Đường 9 - Nam Lào - Chiến dịch Lam Sơn 719

Bà Lê Thị Mai, sinh ra ở vùng đất nắng gió xã Hưng Đạo, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Cái năm 1971 ấy, bà vừa tròn 23 tuổi, cái tuổi mà ở quê bạn bè đã con bồng con bế, còn bà thì khoác ba lô đi thẳng vào chiến dịch Lam Sơn 719.

Chiến trường Đường 9 - Nam Lào lúc đó không có nhà cửa, không có bệnh viện khang trang đâu. Trạm quân y của bà nằm lọt thỏm trong một hang đá lạnh lẽo. Gọi là trạm cho oai, chứ thực ra là mấy cái cáng tre đặt san sát, ánh đèn dầu tù mù chỉ đủ để nhìn rõ vết thương của anh em chiến sĩ.

Đêm đó, trời đất như đảo lộn. Tiếng máy bay B-52 gầm rú trên đỉnh đầu không dứt. Rồi một tiếng uỳnh chát chúa, cả vách hang rung chuyển, đá hộc từ trần hang đổ xuống như mưa. Bà cảm thấy một cơn đau nhói buốt ở chân, nhìn xuống thì thấy một mảnh đá sắc lẹm đã găm sâu vào bắp chân mình, máu tuôn ra ướt đẫm mảnh vải kaki.

Lúc đó, bà nhìn quanh, khói bụi mịt mù. Có tiếng rên rỉ của những chiến sĩ đang nằm chờ mổ. Trong đầu bà chỉ có một ý nghĩ duy nhất: "Mình mà gục xuống lúc này, thì anh em chết mất". Bà nghiến chặt răng đến bật máu môi, dùng một sợi dây cao su thắt ga-rô thật chặt phía trên vết thương của mình để ngăn máu chảy, rồi cứ thế... bà bò đi.

Bà lê cái chân đau từ cáng này sang cáng khác. Có anh lính trẻ măng, chắc chỉ mới 18 tuổi, cầm tay bà thều thào: "Chị ơi, em đau quá!". Bà vừa run run rửa vết thương cho cậu ấy, vừa dỗ dành: "Ráng lên em, chị đây rồi, chị không bỏ các em đâu".

Đêm càng về khuya, thuốc tê hết, băng gạc cũng chẳng còn. Bà không còn cách nào khác, đành cởi chiếc áo trắng – kỷ vật duy nhất mang từ quê hương Hưng Nguyên theo – rồi xé nhỏ ra để làm băng cho anh em. Mỗi mảnh vải trắng quấn lên vết thương đỏ lựng là một lần bà thấy tim mình thắt lại.

Đến khi hơi thở của bà lịm dần vì mất máu và kiệt sức, bà chỉ kịp tựa lưng vào vách đá lạnh. Trong tay bà vẫn nắm chặt chiếc kéo phẫu thuật như một bản năng của người thầy thuốc. Bà nhắm mắt lại, trong cơn mơ màng, bà thấy lại cánh đồng lúa ở quê mình, thấy bóng dáng mẹ già đang đợi bên hiên nhà...

Bà đã nằm lại ở cái hang đá đó, giữa vùng Đường 9 khói lửa. Cái chết của bà, so với sự sống của các anh, nó nhẹ nhàng như một giấc ngủ sâu sau một ngày làm việc mệt nhoài mà thôi.