Đường 9 – Nam Lào
Những người lính trong chiến dịch năm 1971
Đường 9 – Nam Lào
Những người lính trong chiến dịch năm 1971
Giai đoạn lịch sử: 30/1/1971 – 23/3/1971 – Chiến dịch phản công Đường 9 – Nam Lào trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đây là chiến dịch nhằm đánh bại cuộc hành quân Lam Sơn 719, bảo vệ tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh.
1. Mùa xuân năm 1971 – những người lính bước vào chiến dịch
Đầu năm 1971, khu vực Đường 9 – Nam Lào trở thành một trong những chiến trường quyết liệt nhất.
Đối phương đưa lực lượng lớn tiến sang Nam Lào, với mục tiêu đánh vào tuyến Trường Sơn và tìm cách cắt đứt con đường chi viện chiến lược từ miền Bắc vào miền Nam.
Quân Giải phóng bước vào chiến dịch với nhiều lực lượng hợp thành: bộ binh, pháo binh, phòng không, tăng thiết giáp và các đơn vị đặc công.
Phía sau những người lính là tuyến đường Trường Sơn.
Vì vậy, đây không chỉ là cuộc chiến giành một khu vực.
Đó là cuộc chiến để giữ cho con đường chi viện tiếp tục sống.
Chú thích ảnh: Quân Giải phóng triển khai chiến đấu trong Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971.
Nguồn ảnh: Thông tấn xã Việt Nam, Báo Nhân Dân; tư liệu lịch sử được Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn giới thiệu.
2. Giữa rừng núi và bom đạn
Đường 9 – Nam Lào là một chiến trường đặc biệt khắc nghiệt.
Rừng núi hiểm trở.
Đường hành quân khó đi.
Máy bay liên tục hoạt động.
Pháo binh và xe tăng được sử dụng với cường độ lớn.
Những người lính phải vừa tiến công, vừa giữ đội hình, vừa bảo đảm liên lạc giữa các đơn vị.
Có những trận đánh diễn ra giữa rừng.
Có những trận kéo dài nhiều giờ.
Có những lúc người lính phải nằm sát mặt đất giữa khói bom để chờ thời cơ.
Chiến trường không cho phép họ sơ suất.
Một vị trí mất đi có thể mở đường cho đối phương tiến sâu hơn.
Vì vậy, từng đơn vị phải bám trụ.
Chú thích ảnh: Bộ đội chiến đấu giữa địa hình rừng núi trong các trận đánh thuộc chiến trường Đường 9 – Nam Lào.
Nguồn ảnh: Báo Nhân Dân; tư liệu ảnh chiến trường về Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào.
3. Bản Đông và những trận đánh quyết định
Trong quá trình chiến dịch, Bản Đông trở thành một khu vực chiến đấu quan trọng.
Đối phương cố gắng giữ bàn đạp để tiếp tục tiến về phía Tây.
Quân ta tổ chức những trận đánh liên tục nhằm chia cắt, bao vây và làm suy yếu lực lượng tiến công.
Những người lính phải đối mặt với hỏa lực mạnh và các cuộc phản kích.
Nhưng địa hình rừng núi cũng tạo điều kiện để các đơn vị tổ chức phục kích và đánh vào những vị trí quan trọng.
Khi đối phương bắt đầu rút lui, các đơn vị tiếp tục truy kích.
Những người lính không chỉ chiến đấu để giữ trận địa.
Họ còn tìm cách chặn đường rút của đối phương.
Chú thích ảnh: Bộ đội và lực lượng địa phương khắc phục địa hình, đưa phương tiện chiến đấu qua khu vực lầy lội; chiến lợi phẩm và phương tiện đối phương bị phá hủy trong chiến dịch.
Nguồn ảnh: Báo Nhân Dân và tư liệu lịch sử Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào.
4. Giữa chiến trường vẫn có những người cứu đồng đội
Đằng sau mỗi trận đánh là những người lính bị thương.
Một người ngã xuống.
Đồng đội lập tức tìm cách băng bó.
Một người khác tiếp tục chiến đấu.
Người thứ ba tìm cách đưa thương binh về phía sau.
Trong rừng núi Nam Lào, việc cứu thương vô cùng khó khăn.
Không có bệnh viện ngay phía trước.
Không có con đường bằng phẳng.
Nhiều thương binh phải được cáng qua rừng, vượt những đoạn địa hình hiểm trở.
Nhưng người lính không bỏ lại đồng đội.
Một bức ảnh tư liệu về chiến dịch ghi lại cảnh một chiến sĩ Lào chăm sóc một chiến sĩ Việt Nam bị thương giữa trận địa.
Một khoảnh khắc rất nhỏ.
Nhưng phía sau nó là tình đồng đội và sự phối hợp chiến đấu Việt – Lào trong những ngày khốc liệt.
Chú thích ảnh: Một chiến sĩ Lào chăm sóc chiến sĩ Việt Nam bị thương trên chiến trường Đường 9 – Nam Lào.
Nguồn ảnh: VOV, ảnh tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.
5. Khi cuộc hành quân Lam Sơn 719 bắt đầu rút lui
Đến tháng 3/1971, thế trận thay đổi rõ rệt.
Sau những trận đánh liên tiếp, lực lượng tiến công bị tổn thất nặng.
Các vị trí quan trọng ngày càng bị thu hẹp.
Những đoàn quân bắt đầu rút khỏi Nam Lào.
Quân Giải phóng tổ chức truy kích, đánh vào đội hình rút lui và các phương tiện đang tìm đường trở về.
Xe tăng, pháo binh và nhiều phương tiện khác bị bỏ lại hoặc phá hủy.
Chiến trường vốn đầy tiếng động cơ giờ xuất hiện những phương tiện cháy nằm giữa rừng.
Đó là dấu hiệu cho thấy cuộc hành quân đã thất bại.
Ngày 23/3/1971, Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào kết thúc thắng lợi. VOV và TTXVN ghi nhận quân ta loại khỏi vòng chiến đấu hơn 21.000 quân chủ lực đối phương.
Chú thích ảnh: Những phương tiện chiến đấu bị phá hủy và cảnh lực lượng ta làm chủ trận địa sau các trận đánh ở Đường 9 – Nam Lào.
Nguồn ảnh: Báo Nhân Dân và tư liệu ảnh lịch sử về Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào.
6. Sau chiến dịch, con đường vẫn phải tiếp tục
Chiến dịch kết thúc nhưng nhiệm vụ của những người lính Trường Sơn chưa dừng lại.
Đường vẫn phải được giữ.
Các binh trạm vẫn phải hoạt động.
Những đoàn xe vẫn phải đi.
Hàng hóa, vũ khí và lực lượng vẫn phải tiếp tục được đưa về phía Nam.
Đường 9 – Nam Lào vì thế không chỉ là một trận đánh.
Nó gắn trực tiếp với cuộc chiến bảo vệ tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn.
Những người lính rời chiến trường với những ký ức khác nhau.
Có người trở về đơn vị.
Có người tiếp tục hành quân về phía Nam.
Có người mang thương tích suốt đời.
Và có những người nằm lại giữa những cánh rừng của Nam Lào.
Nhưng con đường vẫn tiếp tục.
Bởi phía trước vẫn còn chiến trường.
Chú thích ảnh: Những người lính trên chiến trường Đường 9 – Nam Lào, nơi tuyến chi viện Trường Sơn được bảo vệ trong những năm chiến tranh.
Nguồn ảnh: Tư liệu lịch sử; Báo Nhân Dân và Thông tấn xã Việt Nam.
Lời kết
Đường 9 – Nam Lào năm 1971 được nhớ đến bằng những trận đánh lớn.
Nhưng phía sau những mũi tiến công là những người lính.
Họ hành quân giữa rừng.
Chiến đấu dưới bom đạn.
Cứu đồng đội.
Giữ những điểm cao.
Chặn những tuyến đường.
Và cuối cùng góp phần bảo vệ tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn.
Có người trở về.
Có người mang thương tích.
Có người mãi mãi nằm lại trên chiến trường xa xôi.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng những bức ảnh tư liệu về Đường 9 – Nam Lào vẫn cho thấy rất rõ gương mặt của một thế hệ đã đi qua chiến tranh: trẻ, khắc khổ và luôn ở rất gần hiểm nguy.
Chiến thắng ngày 23/3/1971 là một mốc lịch sử.
Nhưng với những người từng chiến đấu ở đó, có lẽ điều còn lại sâu nhất vẫn là những người đồng đội.
Những người cùng đi vào rừng.
Cùng chiến đấu.
Và có người đã không thể trở về.
Những người lính Đường 9 – Nam Lào năm 1971, những con người đã chiến đấu giữa rừng núi và bom đạn để bảo vệ tuyến đường chi viện chiến lược Trường Sơn.
Nguồn ảnh: VOV và Thông tấn xã Việt Nam; tư liệu Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.
