DƯƠNG CHÍ UYỂN – NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN PHÓ KIÊN CƯỜNG TRONG TRẬN ĐÁNH NÚI NÀI

Đồng chí Dương Chí Uyển, sinh năm 1927 tại Hà Tĩnh, là một người cán bộ quân đội đã để lại dấu ấn sâu đậm bằng tinh thần chiến đấu kiên cường, ý chí không khuất phục trước bom đạn và trách nhiệm cao cả đối với đồng đội. Trong những năm tháng cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt, đồng chí giữ chức Trung úy, Chính trị viên phó Tiểu đoàn 71 pháo cao xạ thuộc Tỉnh đội Hà Tĩnh. Tên tuổi của đồng chí gắn liền với trận đánh Núi Nài ngày 26 tháng 3 năm 1965 – một trong những trận chiến tiêu biểu của quân và dân Hà Tĩnh trong những ngày đầu đối mặt với cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ.

Năm 1965, chiến tranh ngày càng lan rộng và ác liệt. Trước sức mạnh của không quân Mỹ, miền Bắc đứng trước những thử thách đặc biệt nghiêm trọng. Hà Tĩnh là một địa bàn có vị trí quan trọng, nằm trên tuyến giao thông chiến lược chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam. Vì vậy, các mục tiêu quân sự, giao thông, kho tàng và những khu vực trọng yếu trên địa bàn thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay địch. Trong hoàn cảnh ấy, lực lượng pháo cao xạ Hà Tĩnh vừa phải chiến đấu bảo vệ mục tiêu, vừa phải đối mặt với điều kiện chiến đấu vô cùng khắc nghiệt.

Ngày 26 tháng 3 năm 1965, khu vực Núi Nài và thị xã Hà Tĩnh rung chuyển bởi những đợt tiến công dữ dội của máy bay Mỹ. Hàng chục máy bay địch liên tiếp lao xuống trút bom, đạn, tạo nên một trận chiến hết sức ác liệt. Đây là một trong những trận đánh đầu tiên thể hiện quyết tâm của quân và dân Hà Tĩnh trong việc đánh trả cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ.

Giữa trận địa đầy khói lửa, đồng chí Dương Chí Uyển với cương vị Chính trị viên phó Tiểu đoàn 71 không chỉ thực hiện nhiệm vụ của một cán bộ chỉ huy mà còn trực tiếp sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ trên trận địa. Trước những đợt bom đạn liên tục của máy bay địch, đồng chí luôn giữ vững tinh thần bình tĩnh, kiên định, động viên bộ đội không rời trận địa, quyết tâm bám trụ chiến đấu.

Trận đánh diễn ra ngày càng khốc liệt. Bom đạn của địch liên tục dội xuống trận địa, gây thương vong và làm cho điều kiện chiến đấu trở nên vô cùng khó khăn. Trong lúc chiến đấu, đồng chí Dương Chí Uyển bị thương nặng. Với một người bị thương giữa trận địa đang bị máy bay địch đánh phá, việc rời khỏi vị trí để cứu chữa là điều hoàn toàn có thể hiểu được. Nhưng với đồng chí, nhiệm vụ chiến đấu và sự an toàn của đồng đội vẫn được đặt lên trên hết.

Dù bị thương nặng, Dương Chí Uyển vẫn không rời vị trí. Đồng chí tiếp tục đến từng khẩu đội, động viên cán bộ, chiến sĩ giữ vững tinh thần, sát cánh cùng anh em trong từng phút giây căng thẳng của trận đánh. Hình ảnh người cán bộ chính trị bị thương nhưng vẫn bám trận địa, đến từng khẩu đội để động viên bộ đội đã trở thành biểu tượng sinh động của tinh thần “còn người còn trận địa”, của ý chí quyết tâm đánh giặc và lòng trách nhiệm đối với đồng đội.

Trong chiến đấu, sức mạnh của một đơn vị không chỉ được tạo nên bởi vũ khí, trang bị mà còn bắt nguồn từ ý chí, niềm tin và sự đoàn kết của những người lính. Một lời động viên đúng lúc của người cán bộ có thể tiếp thêm sức mạnh cho chiến sĩ trong thời khắc hiểm nghèo. Một tấm gương kiên cường của người chỉ huy có thể trở thành điểm tựa tinh thần để cả đơn vị vững vàng trước bom đạn. Dương Chí Uyển đã thể hiện rõ vai trò ấy trong trận đánh Núi Nài.

Đồng chí không đứng ngoài trận chiến để chỉ đạo mà trực tiếp hiện diện giữa những người lính, chia sẻ với họ từng gian khổ, từng hiểm nguy. Chính sự có mặt của người cán bộ bên cạnh các khẩu đội đã góp phần củng cố tinh thần chiến đấu của bộ đội, giúp các chiến sĩ giữ vững trận địa trước sức tiến công dữ dội của máy bay Mỹ.

Trận Núi Nài ngày 26 tháng 3 năm 1965 vì thế không chỉ là một trận đánh thể hiện khả năng chiến đấu của lực lượng pháo cao xạ Hà Tĩnh mà còn là minh chứng cho lòng quả cảm, tinh thần chủ động, kiên cường của quân và dân địa phương trong những ngày đầu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân. Trong trận chiến ấy, những người lính pháo cao xạ đã đứng vững giữa bom đạn, quyết tâm bảo vệ quê hương, bảo vệ các mục tiêu quan trọng và góp phần làm nên những chiến công đầu tiên trong cuộc chiến đấu chống máy bay Mỹ trên miền Bắc.

Đối với đồng chí Dương Chí Uyển, giá trị lớn nhất mà trận Núi Nài để lại không chỉ nằm ở những kết quả cụ thể của một trận đánh, mà còn ở hình ảnh người cán bộ luôn đặt nhiệm vụ, đồng đội và lợi ích của cách mạng lên trên sự an nguy của bản thân. Khi bị thương, đồng chí vẫn không rời vị trí; khi bom đạn dội xuống, đồng chí vẫn đến từng khẩu đội; khi đồng đội cần động viên, đồng chí vẫn có mặt bên cạnh anh em. Đó là phẩm chất đáng quý của người cán bộ cách mạng – kiên định về ý chí, vững vàng về tinh thần và hết lòng vì tập thể.

Tinh thần ấy cũng phản ánh phẩm chất cao đẹp của lớp cán bộ, chiến sĩ đã trưởng thành trong chiến tranh. Họ chiến đấu không phải vì bản thân mà vì độc lập, tự do của Tổ quốc; không chỉ biết hoàn thành nhiệm vụ của mình mà còn sẵn sàng hy sinh, chịu đựng gian khổ để bảo vệ đồng chí, đồng đội và nhân dân. Trong những thời khắc quyết định, lòng dũng cảm của mỗi người đã hòa quyện thành sức mạnh của cả đơn vị, của quân đội và của toàn dân tộc.

Núi Nài hôm nay đã trở thành một địa danh gắn với ký ức hào hùng của quân và dân Hà Tĩnh trong những ngày đầu chống chiến tranh phá hoại. Nhắc đến trận đánh ngày 26 tháng 3 năm 1965, người ta không chỉ nhớ đến những khẩu pháo cao xạ kiên cường trên trận địa, những người lính không quản hiểm nguy trước máy bay địch, mà còn nhớ đến những cán bộ như Dương Chí Uyển – những con người đã biến lòng yêu nước thành hành động cụ thể, biến ý chí thành sức mạnh chiến đấu và biến trách nhiệm với đồng đội thành động lực vượt qua thương tích, bom đạn.

Thời gian càng lùi xa, giá trị của những tấm gương như Dương Chí Uyển càng trở nên sâu sắc. Thế hệ hôm nay được sống trong hòa bình, được học tập, lao động và xây dựng quê hương chính là nhờ sự hy sinh, cống hiến của biết bao thế hệ cha anh. Những câu chuyện về trận Núi Nài và người Chính trị viên phó Tiểu đoàn 71 giúp thế hệ trẻ hiểu rằng độc lập, tự do không phải là điều tự nhiên có được, mà được đánh đổi bằng mồ hôi, máu và cả tuổi thanh xuân của những người đi trước.

Tinh thần kiên cường bám trụ của đồng chí Dương Chí Uyển cũng là bài học quý đối với cán bộ, đoàn viên, thanh niên hôm nay. Trong thời bình, “bám trụ” không còn là bám trận địa giữa bom đạn, mà là bám cơ sở, gần dân, sát dân, tận tụy với công việc, không ngại khó khăn, không lùi bước trước thử thách. Đó là tinh thần dám nhận nhiệm vụ, dám chịu trách nhiệm, biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng và luôn giữ vững niềm tin vào con đường mà mình đã lựa chọn.

Hình ảnh Dương Chí Uyển bị thương nhưng vẫn đến từng khẩu đội động viên đồng đội vì thế vẫn còn nguyên giá trị giáo dục. Đó là hình ảnh của lòng yêu nước, của tinh thần trách nhiệm, của tình đồng chí và ý chí quyết tâm bảo vệ Tổ quốc. Từ trận địa Núi Nài năm xưa, tinh thần ấy tiếp tục được trao truyền cho các thế hệ hôm nay, trở thành động lực để mỗi người trẻ sống có lý tưởng, có trách nhiệm, biết trân trọng hòa bình và ra sức đóng góp xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh.