DƯỚI TRỜI HÒA BÌNH

Buổi sáng hôm ấy, quê hương tôi đẹp đến lạ.

Bầu trời trong xanh. Những hàng cây ven đường rung rinh trong gió. Tiếng trẻ em gọi nhau đến trường vang lên trong trẻo giữa một miền quê đang từng ngày đổi mới.

Đứng trước sân nhà văn hóa thôn, ông Ba lặng lẽ nhìn những lá cờ đỏ tung bay.

Ông đã đứng ở nơi này rất nhiều lần.

Nhưng hôm nay, ông thấy lòng mình khác hẳn.

Bởi những tiếng cười, những con đường bình yên, những đứa trẻ vô tư chạy nhảy trước mắt ông… đều khiến ông nhớ về một thời rất xa.

Một thời mà ông và những người bạn cùng trang lứa đã từng đi qua.

Ngày ấy, ông mới ngoài đôi mươi.

Cũng như những thanh niên khác trong làng, ông có những ước mơ rất bình dị. Ông muốn có một công việc ổn định, muốn dựng một căn nhà nhỏ, muốn cưới người con gái mà mình thương và mỗi chiều lại trở về bên mẹ.

Nhưng rồi chiến tranh đến.

Một ngày đầu thu, tiếng loa truyền thanh vang lên lời kêu gọi thanh niên lên đường.

Ông Ba khi ấy chỉ nói với mẹ một câu:

“Mẹ cho con đi nhé!”

Mẹ ông im lặng rất lâu.

Bà biết con mình đã trưởng thành. Bà cũng hiểu rằng nếu đất nước cần, người trẻ không thể đứng ngoài.

Đêm trước ngày lên đường, mẹ ngồi bên ông đến khuya.

Bà chẳng nói nhiều.

Chỉ chuẩn bị cho con một chiếc ba lô, vài bộ quần áo và một chiếc khăn tay nhỏ.

Trước lúc đi, mẹ nắm tay ông:

“Đi thì nhớ giữ mình. Đất nước yên bình, con phải trở về.”

Ông cười:

“Nhất định con sẽ về.”

Nhưng chiến tranh kéo dài hơn những gì người ta có thể tưởng tượng.

Những ngày tháng sau đó là những cuộc hành quân, những đêm dài xa quê và những lần đối mặt với hiểm nguy.

Có những người bạn cùng lên đường với ông đã mãi mãi không trở về.

Có người nằm lại nơi chiến trường.

Có người trở về nhưng mang theo những ký ức không thể nào quên.

Mỗi lần đồng đội ra đi, ông lại càng hiểu rằng sự sống của mình là một món quà cần phải trân trọng.

Ông tự nhủ:

“Nếu còn sống, nhất định mình phải trở về quê hương.”

Năm tháng trôi qua.

Ngày chiến tranh kết thúc cũng đến.

Lần đầu tiên sau nhiều năm, ông được nhìn thấy một bầu trời không còn tiếng bom đạn.

Ông đứng giữa sân đơn vị, ngước nhìn lên.

Bầu trời hôm ấy vẫn là bầu trời quê hương.

Nhưng với ông, nó đẹp hơn bao giờ hết.

Ông nghĩ đến mẹ.

Nghĩ đến những người bạn đã không thể cùng mình nhìn thấy ngày này.

Và ông khóc.

Không phải vì buồn.

Mà vì cuối cùng, điều mà cả một thế hệ đã mong chờ đã trở thành sự thật.

Hòa bình.

Ngày ông trở về, mẹ đã già đi rất nhiều.

Bà đứng trước cổng, đôi mắt không còn tinh anh như ngày tiễn con.

Nhưng bà vẫn nhận ra con trai mình ngay từ xa.

Mẹ không chạy.

Chỉ đứng đó.

Đợi ông bước đến.

Ông quỳ xuống bên mẹ.

“Mẹ ơi, con về rồi.”

Mẹ đặt bàn tay lên vai ông.

Bà không nói gì.

Nước mắt cứ thế rơi.

Lời hẹn năm xưa cuối cùng cũng được thực hiện.

Nhưng không phải tất cả những người ra đi cùng ông đều may mắn như vậy.

Có những bà mẹ vẫn đứng trước cổng làng chờ một bóng người không bao giờ trở lại.

Có những người vợ giữ mãi một lá thư.

Có những đứa trẻ lớn lên mà chưa một lần được gọi tiếng cha.

Có những cái tên được khắc trên bia đá để nhắc nhớ về một tuổi trẻ đã gửi lại nơi chiến trường.

Ông Ba hiểu rằng mình trở về không chỉ để sống cuộc đời của riêng mình.

Ông còn phải sống thay phần của những người đã nằm lại.

Bởi vậy, suốt những năm tháng sau này, ông luôn dạy con cháu:

“Các cháu phải biết quý những ngày bình yên. Đừng nghĩ hòa bình là điều tự nhiên mà có.”

Nhiều năm sau.

Ông Ba đã già.

Mái tóc bạc trắng.

Bước chân chậm hơn.

Nhưng mỗi dịp lễ, ông vẫn mặc bộ quân phục cũ, đứng dưới lá cờ Tổ quốc và kể cho thế hệ trẻ nghe về những năm tháng đã qua.

Ông không kể để các em sợ chiến tranh.

Ông kể để các em biết trân trọng hòa bình.

Một hôm, một cậu bé hỏi:

“Ông ơi, điều gì làm ông nhớ nhất về những năm tháng ấy?”

Ông im lặng một lúc rồi nhìn lên bầu trời.

“Là ngày được trở về và nhìn thấy quê hương bình yên.”

Cậu bé hỏi tiếp:

“Vậy ông có tiếc tuổi trẻ của mình không?”

Ông mỉm cười.

“Không.”

Rồi ông nhìn những đoàn viên trẻ đang đứng phía trước.

“Bởi nếu được chọn lại, ông vẫn sẽ lên đường.”

Câu trả lời khiến mọi người lặng đi.

Ngoài kia, nắng đang trải vàng trên con đường quê.

Những lá cờ đỏ bay trong gió.

Tiếng trẻ em vui đùa vang lên.

Một bầu trời xanh rộng mở trên quê hương.

Ông Ba ngước nhìn thật lâu.

Có lẽ, trong bầu trời bình yên ấy, ông đang nhìn thấy những người đồng đội năm xưa.

Những người đã từng cùng ông lên đường.

Những người đã gửi lại tuổi xuân cho đất nước.

Họ không được trở về để tận mắt nhìn thấy quê hương đổi mới.

Nhưng sự hy sinh của họ đã góp phần làm nên bầu trời hôm nay.

Dưới trời hòa bình, chúng ta được sống, được yêu thương, được ước mơ và được trở về nhà mỗi ngày.

Và mỗi khi nhìn lên bầu trời xanh, xin hãy nhớ rằng:

Có một thế hệ đã từng đi qua những năm tháng hoa lửa để giữ lại cho chúng ta một bầu trời bình yên.

Hòa bình hôm nay là lời hồi đáp đẹp nhất dành cho những người đã hy sinh.

Và trách nhiệm của chúng ta là sống thật tốt dưới bầu trời mà cha anh đã đánh đổi cả tuổi xuân để gìn giữ.