Đường dây 500kV Bắc – Nam – kỳ tích hai năm nối liền dòng điện đất nước

Công trình "thần tốc" dài gần 1.500 km vượt núi cao rừng sâu, hoàn thành chỉ trong hai năm, thống nhất hệ thống điện ba miền.

Đầu những năm 1990, miền Bắc thừa điện trong khi miền Nam, miền Trung thiếu điện gay gắt, kìm hãm sản xuất. Một quyết định táo bạo được đưa ra: xây dựng đường dây siêu cao áp 500kV Bắc – Nam dài gần 1.500 km từ Hòa Bình đến Phú Lâm (Thành phố Hồ Chí Minh) – và phải hoàn thành trong 2 năm, điều mà nhiều chuyên gia quốc tế cho là không tưởng.

Từ ngày khởi công 5/4/1992, hàng vạn cán bộ, công nhân ngành điện, bộ đội, thanh niên xung kích đã trải qua hai năm lao động phi thường: dựng gần 3.500 cột tháp thép vượt 17 con sông lớn, hàng trăm km rừng già, đèo cao hiểm trở như Đèo Ngang, Hải Vân, Lò Xo; kéo dây qua những vực sâu mây phủ, nơi công nhân phải ăn ngủ hàng tháng trời trên núi. Đúng 19 giờ 7 phút ngày 27/5/1994, tại Trung tâm Điều độ, Thủ tướng Võ Văn Kiệt – người "tổng công trình sư" quyết đoán của dự án – phát lệnh hòa hệ thống: dòng điện 500kV chính thức nối liền ba miền đất nước.

Công trình được xem là "đường Trường Sơn công nghiệp hóa", nhiều tập thể, cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động; cũng có những người đã hy sinh trên tuyến.

Ba mươi năm sau, khi đường dây 500kV mạch 3 tiếp tục được xây thần tốc, bài học Bắc – Nam năm xưa vẫn nguyên giá trị: dám quyết, dám làm, dám chịu trách nhiệm – phẩm chất anh hùng của lao động thời bình.