ĐƯỜNG 9 – NAM LÀO: 45 NGÀY ĐÊM ĐÁNH BẠI “LAM SƠN 719”
Mùa xuân năm 1971, Mỹ và quân đội Sài Gòn mở cuộc hành quân “Lam Sơn 719”, tiến công sang khu vực Đường 9 – Nam Lào với mục tiêu cắt đứt tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn, ngăn chặn sự chi viện từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam.
Trước tình hình đó, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng quyết định mở Chiến dịch phản công Đường 9 – Nam Lào, kiên quyết đánh bại cuộc hành quân của đối phương.
Người trực tiếp chỉ huy Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào là Thiếu tướng Lê Trọng Tấn, khi đó là Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Thiếu tướng Lê Quang Đạo giữ cương vị Chính ủy chiến dịch. Đại tá Cao Văn Khánh là Phó Tư lệnh, Đại tá Hoàng Phương là Phó Chính ủy.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, trực tiếp tham gia chỉ đạo việc chuẩn bị chiến dịch và nhiều lần làm việc với Bộ Tư lệnh Trường Sơn để chuẩn bị cho trận đánh quan trọng này.
Chiến trường trải dài trên khu vực Đường 9 từ biên giới Việt Nam – Lào đến khu vực Bản Đông, Sê Pôn, gắn với tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn.
Ngày 8 tháng 2 năm 1971, quân Mỹ và quân đội Sài Gòn bắt đầu cuộc hành quân Lam Sơn 719.
Các đơn vị quân đội Sài Gòn tiến theo Đường 9 về phía Sê Pôn, phía sau có máy bay, pháo binh và lực lượng Mỹ yểm trợ mạnh.
Ngay từ những ngày đầu, quân ta đã tổ chức đánh địch trên nhiều hướng.
Các tuyến đường cơ động bị chia cắt.
Những đoàn xe quân sự và các đơn vị tiến công của đối phương liên tục bị tập kích.
Trên các điểm cao phía Bắc Đường 9, quân ta tổ chức những trận đánh quyết liệt để ngăn chặn bước tiến của địch.
Một trong những trận đánh then chốt diễn ra tại điểm cao 500.
Từ ngày 16 đến ngày 20 tháng 2 năm 1971, Trung đoàn 102, Sư đoàn 308 tổ chức tiến công, bao vây và tiêu diệt Tiểu đoàn 39 biệt động quân của quân đội Sài Gòn.
Chiến thắng tại điểm cao 500 có ý nghĩa quan trọng, làm thất bại ý đồ sử dụng các điểm cao phía Bắc Đường 9 để bảo vệ đội hình tiến công của đối phương.
Tiếp đó, tại điểm cao 543, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320 được tăng cường xe tăng và pháo binh tổ chức tiến công.
Trận đánh diễn ra từ ngày 20 đến ngày 25 tháng 2 năm 1971.
Quân ta đánh mạnh vào vị trí phòng ngự của đối phương, tiêu diệt và bắt nhiều quân địch, trong đó có Đại tá Nguyễn Văn Thọ, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 3 dù.
Trên nhiều hướng khác, các đơn vị của ta tiếp tục đánh vào đội hình quân đội Sài Gòn đang tiến sâu vào Nam Lào.
Càng tiến xa khỏi căn cứ, đối phương càng gặp khó khăn về lực lượng, vận chuyển và khả năng phối hợp.
Quân Mỹ phải sử dụng khối lượng lớn máy bay, pháo binh và trực thăng để yểm trợ.
Nhưng các đơn vị của ta liên tục tổ chức tiến công, chia cắt đội hình và đánh vào những vị trí then chốt.
Đến tháng 3 năm 1971, quân đội Sài Gòn bắt đầu rút khỏi khu vực Sê Pôn.
Quân ta chuyển sang truy kích, đánh vào các đơn vị đang rút lui.
Những trận đánh diễn ra quyết liệt trên đường rút quân.
Đến ngày 23 tháng 3 năm 1971, Chiến dịch phản công Đường 9 – Nam Lào kết thúc thắng lợi.
Sau 45 ngày đêm chiến đấu, quân ta đã đánh bại cuộc hành quân Lam Sơn 719, giữ vững tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn và làm thất bại một bước quan trọng âm mưu thực hiện chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của Mỹ.
Chiến thắng Đường 9 – Nam Lào còn đánh dấu bước trưởng thành quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong tác chiến hiệp đồng binh chủng quy mô lớn.
Từ những điểm cao 500, 543 đến những con đường giữa núi rừng Nam Lào, từng trận đánh đã góp phần làm nên thắng lợi chung của cả chiến dịch.
Đường 9 – Nam Lào năm 1971 trở thành một trong những chiến thắng lớn của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng thời ghi dấu tình đoàn kết chiến đấu giữa Việt Nam và Lào.
Bài học cho tuổi trẻ hôm nay: Những người lính năm xưa đã chiến đấu trên một chiến trường vô cùng khốc liệt để bảo vệ tuyến đường chi viện cho tiền tuyến. Hòa bình hôm nay càng nhắc chúng ta phải biết trân trọng lịch sử và những hy sinh của thế hệ đi trước.



