DƯƠNG ĐÌNH NGHỆ – NGƯỜI GIỮ LỬA TỰ CHỦ
DƯƠNG ĐÌNH NGHỆ – NGƯỜI GIỮ LỬA TỰ CHỦ
Đầu thế kỷ X, nền tự chủ mà họ Khúc gây dựng vẫn đứng trước những thử thách lớn. Năm 930, quân Nam Hán tiến sang xâm lược, chiếm thành Đại La và bắt Khúc Thừa Mỹ. Trong thời khắc ấy, một vị tướng đã đứng lên từ vùng đất Ái Châu, quyết tâm giành lại quê hương. Đó là Dương Đình Nghệ.
Dương Đình Nghệ là một hào trưởng ở Ái Châu, từng là bộ tướng của họ Khúc. Sau khi quân Nam Hán chiếm Đại La, ông tập hợp hơn 3.000 quân, trong đó có nhiều tướng tài như Ngô Quyền, rồi tổ chức lực lượng chống giặc. Tháng 3 năm 931, ông đem quân đánh đuổi quân Nam Hán, giải phóng thành Đại La và đánh tan lực lượng tiếp viện của đối phương.
Sau chiến thắng, Dương Đình Nghệ tự xưng Tiết độ sứ, trực tiếp cai quản đất nước. Cách ông dùng danh xưng cũ nhưng thực hiện quyền tự chủ thực tế cho thấy sự khôn khéo trong một thời đại mà nền độc lập vẫn còn rất mong manh. Ông tiếp tục củng cố chính quyền, giữ vững thành quả mà bao thế hệ đã đấu tranh mới có được.
Nhưng năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn, một thuộc tướng của ông, sát hại để đoạt quyền. Sự ra đi ấy khiến nền tự chủ một lần nữa đứng trước nguy cơ bị xâm phạm. Tuy nhiên, từ biến cố đó, một người học trò, người con rể của ông là Ngô Quyền đã đứng lên. Chỉ một năm sau, chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã mở ra một kỷ nguyên độc lập lâu dài cho dân tộc.
Dương Đình Nghệ có thể đã không sống đến ngày nhìn thấy nền độc lập hoàn toàn vững chắc, nhưng ông đã góp phần giữ ngọn lửa tự chủ cháy sáng. Từ ngọn lửa ấy, thế hệ sau tiếp tục bước đi và viết nên một trong những trang sử hào hùng nhất của dân tộc.


