Anh hùng Lao động

DƯƠNG QUANG ĐÔNG - QUY HOẠCH MẠCH MÁU KHÁNG CHIẾN XUYÊN TÂY - KỲ 2

Kỳ 2 mang tên "Quy hoạch mạch máu kháng chiến xuyên Tây" đưa chúng ta đến với thời khắc lịch sử sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ. Đây là lúc Dương Quang Đông thể hiện tầm vóc của một nhà quy hoạch hạ tầng chiến lược, người đã nhận thấy "vết nứt" nghiêm trọng trong nguồn lực vũ khí của quân ta và quyết định thi công một dự án không tưởng: Tuyến đường xuyên Tây nối liền Nam Bộ với Thái Lan. Trong ngôn ngữ chuyên ngành của MTU, chúng ta hiểu rằng một

Vĩnh Long04/02/2026Đoàn khoa Kiến trúc (Đoàn trường Đại học Xây dựng Miền Tây)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

1. Bài toán thiếu hụt vật tư cho đại công trường kháng chiến Tháng 9/1945, tiếng súng kháng chiến Nam Bộ bùng nổ. Quân dân ta với gậy tầm vông và súng kíp phải đối đầu với hỏa lực mạnh gấp nhiều lần của giặc Pháp. Với tư cách là Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang tỉnh Trà Vinh và sau đó là người phụ trách hậu cần, Dương Quang Đông nhìn thấy một "sai số" nguy hiểm: Nếu không có vũ khí hiện đại, chúng ta không thể bảo vệ được thành quả cách mạng.

Ông ví cuộc kháng chiến như một tòa nhà đang thi công dở dang nhưng bị cắt nguồn cung xi măng, sắt thép. Với tư duy quyết liệt của người thợ máy, ông không ngồi chờ viện trợ từ Trung ương xa xôi. Ông đề xuất một giải pháp táo bạo: Sang Thái Lan tìm nguồn hàng. Đối với một người làm kỹ thuật, đây chính là bước khảo sát và tìm kiếm nguồn vật liệu thay thế. Ông hiểu rằng, muốn duy trì sự bền vững của phong trào, phải thông suốt được mạch máu cung ứng từ bên ngoài.

2. Bản vẽ tuyến đường xuyên Tây – Kết nối những vùng đất lạ Năm 1946, Dương Quang Đông dẫn đầu phái đoàn đi Thái Lan. Hành trình này không có bản đồ sẵn có, không có hạ tầng đường bộ. Ông phải đi qua những vùng rừng sâu của Campuchia, băng qua các đầm lầy của Thái Lan.

Dưới góc nhìn của một sinh viên MTU, Dương Quang Đông lúc này đang làm nhiệm vụ của một nhà quy hoạch hạ tầng giao thông. Ông vừa đi vừa xác định các "điểm chốt" để đặt trạm giao liên. Ông tính toán khoảng cách giữa các trạm sao cho một giao liên có thể di chuyển trong một ngày, đảm bảo hệ thống luôn có "hệ số an toàn" cao nhất trước sự truy quét của địch. Tuyến đường xuyên Tây dần hình thành trong trí óc ông không phải bằng gạch đá, mà bằng sự kết nối của lòng người kiều bào và các lực lượng yêu nước nước bạn. Đó là một công trình vĩ đại của trí tuệ và lòng quả cảm.

3. Logistics kháng chiến – Nghệ thuật vận chuyển dưới làn đạn Khi đã có vũ khí ở Thái Lan, bài toán khó nhất là làm sao đưa hàng nghìn tấn súng đạn về Nam Bộ. Dương Quang Đông đã thiết lập nên "Đội vận tải xuyên Tây" — tiền thân của đường Hồ Chí Minh trên biển sau này.

Ông chỉ đạo cải trang các tàu đánh cá thành tàu vận chuyển bí mật. Trong kỹ thuật xây dựng, chúng ta gọi đây là giải pháp thi công linh hoạt. Ông tính toán sức tải của mỗi chiếc tàu, dự báo thời tiết và các dòng hải lưu để tối ưu hóa hành trình. Mỗi chuyến tàu cập bến miền Tây (Cà Mau, Trà Vinh) là một đợt "đổ bê tông" quan trọng giúp tăng cường sức chịu lực cho mặt trận Nam Bộ. Dương Quang Đông đã biến những luồng lạch chằng chịt của miền Tây thành một mạng lưới hạ tầng vận tải thông minh, nơi mà kẻ thù dù có máy bay, tàu chiến hiện đại vẫn không thể phát hiện được "bản thiết kế" bí mật này.

4. Khả năng chịu tải tinh thần của "Tổng chỉ huy xuyên Tây" Trên những dặm dài xuyên Tây, Dương Quang Đông và đồng đội phải đối mặt với sốt rét rừng, thú dữ và sự săn lùng gắt gao. Có những lúc đoàn bị bao vây, lương thực cạn kiệt. Đây là giai đoạn thử nghiệm độ bền mỏi của con người.

Nhưng với bản lĩnh của người thợ máy từng kinh qua lao tù, Dương Quang Đông vẫn luôn giữ được sự ổn định của "kết cấu" tinh thần. Ông truyền lửa cho đồng đội bằng chính sự điềm tĩnh và kinh nghiệm thực địa. Ông dạy họ cách nhận biết phương hướng, cách xử lý các sự cố kỹ thuật trên đường đi. Sự hiện diện của "Anh Năm Đông" giống như một trụ móng vững chắc, giữ cho cả đoàn quân không bị lung lay trước nghịch cảnh. Ông chứng minh rằng: Một người quản lý dự án giỏi không chỉ biết lập kế hoạch trên giấy, mà phải là người cùng sống, cùng chịu tải với công nhân của mình trên thực địa.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
DƯƠNG QUANG ĐÔNG - QUY HOẠCH MẠCH MÁU KHÁNG CHIẾN XUYÊN TÂY - KỲ 2 | Câu chuyện thời hoa lửa