Đường 19 Xuân – Hè 1972 – Trận đánh chặn cuối cùng với quân Nam Triều Tiên

Trong chiến dịch tiến công tổng hợp Xuân – Hè năm 1972, cùng với khí thế tiến công và nổi dậy như vũ bão của quân dân Bắc Bình Định, các huyện từ Nam Phù Mỹ trở vào cũng đồng loạt phối hợp chiến đấu. Trọng điểm của khu vực phía Nam được xác định là Trung An, An Nhơn – Đông Bắc Tuy Phước. Đây là địa bàn có vị trí quan trọng, góp phần chia cắt, kìm giữ lực lượng địch và hỗ trợ cho chiến trường chính.

Ngày 01/4/1972, Trung đoàn 12 của Sư đoàn 3 được giao nhiệm vụ thiết lập trận địa chốt từ Đông đèo An Khê xuống Đông Phó. Nhiệm vụ của đơn vị không chỉ là hỗ trợ cho chiến dịch Bắc Tây Nguyên, mà còn nhằm chặn đứng khả năng địch điều quân ứng cứu cho các lực lượng đang bị ta tiến công ở Bắc tỉnh Bình Định.

Suốt 18 ngày đêm, từ ngày 01 đến 19/4/1972, dưới bom đạn dày đặc của địch, Trung đoàn 12 vẫn kiên cường bám trụ tại khu vực Hàng Dội – Cây Rui. Địch liên tục tổ chức nhiều đợt phản kích, sử dụng bộ binh có xe tăng và phi pháo yểm trợ hòng phá vỡ trận địa chốt của ta. Nhưng bằng tinh thần chiến đấu gan dạ, ý chí bám trận địa và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 12 đã đánh lui hàng chục đợt phản kích ác liệt.

Thắng lợi của Trung đoàn 12 có ý nghĩa rất quan trọng. Ta không những kìm chân được một sư đoàn chủ lực của Mỹ và Sư đoàn Mãnh Hổ Nam Triều Tiên, mà còn làm tê liệt hoàn toàn tuyến vận chuyển tiếp tế của địch từ Quy Nhơn lên chiến trường Bắc Tây Nguyên. Tuyến đường 19 vốn là đường vận chuyển chiến lược của địch nay trở thành nơi chúng bị chặn đánh, tiêu hao và rơi vào thế bị động.

Trong trận đánh này, Sư đoàn Mãnh Hổ Nam Triều Tiên bị loại 700 tên. Đây là trận đụng đầu cuối cùng giữa chủ lực ta với quân Nam Triều Tiên trên chiến trường Bình Định. Sau những năm tháng gây nhiều tội ác, gieo rắc bom đạn và đau thương trên mảnh đất này, đội quân đánh thuê ấy đã phải nhận thất bại nặng nề trước khi rút về nước.

Câu chuyện Đường 19 Xuân – Hè 1972 là một trang sử hào hùng trong những năm tháng thời hoa lửa của quân và dân Bình Định. Ở đó có tinh thần kiên cường của những người lính bám chốt giữa mưa bom bão đạn; có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chiến trường; có ý chí quyết tâm đánh bại mọi âm mưu ứng cứu, chi viện của địch.

Trận đánh chặn trên đường 19 không chỉ góp phần bảo vệ thắng lợi của chiến dịch ở Bắc Bình Định và Bắc Tây Nguyên, mà còn khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh của quân dân ta. Trong khói lửa chiến tranh, quân và dân Bình Định đã tiếp tục chứng minh rằng: dù địch có quân đông, vũ khí mạnh, nhưng trước ý chí độc lập, tự do và tinh thần quyết chiến quyết thắng của Nhân dân Việt Nam, mọi thế lực xâm lược và tay sai đều nhất định thất bại.