Dương Đình Nghệ và cuộc đánh chiếm Đại La

Dương Đình Nghệ là một hào trưởng và tướng lĩnh người Ái Châu, vùng Thanh Hóa ngày nay. Ông từng là một tướng dưới thời họ Khúc và có vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh chống quân Nam Hán. Sau khi nhà Nam Hán đánh bại Khúc Thừa Mỹ năm 923, thế lực phương Bắc tìm cách thiết lập lại quyền cai trị ở Tĩnh Hải quân. Nhưng nền tự chủ mà họ Khúc đã gây dựng khiến người Việt không dễ dàng chấp nhận sự trở lại của chính quyền đô hộ. Dương Đình Nghệ đứng lên tập hợp lực lượng ở Ái Châu. Ông chiêu mộ quân sĩ, trong đó có nhiều hào trưởng địa phương, rồi từng bước tiến ra phía Bắc. Năm 931, Dương Đình Nghệ đưa quân tiến đánh thành Đại La. Quân Nam Hán bị đánh bại, các quan cai trị phải tháo chạy hoặc bị tiêu diệt. Đại La, trung tâm chính trị quan trọng của đất nước, trở lại dưới quyền kiểm soát của người Việt. Sau chiến thắng, Dương Đình Nghệ tự xưng Tiết độ sứ và tiếp tục duy trì nền tự chủ. Trong số những người theo ông có một thanh niên tài giỏi tên Ngô Quyền. Nhận thấy tài năng và chí khí của người tướng trẻ, Dương Đình Nghệ giao cho Ngô Quyền cai quản Ái Châu và gả con gái là Dương Thị Như cho ông. Trong những năm tiếp theo, Ngô Quyền từng bước khẳng định năng lực của mình. Dương Đình Nghệ giữ được nền tự chủ cho đến năm 937, khi ông bị Kiều Công Tiễn sát hại để đoạt chức Tiết độ sứ. Cái chết của Dương Đình Nghệ một lần nữa đẩy đất nước vào nguy cơ biến động. Kiều Công Tiễn vì lo sợ Ngô Quyền trả thù đã cầu cứu quân Nam Hán. Chính hành động này đã mở đường cho một cuộc xâm lược mới. Nhưng lần này, Ngô Quyền không chỉ trở về để báo thù cho người nhạc phụ. Ông đứng lên tập hợp lực lượng, chuẩn bị một trận quyết chiến với quân Nam Hán. Những gì Dương Đình Nghệ gây dựng ở Đại La năm 931 trở thành một mắt xích quan trọng dẫn tới chiến thắng Bạch Đằng năm 938.