ĐƯỜNG ĐẠN LÊN DỐC

Anh Dư không được phân công đánh chiếm hay giữ chốt. Công việc của anh là đưa đạn lên đúng lúc. Ở Tam Đảo, điều đó đôi khi khó hơn cả bắn trúng mục tiêu.

Trận đánh bắt đầu từ sáng sớm. Đơn vị phía trước chiếm một điểm cao nhỏ, nhưng bị ghìm hỏa lực ngay sau đó. Đạn bắn ra nhiều hơn dự kiến. Từ vị trí hậu cứ tạm, anh Dư nghe rõ tiếng súng vọng lên từng đợt, dội vào sườn núi. Anh hiểu—nếu đạn không lên kịp, điểm cao ấy sẽ không giữ được.

Anh nhận phần việc nặng nhất: gánh đạn. Mỗi thùng không lớn, nhưng đường lên dốc dài, trơn và hẹp. Anh buộc dây chằng chắc, khoác lên vai, rồi đi ngay. Không ai thúc. Không cần lệnh nhắc lại.

Con dốc đầu tiên còn dễ. Đến đoạn thứ hai, đất nhão ra vì sương và mưa đêm trước. Anh trượt ngã, thùng đạn lăn sang bên. Anh bò tới, nhặt từng băng, lau bùn, xếp lại. Không được để đạn ướt. Một viên kẹt đạn ở tuyến trên có thể đổi bằng mạng người.

Đạn bắt đầu bắn gần hơn. Anh Dư nghe thấy tiếng rít quen thuộc lướt qua không khí. Anh ép sát vách đá, chờ một nhịp, rồi tiếp tục leo. Vai anh đau rát, dây đạn cứa vào da. Anh không điều chỉnh lại—mỗi lần dừng là thêm một lần lộ.

Khi lên được gần chốt, anh không gọi. Chỉ đặt thùng đạn xuống đúng vị trí đã hẹn, rồi lùi ngay. Người phía trên mở ra, ánh mắt sáng lên rất nhanh—không cần nói lời cảm ơn.

Anh quay xuống. Chưa được nghỉ. Chưa đủ đạn.

Chuyến thứ hai khó hơn. Đạn bắn chéo sườn dốc. Anh Dư phải vòng xa, đi qua lối đá sắc. Một viên đạn găm vào thân cây ngay trước mặt. Mảnh gỗ bắn vào vai anh, rớm máu. Anh xé áo buộc lại, tiếp tục đi.

Đến chuyến thứ ba, tay anh bắt đầu run. Không phải vì sợ, mà vì mệt. Nhưng anh vẫn gánh. Vì phía trên, tiếng súng vẫn chưa dứt.

Khi chuyến cuối cùng lên tới nơi, trời đã xế chiều. Điểm cao được giữ. Đạn đủ để tổ phía trước trụ đến khi có lệnh mới.

Anh Dư ngồi tựa lưng vào tảng đá, thở dốc. Vai anh sưng to, tím lại. Không ai ghi tên anh trong báo cáo trận đánh. Người ta ghi số đạn đã sử dụng, vị trí đã giữ.

Sau chiến tranh, anh Dư làm nghề khuân vác ở chợ dưới chân Tam Đảo. Vai anh không còn khỏe, mỗi khi trái gió trở trời lại đau nhức. Nhưng anh quen với việc gánh nặng mà không cần ai nhìn thấy.

Anh từng nói rất khẽ:
“Người ta nhớ người bắn. Ít ai nhớ người mang đạn. Nhưng nếu thiếu đạn, chẳng có phát bắn nào cả.”

Anh Dư đứng dậy, vai đau nhói. Anh thử xoay cánh tay, cơn đau chạy dọc xuống bắp tay, nhưng vẫn chịu được. Anh biết, sáng mai nếu còn phải gánh, anh vẫn sẽ gánh. Ở chiến trường, không ai hỏi xem mình còn chịu được bao lâu—chỉ cần biết hôm nay còn đi được hay không.

Người chỉ huy từ tuyến trên xuống, đi ngang qua anh. Ông dừng lại một nhịp, nhìn cái vai sưng to của anh Dư. Không hỏi. Chỉ gật đầu rất nhẹ. Với anh Dư, cái gật ấy đủ rồi. Nó không phải là lời khen, mà là sự thừa nhận lặng lẽ rằng: nếu thiếu chuyến đạn cuối, điểm cao kia có thể đã không còn.

Đêm đó, anh Dư ngủ rất sâu. Giấc ngủ đến bất ngờ, nặng và không mộng mị. Trong giấc ngủ ấy, anh không nghe thấy tiếng súng, không thấy con dốc. Chỉ thấy mình đang đi, vai nặng, nhưng bước chân đều.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, có lần anh Dư trở lại con dốc cũ ở Tam Đảo. Rừng đã xanh hơn. Lối mòn ngày xưa gần như biến mất. Không ai biết ở đây từng có những chuyến đạn được gánh lên trong tiếng súng.

Anh đứng một lúc lâu, rồi đặt tay lên vai mình—nơi từng rớm máu. Cảm giác đau đã mờ đi, nhưng ký ức thì không. Anh chợt hiểu ra rằng, những người như anh hiếm khi có một “khoảnh khắc chiến thắng”. Chiến thắng của họ là khi đạn không thiếu, khi tiếng súng phía trước không bị ngắt quãng, khi đồng đội còn đứng vững.

Anh quay lưng đi xuống núi, bước chậm, chắc. Con dốc ấy không còn cần anh gánh đạn nữa. Nhưng nó đã từng, trong một ngày ở Tam Đảo, giữ lại dấu chân của một người lính lặng lẽ—người đã mang sức nặng của trận đánh trên chính đôi vai mình, để trận tuyến không gãy giữa chừng.