ĐƯỜNG ỐNG DẪN XĂNG DẦU TRƯỜNG SƠN

ĐƯỜNG ỐNG DẪN XĂNG DẦU TRƯỜNG SƠN

Mạch máu âm thầm giữa đại ngàn

4

Đêm Trường Sơn năm ấy, mưa rơi không ngớt.

Nước từ những vách núi đổ xuống thành dòng. Đất đỏ nhão ra dưới bàn chân. Rừng già tối đến mức đứng cách nhau vài bước cũng khó nhìn thấy mặt nhau.

Trong một khe núi, những người lính mặc áo mưa đang cặm cụi đào đất.

Họ không mang súng trên tay.

Thứ họ mang là cuốc, xẻng, cờ lê và những đoạn ống thép.

Một chiến sĩ trẻ tên Lâm ngồi bên đường ống, dùng tay lau lớp bùn trên một mối nối.

Người cán bộ hỏi:

— Mệt chưa?

Lâm cười:

— Chưa đâu anh.

Rồi anh nhìn về phía trước.

— Còn bao xa nữa?

— Cứ làm đến khi nào xe phía trước có xăng để chạy thì thôi.

Lâm gật đầu.

Không ai nói thêm.

Họ tiếp tục đào.

Một con đường không có bánh xe

Trên Trường Sơn, người ta thường nghĩ đến những đoàn xe vận tải.

Những chiếc xe chở đạn.

Những đoàn quân hành quân trong đêm.

Nhưng để những chiếc xe ấy có thể đi hàng trăm cây số, chúng cần một thứ rất đơn giản:

nhiên liệu.

Xăng dầu phải vượt qua núi rừng.

Phải đến được những nơi cách xa hậu phương.

Nếu vận chuyển hoàn toàn bằng xe, số lượng xe và công sức cần thiết sẽ rất lớn, trong khi đoàn xe luôn đối mặt với bom đạn.

Vì thế, những người lính xăng dầu Trường Sơn đã xây dựng và vận hành một hệ thống đường ống dẫn xăng dầu qua những địa hình hiểm trở.

Đó là một công việc âm thầm.

Nhưng có ý nghĩa đặc biệt.

Đêm ấy, đường ống bị đánh

Gần sáng, một tiếng nổ lớn vang lên.

Ầm!

Lâm bật dậy.

Một đoạn đường ống phía trước bị bom đánh trúng.

Xăng dầu rò ra.

Mùi nhiên liệu nồng nặc giữa rừng.

Người cán bộ hét:

— Tất cả tránh xa!

Một người lính chạy tới:

— Phải khóa van ngay!

Nhưng van ở cách đó khá xa.

Nếu không khóa kịp, nhiên liệu tiếp tục chảy.

Nguy cơ cháy rất lớn.

Lâm nhìn về phía đường ống.

— Để tôi đi.

— Không được! Nguy hiểm!

— Nếu không khóa, cả đoạn tuyến có thể mất áp lực.

Không đợi trả lời, Lâm lao đi.

Mưa vẫn rơi.

Đất trơn.

Anh chạy dọc theo đường ống.

Phía sau là tiếng đồng đội gọi.

Phía trước là màn đêm.

Những người giữ “mạch máu”

Đường ống nằm xuyên qua rừng.

Có đoạn phải chôn dưới đất.

Có đoạn đi qua sườn núi.

Có đoạn phải vượt suối.

Có nơi phải làm đường riêng để đưa vật tư vào.

Mỗi đoạn ống được nối lại bằng những mối ghép cẩn thận.

Một mối nối sai có thể khiến nhiên liệu rò rỉ.

Một đoạn tuyến bị phá có thể khiến cả hệ thống gián đoạn.

Vì vậy, những người lính xăng dầu không chỉ lắp đặt.

Họ còn phải:

• Kiểm tra đường ống.

Họ làm tất cả trong rừng sâu.

Nhiều khi ngay sau một trận bom.

“Không có xăng, đoàn xe không thể đi”

Lâm đến được van khóa.

Anh vặn mạnh.

Không nhúc nhích.

Một lần.

Hai lần.

Bàn tay trượt vì nước mưa.

Anh lấy vải quấn quanh tay rồi tiếp tục vặn.

Cuối cùng:

Cạch!

Van đóng.

Dòng nhiên liệu ngừng chảy.

Lâm ngồi phịch xuống đất.

Thở dốc.

Một lúc sau, đồng đội tìm thấy anh.

Người cán bộ vừa tức vừa mừng:

— Cậu muốn chết à?

Lâm cười:

— Em chỉ muốn xe phía trước có xăng.

Người cán bộ nhìn anh.

Không nói gì.

Bởi anh hiểu.

Đó chính là công việc của những người lính xăng dầu:

Giữ cho dòng nhiên liệu không ngừng chảy.

Một “mạch máu” xuyên đại ngàn

Theo thời gian, hệ thống đường ống xăng dầu Trường Sơn được xây dựng ngày càng dài và hoàn chỉnh hơn.

Những tuyến ống nối các khu vực, kho trạm và điểm cấp phát nhiên liệu.

Nhờ hệ thống này, nhiên liệu có thể được đưa sâu vào chiến trường, phục vụ:

• Xe vận tải.

Nó trở thành một bộ phận quan trọng của hệ thống hậu cần trên tuyến Trường Sơn.

Nếu những con đường vận tải là những mạch máu,

thì đường ống xăng dầu chính là một trong những dòng máu nuôi dưỡng những mạch đường ấy.

Một buổi sáng sau chiến tranh

Nhiều năm sau, Lâm trở lại Trường Sơn.

Ông đã già.

Mái tóc bạc.

Bàn tay từng cầm cờ lê ngày nào giờ run nhẹ.

Ông đứng bên một đoạn tuyến cũ.

Rừng đã xanh trở lại.

Không còn tiếng máy bay.

Không còn những tiếng nổ.

Một đứa trẻ đi cùng hỏi:

— Ngày trước ông làm gì ở đây?

Lâm chỉ xuống mặt đất.

— Ông từng đặt những đường ống ở đây.

Đứa trẻ nhìn quanh.

— Đường ống đâu rồi ông?

Lâm mỉm cười:

— Nhiều thứ của chiến tranh không còn nữa.

— Nhưng ông vẫn nhớ?

— Nhớ chứ.

Ông đặt bàn tay lên thân cây.

— Vì dưới đất này có tuổi trẻ của ông.

Những người không được nhắc tên

Khi nói về Trường Sơn, người ta thường nhớ đến những đoàn xe.

Nhưng phía sau mỗi chuyến xe là cả một hệ thống hậu cần khổng lồ.

Có những người mở đường.

Có những người sửa cầu.

Có những người tải thương.

Có những người vận chuyển lương thực.

Và có những người đào đất, nối từng đoạn ống, giữ từng van khóa để dòng xăng dầu không ngừng chảy.

Công việc của họ ít khi xuất hiện trong những bức ảnh hào hùng.

Họ không đứng trên bục chiến thắng.

Nhưng chính sự âm thầm ấy đã góp phần bảo đảm sức vận tải và chiến đấu trên tuyến Trường Sơn.

Mạch máu không bao giờ quên

Chiến tranh kết thúc.

Những đường ống dần không còn phục vụ chiến trường.

Nhưng câu chuyện về chúng vẫn còn.

Bởi nó nhắc chúng ta rằng:

Một cuộc chiến không chỉ được quyết định bởi những người cầm súng.

Phía sau họ là hàng vạn con người làm những công việc tưởng như rất bình thường.

Một người nối ống.

Một người kiểm tra van.

Một người sửa đường.

Một người vận chuyển nhiên liệu.

Mỗi người góp một phần nhỏ.

Nhưng khi những phần nhỏ ấy kết nối lại, chúng trở thành sức mạnh của cả một tuyến hậu cần.

Và giữa đại ngàn Trường Sơn năm ấy, có một dòng chảy âm thầm không bao giờ được phép dừng lại.

Dòng xăng dầu.

Nó chảy qua những cánh rừng.

Qua những con dốc.

Qua những đêm bom đạn.

Để những chiếc xe tiếp tục lăn bánh.

Để những người lính tiếp tục hành quân.

Và để con đường Trường Sơn tiếp tục nối hậu phương với tiền tuyến.

Có những dòng sông chảy trên mặt đất.
Có những dòng sông chảy dưới lòng đất.
Và có một dòng chảy đã đi qua cả một thời đại — dòng xăng dầu âm thầm của Trường Sơn.

Không ồn ào như tiếng súng.
Không rực sáng như pháo binh.
Nhưng chính dòng “máu” âm thầm ấy đã góp phần giữ cho mạch đường Trường Sơn không ngừng sống.