Dương Minh Châu

Dương Minh Châu sinh năm 1912 tại làng Ninh Thạnh, tổng Hòa Ninh, huyện Châu Thành (nay là phường 1, Thành phố Tây Ninh). Ông là con thứ tám của thầy giáo Dương Minh Đặng – một trí thức yêu nước nổi tiếng về học vấn và gương mẫu về nhân cách ở Tây Ninh thời đó Học hết tiểu học, ông xuống Sài Gòn học tiếp, hoàn tất bậc trung học và nhận học bổng thi vào trường Cao đẳng Luật khoa tại Hà Nội. Năm ấy ông đậu Thủ khoa. Trong thời gian học tại Hà Nội, ông tích cực tham gia hoạt động xã hội và được giới sinh viên bầu làm Hội trưởng Tổng hội Sinh viên Đông Dương, rồi Chủ nhiệm tuần báo sinh viên tiếng Pháp. Cùng thời gian này ông làm bạn với các nhà cách mạng như Phạm Văn Bạch, Ung Văn Khiêm, Phan Anh, Trần Đại Nghĩa … Năm 1938 ông tốt nghiệp Cử nhân Luật, loại xuất sắc. Nhà cầm quyền Pháp tìm mọi cách dụ dỗ ông gia nhập quốc tịch Pháp và hứa bổ nhiệm ông làm Phó Tham Biện ở một tỉnh miền Nam hoặc đưa sang Pháp học tiếp lấy bằng tiến sĩ. Nhưng ông từ chối, sang Cambodia là Tham tán lục sự ở Tòa án Nam Vang (Phnom Pênh). Năm 1938 ông lập gia đình với con gái dòng họ Cao Bá Quát. Tại Nam Vang, ông tham gia viết báo tiếng Việt, tuyên truyền vận động kiều bào hướng về Tổ quốc. Năm 1945, khi miền Bắc nước ta xảy ra nạn đói, ông tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, quyên góp tiền bạc, thuốc men … gởi về nước cứu đói cho đồng bào. Thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta lần thứ hai, Nam bộ kháng chiến. Sự kiện đó tác động đến tinh thần yêu nước của ông và một số trí thức Việt kiều. Ông đưa vợ con về Tây Ninh trước, cuối năm 1945 ông cùng một số bạn bè công chức về Đồng Tháp Mười đến Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam bộ xin về Tây Ninh phục vụ cách mạng. Ông được Tỉnh ủy Tây Ninh giao phụ trách công tác tuyên truyền, vận động đoàn kết kháng chiến. Tháng 01/1946, ông được bầu vào Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khoá I, cũng trong năm này ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, sau đó giữ chức Chủ tịch Ủy ban Hành chính Kháng chiến Tây Ninh. Thực hiện mục tiêu đại đoàn kết, ông đã cùng với các đồng chí Nguyễn Hữu Dụ (Trung đoàn Phó Trung đoàn 311, sau này là Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh), Trần Văn Mạnh (Quốc gia Tự vệ Cuộc), Trần Văn Đẩu (Trung đoàn Phó Trung đoàn 311) vào Qui Thiện gặp đại diện tôn giáo Cao Đài, trong đó có Hộ pháp Phạm Công Tắc. Nhưng cuộc thương thảo không thành, ông cùng với đoàn về đến Ninh Điền, thì giặc Pháp bất ngờ mở trận càn lớn vào căn cứ kháng chiến. Ông đã sát cánh cùng với lực lượng vũ trang, tổ chức nhiều đợt đánh trả quyết liệt để bảo vệ căn cứ. Ông đã anh dũng hy sinh sau khi chiến đấu đến viên đạn cuối cùng vào ngày 07/02/1947. Ngày 25/4/1949, Ông Dương Minh Châu đã được Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Ông Dương Minh Châu đã được Chủ tịch nước truy tặng Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân ngày 31/7/1998.