán lá, như không muốn làm phiền sự im lặng.

Trên tay anh, còn lại một mảnh vải nhỏ buộc quanh cây đèn pin đã vỡ.

Sau chiến tranh, Hưng trở về quê. Anh không kể nhiều về những năm tháng trong rừng. Chỉ thỉnh thoảng, người ta thấy anh ngồi bên hiên nhà, nhìn về phía xa, nơi những cánh rừng từng che chở và nuốt mất biết bao con người.

Cây sáo cũ của Lâm, anh vẫn giữ.

Nhưng anh chưa bao giờ thổi nó.

Vì có những âm thanh, chỉ có thể vang lên trong ký ức.