đường hầm trú ẩn dưới làng khói lửa
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, có những vùng nông thôn trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt, khiến đời sống nhân dân bị đảo lộn từng ngày. Ở một ngôi làng nằm gần tuyến giao thông quan trọng, một đội thanh niên xung phong và dân công địa phương được giao nhiệm vụ đào hệ thống hầm trú ẩn để bảo vệ dân thường và hỗ trợ lực lượng chiến đấu.
Những chiếc hầm được đào ngay dưới nền đất làng, nối với nhau bằng các lối đi hẹp và kín đáo. Công việc hoàn toàn dựa vào cuốc xẻng thủ công, đất được chuyển đi bằng sọt tre và gùi sau lưng. Mỗi mét hầm đều phải tính toán độ sâu, độ thoát hiểm và khả năng chịu lực để đảm bảo an toàn khi bom rơi.
Ban ngày, việc đào hầm thường bị gián đoạn vì nguy cơ máy bay trinh sát xuất hiện. Vì vậy, phần lớn công việc được thực hiện vào ban đêm. Dưới ánh đèn dầu che kín, từng nhát cuốc vang lên đều phải giữ ở mức thấp nhất để tránh gây chú ý.
Có thời điểm, khi địch tăng cường đánh phá, cả làng phải sơ tán tạm thời. Đội đào hầm vẫn bám lại, vừa tiếp tục mở rộng hệ thống trú ẩn, vừa kiểm tra các đoạn hầm cũ có bị sạt lở hay không. Có những đoạn hầm phải gia cố bằng tre, gỗ và đất nện để tránh sập trong điều kiện rung chấn do bom.
Một lần, trong lúc đang mở thêm nhánh hầm mới gần bìa làng, họ phát hiện một khu vực đất yếu có nguy cơ sụt lún. Ngay lập tức, cả đội phải thay đổi hướng đào, đồng thời gia cố lại toàn bộ khu vực xung quanh để đảm bảo an toàn cho người dân khi trú ẩn.
Nhờ hệ thống hầm này, khi những đợt oanh tạc xảy ra, người dân trong làng có nơi tránh trú an toàn hơn, giảm thiểu thiệt hại về người. Những đường hầm tối tăm nhưng vững chắc trở thành “lá chắn ngầm” giữa lòng làng quê bị bom đạn bao phủ.
Sau chiến tranh, nhiều đoạn hầm đã được lấp lại khi làng được khôi phục và xây dựng mới. Nhưng ký ức về những đêm đào hầm trong tiếng bom xa vẫn còn được người dân nhắc lại như một phần không thể quên của lịch sử.
“Thời hoa lửa” không chỉ là nơi tuyến đầu chiến đấu, mà còn là những đường hầm trú ẩn âm thầm dưới lòng đất, nơi con người đã dùng sức lực và lòng kiên trì để bảo vệ sự sống giữa mưa bom bão đạn.
