“Dương Quang Đông – Giá trị của một đời sống vì đại cuộc”

Tôi nghĩ nhiều đến hình ảnh một người cách mạng “đi trước mở đường”. Từ những ngày đầu hoạt động cùng Tôn Đức Thắng tại Ba Son, ông đã thể hiện sự bền bỉ và tinh thần tổ chức đáng nể. Ở đó, ông không chỉ là người tham gia mà còn là người kết nối, phát triển lực lượng, gây dựng cơ sở. Những việc ấy không ồn ào, nhưng lại có ý nghĩa lâu dài.

Những lần vào tù ra khám, bị kết án, bị đày đi Tà Lài, rồi lại vượt ngục trở về, khiến tôi tự hỏi: điều gì giúp một con người giữ được ngọn lửa suốt nhiều thập kỷ như vậy? Khi đọc đến cuộc vượt ngục cùng Trần Văn Giàu và các đồng chí khác, tôi cảm nhận rõ ràng sự gan dạ và tinh thần đồng đội. Không ai có thể đơn độc vượt qua rừng sâu nước độc nếu không có niềm tin chung vào lý tưởng.

Một chi tiết khiến tôi rất suy ngẫm là khi ông được tín nhiệm bầu làm Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, nhưng lại chỉ nhận nhiệm vụ tạm thời để chờ người khác phù hợp hơn. Ở đó, tôi thấy một thái độ rất rõ ràng: quyền lực không phải đích đến, mà chỉ là phương tiện phục vụ cách mạng. Ông sẵn sàng lùi lại nếu điều đó có lợi cho đại cuộc.

Giai đoạn ông sang Thái Lan, Malaysia tìm mua vũ khí cho Nam Bộ khiến tôi thực sự nể phục. Trong hoàn cảnh đất nước bị bao vây, nguồn lực khan hiếm, ông mang theo 25 ký vàng, cải trang thành thương nhân, điều hành cả một mạng lưới tiếp vận quốc tế. Những chuyến hàng vượt biển, vượt rừng ấy không chỉ là vật chất mà là hy vọng cho chiến trường đang khốc liệt.

Sau Hiệp định Geneva 1954, thay vì tập kết ra Bắc, ông ở lại miền Nam hoạt động bí mật. Bị bắt năm 1957, vượt ngục, rồi tiếp tục công việc. Tôi nghĩ, nếu chỉ có nhiệt huyết nhất thời, không ai có thể bền bỉ đến vậy. Ở ông là một niềm tin dài hạn – niềm tin vào ngày thống nhất đất nước.

Khi tham gia xây dựng tuyến giao liên A53 và góp phần hình thành con đường Hồ Chí Minh trên biển, ông lại một lần nữa chứng minh vai trò của một người “giữ mạch”. Những tuyến liên lạc ấy bảo đảm cho Trung ương và chiến trường Nam Bộ không bị chia cắt. Những chuyến tàu không số cập bến an toàn là kết quả của biết bao công sức âm thầm phía sau.

Điều làm tôi xúc động là sau ngày đất nước thống nhất, ông không chọn nghỉ ngơi trong hào quang quá khứ. Ông tiếp tục đảm nhiệm công việc trong ngành giao thông công chính của Thành phố Hồ Chí Minh. Dường như cả cuộc đời ông gắn với việc “mở đường” – từ đường cách mạng trong thời chiến đến đường sá, hạ tầng trong thời bình.

Những phần thưởng cao quý như Huân chương Sao vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, theo tôi, không chỉ là sự ghi nhận cá nhân, mà còn là sự trân trọng dành cho những con người thầm lặng phía sau chiến thắng. Ông không tìm kiếm vinh quang, nhưng vinh quang tìm đến ông.

Với tư cách một độc giả hôm nay, tôi nhận ra rằng điều đáng quý nhất ở Dương Quang Đông không chỉ là những chiến công cụ thể, mà là cách ông sống: kiên trì, khiêm nhường, đặt nghĩa lớn lên trên lợi ích riêng. Trong một thế giới dễ bị cuốn theo danh lợi, câu chuyện của ông nhắc tôi rằng giá trị bền vững nhất nằm ở sự tận hiến.

Một đời sống vì đại cuộc – đó có lẽ là cách ngắn gọn nhất để nói về ông. Và cũng là lời nhắc nhở nhẹ nhàng cho thế hệ hôm nay: hãy sống sao cho khi nhìn lại, ta có thể tự hào rằng mình đã góp một phần nhỏ bé nhưng thiết thực cho đất nước, như cách Dương Quang Đông đã làm suốt hơn một thế kỷ đầy biến động.

Nguồn : cand.com.vn