Đồng chí Dương Quang Đông – Bác Năm Đông - Tấm gương sáng về người cộng sản mẫu mực, tận tụy
Dương Quang Đông Dương Quang Đông (1902–2003), còn được biết đến với tên gọi thân mật là Bác Năm Đông, là một nhà cách mạng kiên trung và là một trong những nhà lãnh đạo xuất sắc thời kỳ đầu của Đảng Cộng sản Việt Nam tại Nam Bộ. Ông từng giữ chức vụ Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ và dành hơn 80 năm cuộc đời cống hiến quên mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc
Thông tin cá nhân & Xuất thân
Ngày sinh: 02/05/1902 tại xã Mỹ Cẩm (nay là xã Mỹ Hòa), huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh.
Ngày mất: 15/05/2003, hưởng thọ 101 tuổi.
Gia thế: Sinh ra trong một gia đình yêu nước; cha ông là Dương Quang Bắc, từng tham gia nghĩa binh khởi nghĩa Trần Văn Đề.
Gia đình riêng: Con rể của ông là Thiếu tá phi công Bùi Thanh Liêm, phi hành gia dự bị trong chuyến bay vũ trụ Soyuz 37 năm 1980.
Hành trình hoạt động cách mạng
Sự nghiệp của nhà cách mạng Dương Quang Đông gắn liền với những mốc son lịch sử của vùng đất Nam Bộ:
Thời kỳ đầu (1920–1930): Năm 1920, ông gia nhập Công hội đỏ do Tôn Đức Thắng thành lập tại Sài Gòn. Đến năm 1930, ông tham gia Ban Chấp hành Xứ ủy Nam Kỳ ngay từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam mới ra đời.
Tù đày và Vượt ngục (1940–1941): Trong suốt cuộc đời hoạt động, ông từng 7 lần bị thực dân Pháp bắt giữ và chịu 6 năm tù đày. Năm 1941, ông cùng các đồng chí tổ chức cuộc vượt ngục nổi tiếng khỏi căn cứ Tà Lài (Đồng Nai) để trở về tiếp tục bắt liên lạc và khôi phục phong trào cách mạng.
Lãnh đạo Xứ ủy Nam Kỳ (1943–1945): Ông đảm nhiệm vai trò Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, trực tiếp chỉ huy trận chiến đấu bảo vệ dinh Đốc Lý, mở màn cho ngày Nam Bộ kháng chiến (23/9/1945).
Mở đường huyền thoại trên biển: Ông là người tổ chức đường dây vũ khí Xuyên Tây mang tính chiến lược, thành lập Đoàn 555 và Đoàn 1500 – những tiền thân đặt nền móng cho Đường Hồ Chí Minh trên biển sau này.
Giai đoạn kháng chiến chống Mỹ (1964–1975): Giữ chức vụ Trưởng ban Giao liên công khai Trung ương Cục miền Nam, điều hành mạng lưới liên lạc huyết mạch phục vụ chiến trường.
Tấm gương đạo đức ngời sáng
Không chỉ có công lao to lớn về mặt quân sự và chính trị, Bác Năm Đông còn được nhân dân kính trọng bởi lối sống mẫu mực, liêm khiết và lòng thương dân sâu sắc:
Năm 2000, dù tuổi đã cao, ông quyết định bán ngôi nhà của mình để quyên góp 40 lượng vàng cứu trợ đồng bào bị lũ lụt miền Tây và dành 20 lượng vàng cho các quỹ từ thiện.
Sau khi ông qua đời, toàn bộ số tiền phúng viếng tại lễ tang (hơn 103 triệu đồng thời bấy giờ) cũng được gia đình trao tặng lại cho Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo theo di nguyện của ông.
