Dương Quảng Châu - Huyền thoại mưu trí của người chiến sĩ quân báo đi qua bão lửa Điện Biên

Bài viết: Anh hùng Dương Quảng Châu – Huyền thoại mưu trí của người chiến sĩ quân báo đi qua bão lửa Điện Biên

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, những chiến công thầm lặng nhưng đầy oanh liệt của lực lượng quân báo luôn là niềm tự hào sâu sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Giữa thế hệ cha anh kiên cường ngày ấy, đồng chí Dương Quảng Châu (bí danh Dương Ngọc Chiến) nổi lên như một biểu tượng sáng ngời về tinh thần dũng cảm, sự mưu trí và lối đánh linh hoạt, biến hóa khôn lường khiến quân thù phải khiếp sợ.

Sinh năm 1929 tại mảnh đất văn hiến Hưng Yên, do hoàn cảnh đói kém của thời cuộc trước Cách mạng Tháng Tám, gia đình đồng chí Dương Quảng Châu đã phải bỏ làng quê lên Thái Nguyên làm ruộng thuê từ khi đồng chí còn rất nhỏ. Cuộc sống lam lũ, vất vả để mưu sinh đã sớm rèn giũa cho người thanh niên ấy một ý chí tự lập và tinh thần vượt khó kiên cường. Năm 1948, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, đồng chí nhập ngũ vào bộ đội địa phương, sau đó nhờ năng lực xuất sắc đã được chuyển sang bộ đội chủ lực. Suốt 5 năm chiến đấu trường kỳ trong kháng chiến chống Pháp, với cương vị là một chiến sĩ quân báo, đồng chí đã tham gia hầu hết các chiến dịch lớn, từ Chiến dịch Biên giới năm 1950 cho đến đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, luôn nêu cao tinh thần hễ gặp địch là chủ động tấn công, điều tra tỉ mỉ và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Lật giở lại những trang sử vàng của người chiến sĩ quân báo Dương Quảng Châu, người ta không khỏi khâm phục trước sự gan dạ và mưu trí hiếm có của đồng chí. Năm 1949, một mình đồng chí lọt vào trinh sát bốt Bồng Lai, Hạ Trì. Bị địch bao vây cô lập suốt 3 ngày đêm, dù phải nhịn đói nhưng đồng chí không một chút nao núng, khéo léo giả làm phu đất để qua mắt lính gác, nắm chắc tình hình bốt địch rồi tìm cách thoát ra trở về đơn vị an toàn. Đến Chiến dịch Biên giới năm 1950, trên đường di chuyển, khi phát hiện tàn binh địch trốn trong rừng, đồng chí đã lập tức tổ chức anh em bao vây, vừa nổ súng uy hiếp vừa gọi hàng, dũng cảm bắt sống tại chỗ 4 tên địch. Bản lĩnh ấy tiếp tục được khẳng định vào năm 1953 khi đồng chí chỉ huy một mũi quân báo điều tra bốt Thái Đào (Bắc Giang). Dưới sự dẫn dắt của đồng chí, cả tổ đã luồn lách qua hai con đường tuần tra dày đặc của địch, vượt sông Máng và cắt qua 11 hàng rào gai sắc nhọn để tiếp cận sát tận căn cứ, nắm chắc thông tin tác chiến cho đơn vị.

Sự kiên cường và tinh thần chủ động tiến công của đồng chí Dương Quảng Châu còn được thể hiện rõ nét qua những trận truy kích địch nảy lửa tại chiến trường Lào. Cuối năm 1953, trên đường truy kích quân thù ở Mường Ngòi, đồng chí chỉ huy một tiểu đội vượt sông dữ dằn, tổng cộng trong ngày hôm đó đã có tới 9 lần trực tiếp dẫn đầu tiểu đội đánh tan một tiểu đoàn địch; khi súng hết đạn, đồng chí lạnh lùng đoạt vũ khí của chính kẻ thù để tiếp tục lùng sục. Ở trận Nậm Bạc, khi tiểu đội đang dừng lại ăn cơm sau một ngày dài truy kích, 4 tên địch bất ngờ xuất hiện xả súng, nhanh như cắt, đồng chí gạt phắt họng súng của tên đi đầu, dùng dao găm đâm chết hắn tại chỗ, khiến 3 tên còn lại khiếp đảm buông súng xin hàng. Ngay hôm sau tại Nậm Ngà, khi bị một đại đội địch ập đến xả súng bất ngờ, đồng chí vẫn bình tĩnh chỉ huy anh em lợi dụng gốc cây bắn trả quyết liệt. Thấy địch nhốn nháo khi viện binh của ta kéo đến, đồng chí độc lập lao ra bắt sống tên chỉ huy rồi hô hào gọi hàng thành công thêm 46 tên địch, thu giữ 43 khẩu súng các loại.

Bước vào giai đoạn hai của Chiến dịch Điện Biên Phủ, bắt đầu từ đêm 15/4/1954, đồng chí Dương Quảng Châu cùng Trung đoàn 36 nhận nhiệm vụ đào chiến hào lấn tới tiêu diệt cứ điểm 206 – nơi được coi là gác cửa sân bay Mường Thanh hòng cắt đứt con đường tiếp tế duy nhất của địch. Khi đường hào vươn dài 300 mét, địch phát hiện và điên cuồng dùng pháo binh, súng cối bắn chặn dữ dội. Sáng ngày 19/4, viên tướng Đờ Cát lo sợ mất sân bay đã lập tức lệnh cho hai xe tăng cùng các trung đội lính lê dương hung hục mang thuốc nổ ra lấp chiến hào của ta dưới sự yểm hộ của pháo Hồng Cúm. Giữa làn mưa bom bão đạn khốc liệt, Dương Quảng Châu cùng tiểu đội quân báo và một trung đội bảo vệ đã kiên cường bám chặt trận địa hào, đánh trả ngoan cường. Một quả pháo nổ gần khiến đồng chí bị thương gãy chân, đau đớn không thể đi lại được, nhưng người chiến sĩ ấy vẫn nằm nguyên tại chỗ, bình tĩnh chỉ huy và động viên anh em quyết tử giữ vững trận địa. Tinh thần thép ấy đã giữ vững đường hào vững chãi, tạo bàn đạp cho Trung đoàn 36 đồng loạt tiến công tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm 206 chỉ trong vòng một tiếng đồng hồ vào đêm 22/4.

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc và lòng quả cảm vô song trong suốt cuộc kháng chiến, ngày 7/5/1956, đồng chí Dương Quảng Châu đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng Huân chương Quân công hạng Ba. Cuộc đời của người con xứ Hưng Yên – từ một cậu bé nghèo khó phải rời làng đi làm thuê cho đến một huyền thoại quân báo mưu trí, dũng cảm – mãi mãi là niềm tự hào lớn lao, là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành và ý chí quyết chiến quyết thắng cho toàn quân và toàn dân ta noi theo.