Dương Đình Nghệ và cuộc tiến công đánh tan quân Nam Hán khôi phục nền tự chủ

Dương Đình Nghệ và cuộc tiến công đánh tan quân Nam Hán khôi phục nền tự chủ

Trận tuyến chống quân xâm lược Nam Hán đầu thế kỷ X là giai đoạn thử thách vô cùng oanh liệt của nhân dân Đại Việt trên con đường khẳng định quyền tự chủ. Sau khi Khúc Thừa Dụ và Khúc Hạo đặt nền móng cho nền độc lập, quân Nam Hán đã nhân cơ hội tràn sang xâm lược năm 930. Giữa lúc nền tự chủ mới phôi thai có nguy cơ bị dập tắt, Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ đã đứng lên xướng xuất cuộc kháng chiến, dùng mưu trí và lòng dũng cảm đập tan ách đô hộ của kẻ thù, khôi phục lại bờ cõi cho đất nước.

Dương Đình Nghệ (? – 937) quê ở làng Dương Xá, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Ông xuất thân là một hào trưởng uy tín, một tướng lĩnh tài ba từng dưới quyền của Khúc Hạo. Dương Đình Nghệ là người hào hiệp, giàu chí khí, luôn đau ốm trước cảnh đất nước bị phong kiến phương Bắc nô dịch. Khi họ Khúc xây dựng nền tự chủ, ông đã cống hiến hết sức mình để củng cố lực lượng quân sự vùng Ái Châu.

Năm 930, vua Nam Hán là Lưu Cung cử tướng Lý Tiến mang quân sang xâm lược nước ta. Khúc Thừa Mỹ (con của Khúc Hạo) không chống nổi, bị bắt giải về Quảng Châu. Chính quyền đô hộ Nam Hán được thiết lập lại tại thành Đại La. Tuy nhiên, trước làn sóng căm thù của nhân dân, ách đô hộ này luôn ở trong tình trạng bấp bồng.

Ở Ái Châu, Dương Đình Nghệ không chịu khuất phục. Ông âm thầm chiêu mộ binh sĩ, gom góp lương thảo và nuôi dưỡng hơn 3.000 người con nuôi (nghĩa tử) – những thanh niên dũng cảm, kiên trung từ khắp nơi tìm về hội tụ. Trong số đó có những tài năng kiệt xuất sau này như Ngô Quyền, Đinh Công Trứ... Dương Đình Nghệ đã dành nhiều năm rèn luyện lực lượng này thành một đội quân chính quy, tinh nhuệ và tuyệt đối trung thành.

Năm 931, nhận thấy thời cơ đã chín mùi, Dương Đình Nghệ chủ động phát động cuộc tấn công ra Bắc. Từ Ái Châu, đại quân của ông bất ngờ tiến ra bao vây thành Đại La – trung tâm đầu não của chính quyền đô hộ Nam Hán. Lối đánh dũng mãnh, áp đảo của quân Dương Đình Nghệ làm cho tướng Nam Hán là Lý Tiến hoảng sợ, vội vã sai người về nước xin viện binh rồi bỏ thành tháo chạy.

Vua Nam Hán vội cử tướng Trần Trung Tiến mang quân sang cứu viện. Tuy nhiên, trước khi viện binh giặc kịp đến nơi, Dương Đình Nghệ đã chỉ huy quân sĩ hạ gục thành Đại La, tiêu diệt toàn bộ lực lượng cố thủ của địch. Khi quân viện binh do Trần Trung Tiến dẫn đầu tiến đến chân thành, Dương Đình Nghệ đã chủ động mở cửa thành, tung đại quân ra nghênh chiến. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt, quân Nam Hán bị đánh tan tác, Trần Trung Tiến bị chém chết tại trận, tàn quân giặc tháo chạy về nước.

Sau chiến thắng vang dội năm 931, Dương Đình Nghệ tự xưng là Tiết độ sứ, tiếp tục sự nghiệp tự chủ của họ Khúc. Ông tiến hành củng cố bộ máy chính quyền, chiêu an nhân dân, phát triển kinh tế và củng cố quốc phòng, tạo tiền đề vững chắc cho chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền sau này.

Dương Đình Nghệ là biểu tượng cho ý chí quật cường, tinh thần chủ động tiến công và khả năng quy tụ sức mạnh toàn dân. Công lao khôi phục nền tự chủ của ông mãi mãi được sử sách ghi danh.