DƯƠNG QUANG ĐÔNG - BẢN LĨNH THÉP VÀ LÒNG TRUNG KIÊN - KỲ 5
Kỳ 5 với tiêu đề "Bản lĩnh thép và lòng trung kiên" là chương bi tráng nhất trong cuộc đời cụ Dương Quang Đông, khắc họa giai đoạn ông bị kẻ thù bắt giam và đày ải trong các nhà tù khét tiếng như Côn Đảo. Đây chính là cuộc "thử tải" cực hạn nhắm vào một cấu kiện nhân cách đã được trui rèn qua lửa đỏ và sóng dữ. Trong ngôn ngữ của ngành xây dựng MTU, chúng ta thường làm các thí nghiệm nén vỡ để tìm ra giới hạn cuối cùng của vật liệu; và lao tù chính là "phòng thí nghiệm" nghiệt ngã nhất mà kẻ thù
1. "Thử nghiệm phá hủy" tại sào huyệt kẻ thù Trong sự nghiệp hoạt động cách mạng lâu dài, Dương Quang Đông nhiều lần bị bắt. Mỗi lần bị giam cầm là một đợt "thử tải" mới. Kẻ thù biết ông là mắt xích quan trọng trong hệ thống logistics và liên lạc từ nước ngoài về, nên chúng dùng mọi thủ đoạn tra tấn tàn khốc để mong tìm thấy một "vết nứt" trong ý chí của ông.
Dưới góc nhìn của dân kỹ thuật MTU, chúng ta hiểu về tính dẻo và tính giòn của vật liệu. Dương Quang Đông là một loại "vật liệu" có độ dẻo dai phi thường. Dù bị "uốn cong" bởi những cực hình thể xác, ông vẫn không bao giờ bị gãy đổ. Ông dùng sự im lặng và trí tuệ để đối đầu với máy chém, chuồng cọp. Sự kiên cường của ông chính là lớp bê tông mác cao nhất, ngăn chặn mọi âm mưu khai thác thông tin từ kẻ thù. Ông hiểu rằng: Chỉ cần một nhịp cầu lòng tin bị sụp đổ, cả hệ thống kháng chiến sẽ gặp nguy hiểm.
2. Biến lao tù thành "Giảng đường kiến thiết" Một trong những điểm vĩ đại của Dương Quang Đông là khả năng biến nghịch cảnh thành cơ hội rèn luyện. Trong những năm tháng bị đày biệt xứ tại Côn Đảo, ông cùng các đồng chí đã biến nhà tù thành "Trường học cách mạng".
Với kinh nghiệm của một người thợ máy và nhà quy hoạch, ông dạy anh em cách tổ chức cuộc sống trong tù một cách khoa học nhất để duy trì sức khỏe. Ông truyền đạt kinh nghiệm vận tải, kinh nghiệm ngoại giao và những kỹ thuật thợ máy cho thế hệ trẻ. Ông giống như một vị giám sát công trình đang gia cố lại "hệ khung" cho các thế hệ tương lai ngay trong cảnh giam cầm. Sự điềm tĩnh và lạc quan của ông đã lan tỏa sức mạnh, giúp nhiều đồng chí giữ vững niềm tin vào ngày chiến thắng. Đây là bài học về quản trị tinh thần cho đoàn viên MTU: Đừng bao giờ đầu hàng trước hoàn cảnh khó khăn.
3. Khí tiết người thợ – Kết cấu không bao giờ han rỉ Thực dân Pháp từng dụ dỗ ông bằng danh vọng, tiền bạc, mong ông quay lại làm việc cho hãng đóng tàu của chúng với mức đãi ngộ cực cao. Chúng nghĩ rằng sự hào nhoáng có thể ăn mòn lý tưởng của người thợ máy.
Nhưng Dương Quang Đông đã thẳng thừng từ chối. Với ông, tài năng chuyên môn phải được dùng để xây dựng hạnh phúc cho dân tộc, không phải để làm giàu trên xương máu đồng bào. Đây chính là bài học về đạo đức nghề nghiệp (Ethics) cho sinh viên MTU. Trong sự nghiệp sau này, các bạn sẽ đối mặt với nhiều cám dỗ về lợi ích cá nhân để làm sai lệch chất lượng công trình. Hãy nhớ về sự liêm chính của cụ Dương Quang Đông để giữ cho "bản vẽ cuộc đời" của mình luôn trong sạch. Đạo đức chính là lớp sơn chống rỉ tốt nhất bảo vệ nhân cách người kỹ sư trước sự mài mòn của thời gian.
4. Khả năng phục hồi và tiếp tục kiến tạo Sau mỗi lần ra tù, Dương Quang Đông ngay lập tức trở lại với "công trường" cách mạng. Sức khỏe suy giảm sau những năm tháng lao tù không làm giảm đi tốc độ "thi công" lý tưởng của ông. Ông lại tiếp tục xây dựng các đường dây liên lạc, chỉ đạo hậu cần với một cường độ còn mạnh mẽ hơn trước.
Trong kỹ thuật, chúng ta gọi đây là khả năng phục hồi (Resilience) của kết cấu. Một công trình tốt phải có khả năng tự phục hồi sau các tác động rung chấn. Dương Quang Đông chính là minh chứng sống cho sự bền bỉ của người con miền Tây. Ông dạy chúng ta rằng: Thất bại hay khó khăn chỉ là những đợt kiểm tra tạm thời. Điều quan trọng là sau đó chúng ta đứng dậy và kiến tạo như thế nào.
