Dương Quảng Châu – người lính quân báo giữ từng mét hào ở cứ điểm 206

Trong số những người lập công tại Điện Biên Phủ, chiến sĩ quân báo Dương Quảng Châu là một gương mặt ít được nhắc đến. Công việc của ông không chỉ là bí mật tiếp cận mục tiêu, nắm quân số và hỏa lực đối phương, mà nhiều lần còn phải trực tiếp chiến đấu để đưa tin tức trở về đơn vị. Ở cứ điểm 206, dù bị thương nặng, ông vẫn cùng tiểu đội giành từng mét chiến hào và giữ vững trận địa.

Dương Quảng Châu, bí danh Dương Ngọc Chiến, sinh năm 1929 tại xã Quảng Châu, huyện Phù Tiên, tỉnh Hưng Yên. Trước Cách mạng Tháng Tám, do cuộc sống thiếu đói, gia đình ông phải rời quê lên Thái Nguyên làm ruộng thuê. Tuổi thơ cơ cực sớm rèn cho ông khả năng chịu đựng gian khổ và sự tháo vát trong những hoàn cảnh khó khăn.

Năm 1948, Dương Quảng Châu nhập ngũ, ban đầu tham gia bộ đội địa phương rồi chuyển sang bộ đội chủ lực. Ông trở thành chiến sĩ quân báo thuộc Trung đoàn 36, Đại đoàn 308. Trong năm năm chiến đấu chống thực dân Pháp, ông tham gia nhiều chiến dịch, từ Chiến dịch Biên giới đến Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nhiệm vụ quân báo đòi hỏi người lính phải quan sát chính xác, giữ bí mật và xử trí nhanh khi bất ngờ chạm địch. Dương Quảng Châu nhiều lần thực hiện trinh sát cả trong và ngoài tuyến, tiếp cận gần vị trí đối phương để xác định địa hình, công sự và quy luật hoạt động. Khi bị phát hiện hoặc rơi vào vòng vây, ông chủ động chiến đấu mở đường thoát, bảo vệ tài liệu và kết quả trinh sát.

Có lần, bằng sự mưu trí, ông một mình bắt sống 33 quân địch. Trong một nhiệm vụ khác, tổ quân báo đang chuẩn bị đánh Nậm Ngà thì một đại đội đối phương bất ngờ ập đến và nổ súng. Dương Quảng Châu nhanh chóng chỉ huy đồng đội lợi dụng các gốc cây làm vật che chắn, tổ chức bắn trả quyết liệt và tiêu diệt phần lớn lực lượng tiến công. Những tình huống ấy cho thấy người lính quân báo không chỉ biết ẩn mình mà còn phải đủ bản lĩnh chỉ huy chiến đấu khi kế hoạch thay đổi trong khoảnh khắc.

Tại Điện Biên Phủ, Dương Quảng Châu tham gia trận đánh cứ điểm 206. Đây là vị trí gác cửa sân bay Mường Thanh, có ý nghĩa quan trọng trong việc tiến tới cắt đứt đường tiếp tế của tập đoàn cứ điểm. Trung đoàn 36 áp dụng chiến thuật đào hào vây lấn, từng bước đưa trận địa đến sát công sự quân Pháp.

Khi tuyến chiến hào đã vươn dài khoảng 300 m, đối phương phát hiện và tăng cường bắn phá, tìm cách ngăn quân ta tiếp tục áp sát. Dương Quảng Châu cùng đồng đội kiên trì đào hào trong điều kiện nguy hiểm, quyết đưa đường tiến công đến gần cứ điểm. Mỗi mét đất giành được không chỉ thu hẹp phạm vi hoạt động của quân Pháp mà còn tạo bàn đạp để bộ binh có thể đột nhập nhanh khi thời cơ đến.

Đêm 22/4/1954, nhận thấy quân Pháp trong cứ điểm 206 đã bị hệ thống chiến hào chia cắt và cô lập, các mũi của Trung đoàn 36 lập tức tiến công. Lúc đầu, mỗi mũi chỉ có một phân đội nhỏ nhưng cùng lúc đánh thẳng vào tung thâm. Sau khoảng 15 phút, trung đoàn đưa thêm hai trung đội vào trận. Được tăng cường, các mũi nhanh chóng chia cắt đội hình đối phương; trong vòng một giờ, toàn bộ cứ điểm 206 bị tiêu diệt.

Trong trận đánh này, Dương Quảng Châu chỉ huy tiểu đội quân báo trực tiếp chiến đấu, giành giật từng đoạn hào. Dù bị thương nặng, ông vẫn không rời vị trí, góp phần giữ vững phần trận địa đã chiếm được cho đến khi đơn vị hoàn thành nhiệm vụ. Chiến thắng tại 206 giúp quân ta tiếp tục siết chặt vòng vây và khống chế khu vực sân bay Mường Thanh.

Ngày 7/5/1956, Dương Quảng Châu được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Ba. Câu chuyện của ông làm rõ một mặt trận ít thấy phía sau chiến thắng: nơi người lính quân báo phải kết hợp đôi mắt quan sát, trí óc bình tĩnh và lòng dũng cảm để biến những tin tức thu thập trong bí mật thành lợi thế trên chiến trường.