Đường ống xăng dầu vượt Trường Sơn

Trên tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn, vận chuyển xăng dầu từng là một bài toán đặc biệt khó. Những năm đầu, nhiên liệu chủ yếu được vận chuyển bằng ô tô, phuy, can và nhiều phương thức khác. Đường xa, địa hình hiểm trở, thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá khiến việc đưa được xăng dầu tới các đơn vị phía trước vừa tốn sức người, phương tiện, vừa có nguy cơ tổn thất lớn.

Năm 1968, một phương thức vận chuyển mới bắt đầu được triển khai: đưa xăng dầu qua Trường Sơn bằng đường ống. Tháng 4/1968, những cán bộ, chiến sĩ đầu tiên được tập hợp để xây dựng tuyến ống. Đến 22/6/1968, dòng xăng đầu tiên đã vượt qua khu vực đèo Mụ Giạ từ tuyến phía Bắc vào hệ thống đường Trường Sơn.

Từ những đoạn ống ban đầu, mạng lưới tiếp tục được kéo dài. Đường ống phải đi qua rừng sâu, núi cao, sông suối và những khu vực thường xuyên bị đánh phá. Bộ đội vừa khảo sát, lắp đặt, vận hành, vừa sửa chữa khi tuyến ống bị bom phá hỏng. Để xăng có thể vượt qua những chặng đường dài và độ cao lớn, dọc tuyến hình thành các trạm bơm, kho chứa và hệ thống đường ống nối tiếp nhau. Khi một đoạn gặp sự cố, lực lượng xăng dầu phải nhanh chóng khắc phục để dòng nhiên liệu tiếp tục được đưa về phía trước.

Đến cuối cuộc kháng chiến chống Mỹ, hệ thống đường ống xăng dầu Trường Sơn đã phát triển thành một mạng lưới dài hàng nghìn kilômét, gồm nhiều tuyến ống cùng hệ thống kho và trạm bơm, vươn tới các chiến trường. Điều đặc biệt là công trình ấy được xây dựng ngay trong điều kiện chiến tranh. Không phải một đường ống nằm yên dưới một công trường được bảo vệ, mà là một hệ thống vừa xây dựng, vừa vận hành, vừa phải đối phó với bom đạn và liên tục thay đổi để đáp ứng yêu cầu của chiến trường.

Nhờ đó, nhiên liệu từng bước được vận chuyển với khối lượng lớn hơn, giảm bớt việc phải chở từng phuy, từng can trên những cung đường dài và góp phần bảo đảm cho các đoàn xe, đơn vị cơ giới tiếp tục tiến về phía Nam.

Đến những năm cuối chiến tranh, cùng với đường ô tô, đường giao liên và hệ thống thông tin, đường ống xăng dầu đã trở thành một bộ phận quan trọng của tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn.

Một công trình được bắt đầu từ những đoạn ống giữa núi rừng năm 1968, cuối cùng đã trở thành một mạng lưới hậu cần đặc biệt, góp phần duy trì dòng nhiên liệu cho chiến trường trong những năm quyết định của cuộc kháng chiến.