Đường 20 Quyết Thắng – Khúc tráng ca Hang Tám Cô giữa "tọa độ chết" Trường Sơn

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đường 20 Quyết Thắng (nối từ Phong Nha, Quảng Bình vắt qua dải Trường Sơn sang nước bạn Lào) là một trong những huyết mạch quan trọng nhất để chi viện cho chiến trường miền Nam. Nơi đây từng hứng chịu hàng triệu tấn bom đạn, bị cày xới nát tươm và được mệnh danh là "tọa độ chết". Trên cung đường rực lửa ấy, đã có một "trang sử băng phong" nằm lại vĩnh viễn ở tọa độ Km 16,5 – nơi được lịch sử gọi tên là Hang Tám Cô.

Chiều ngày 14 tháng 11 năm 1972, không quân Mỹ điên cuồng trút bom rải thảm xuống tuyến đường. Để tránh bom, một tiểu đội Thanh niên xung phong gồm 4 nam, 4 nữ (đều cùng quê Hoằng Hóa, Thanh Hóa, tuổi đời mới mười tám, đôi mươi) đã chạy vào một hang đá bên đường để trú ẩn. Bất ngờ, một loạt bom nổ rung chuyển đất trời, hất tung một tảng đá khổng lồ nặng hàng trăm tấn, bịt kín hoàn toàn miệng hang. 8 người lính trẻ bị nhốt chặt trong bóng tối.

Ngay sau trận bom, đồng đội bên ngoài đã dốc toàn lực ứng cứu. Nhưng tảng đá quá lớn, không một loại máy húc, máy cẩu hay khối thuốc nổ nào lúc bấy giờ có thể phá vỡ mà không làm sập hầm, đe dọa sinh mạng những người bên trong. Qua một khe nứt nhỏ bằng ba ngón tay, đồng đội chỉ có thể luồn những ống nhựa nhỏ để bơm cháo loãng, nước vối và sữa vào hang.

Trong những ngày "băng phong" tăm tối ấy, từ khe đá vẫn vọng ra tiếng hát, tiếng gọi đồng đội khản đặc. Tiếng kêu cứu cứ thưa dần, nhỏ dần... Đến ngày thứ 9, những âm thanh từ lòng đá tắt hẳn. 8 thanh niên xung phong đã hóa thân vào lòng đất mẹ Trường Sơn khi tuổi đời còn đỏ thắm.

Sự hy sinh bi tráng tại Hang Tám Cô trên Đường 20 Quyết Thắng không chỉ là một nỗi đau xé lòng, mà còn là biểu tượng tột cùng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Huyết mạch Trường Sơn vẫn tiếp tục vươn dài nhờ những giọt máu và thanh xuân của các anh, các chị, góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, thống nhất đất nước.