Dương Hữu Miên: Từ Viên Quan Võ Bảo An Đến Vị Chỉ Huy Kiệt Xuất Mặt Trận Đường 5
Ngô Ánh Tuyết
Dương Hữu Miên: Từ Viên Quan Võ Bảo An Đến Vị Chỉ Huy Kiệt Xuất Mặt Trận Đường 5
Trong lịch sử kháng chiến chống Pháp của dân tộc, có những vị tướng lĩnh trưởng thành từ chính صف ngũ của đối phương nhờ tinh thần giác ngộ cách mạng sâu sắc. Dương Hữu Miên (bí danh Chính Tâm) là một tấm gương tiêu biểu như thế — người con ưu tú của quê hương Hưng Yên, người đã biến lòng yêu nước thành sức mạnh chỉ huy trên những chiến trường cam go nhất.
Chuyển Biến Tư Tưởng Và Màn Khởi Nghĩa Không Tốn Viên Đạn
Dương Hữu Miên sinh ra tại xã Quảng Châu, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Dưới thời cai trị của thực dân Pháp, ông từng đi lính khố xanh và leo lên đến chức Quản cơ. Khi Nhật hất cẳng Pháp, ông đảm nhiệm vị trí Chỉ huy trưởng lực lượng Bảo an binh tỉnh Thái Bình.
Dù đứng trong hàng ngũ chính quyền cũ, ông vốn là một người trí thức có tinh thần dân tộc nồng nàn. Nhận thấy thời cơ cách mạng đang đến gần, đồng chí Nguyễn Tài (cán sự Việt Minh tỉnh Thái Bình) đã chủ động tiếp cận, vận động và giác ngộ ông. Ngã theo dòng dòng chảy lịch sử, Dương Hữu Miên ngầm chuyển cho lực lượng cách mạng 50 khẩu súng.
Đến ngày 19/8/1945, khi làn sóng Tổng khởi nghĩa bùng nổ, ông đã lãnh đạo toàn bộ đơn vị Bảo an binh và Cảnh sát tỉnh Thái Bình ngả về phía nhân dân. Nhờ sự quyết đoán của ông, Việt Minh giành chính quyền tại Thái Bình trọn vẹn mà không tốn một viên đạn.
Trở Thành Chỉ Huy Quân Sự Trong Hàng Ngũ Cách Mạng
Tháng 8/1945, Dương Hữu Miên chính thức gia nhập lực lượng Vệ quốc quân, và đến tháng 4/1946, ông vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.
Với năng lực quân sự bẩm sinh và uy tín sẵn có, ông nhanh chóng kinh qua nhiều vị trí chỉ huy quan trọng: từ Đại đội trưởng, Tiểu đoàn trưởng, đến Tham mưu trưởng liên quân tiếp phòng tỉnh Hải Dương. Sau đó, ông được điều động về đất cảng Hải Phòng, đảm nhiệm vai trò Phó Trung đoàn trưởng Trung đoàn 41 (sau đổi tên thành Trung đoàn 42) kiêm Ủy viên Ủy ban Bảo vệ thành phố. Đến năm 1947, ông chính thức giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn 42, Chỉ huy trưởng mặt trận Hải - Kiến.
Xương Sống Của Mặt Trận Đường 5 Và Vùng Tả Ngạn Sông Hồng
Nhằm đáp ứng yêu cầu cục diện chiến trường, đầu năm 1948, Liên khu 3 được thành lập. Tháng 2/1948, ông được tin tưởng giao trọng trách Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Mặt trận đường 5 — tuyến giao thông huyết mạch vô cùng ác liệt nối liền Hà Nội và Hải Phòng.
Đến tháng 5/1952, khi Khu Tả Ngạn sông Hồng được tách ra do đồng chí Đỗ Mười làm Bí thư kiêm Chủ tịch, Dương Hữu Miên tiếp tục nằm trong Đảng ủy Mặt trận Tả Ngạn (gồm các đồng chí Đỗ Mười, Văn Tiến Dũng, Nguyễn Khai, Dương Hữu Miên) và giữ vững vai trò Chỉ huy trưởng Mặt trận đường 5.
Suốt nhiều năm liền, ông bám sát vùng địch hậu đầy cam go, hiểm nguy. Bằng tài năng quân sự, sự mưu trí và đức độ của một người chiến sĩ cách mạng, ông đã chỉ huy nhiều trận đánh tiêu hao sinh lực địch, làm phá sản nhiều kế hoạch càn quét của quân Pháp trên tuyến huyết mạch này.
Hy Sinh Trước Ngưỡng Cửa Hòa Bình
Khi cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn cuối, ngày 2/7/1954 — chỉ vài tuần trước khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết — Dương Hữu Miên đã anh dũng hy sinh trong lúc đang làm nhiệm vụ trên chiến trường.
Sự hy sinh của ông ngay trước ngày hòa bình lập lại là một tổn thất vô cùng to lớn. Ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc của vị chỉ huy kiệt xuất, Đảng và Nhà nước đã truy tặng cho ông Huân chương Quân công hạng Ba cùng Huân chương Chiến thắng hạng Nhất. Tên tuổi của Dương Hữu Miên mãi mãi gắn liền với chiến công hiển hách trên Mặt trận đường 5 lịch sử.
