Dương Quang Lựa – Người lái chiếc xe tải đầu tiên vào Dinh Độc Lập
Dương Quang Lựa sinh năm 1953, quê Mỹ An, Lục Ngạn, Hà Bắc (nay thuộc Bắc Giang), nhập ngũ tháng 4/1970. Ông là chiến sĩ lái xe của Sư đoàn ô tô vận tải 571, Đoàn 559, từng nhiều năm vận chuyển trên các tuyến đường Trường Sơn. Ngày 30/4/1975, ông được giao lái chiếc xe tải CA10, biển số CE 1283, chở 40 chiến sĩ đặc công, đi cùng đội hình 5 xe tăng của Lữ đoàn 203 tiến thẳng vào Dinh Độc Lập. Các tư liệu báo chí và QĐND xác nhận đây là chiếc xe vận tải đầu tiên của Quân giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập.
Dương Quang Lựa nhập ngũ khi mới 17 tuổi. Sau khi được đào tạo lái xe, ông trở thành chiến sĩ vận tải của Đoàn 559, nhiều năm làm nhiệm vụ trên những cung đường Trường Sơn ác liệt. Ông từng thực hiện hàng nghìn chuyến xe, nhiều lần vượt qua các trọng điểm bị máy bay địch đánh phá, trong đó có những lần phải chạy xe giữa các trận bom B52.
Tháng 3/1975, Sư đoàn ô tô vận tải 571 được lệnh cơ động phục vụ chiến dịch. Đến cuối tháng 4, đơn vị của Lựa hành quân theo hướng Nam. Chiều 29/4, ông bất ngờ được gọi lên nhận một nhiệm vụ đặc biệt và được yêu cầu giữ bí mật. Trước khi rời đơn vị, Đại đội trưởng đưa cho ông một mảnh giấy ghi họ tên, quê quán, ngày nhập ngũ và đơn vị. Lúc ấy, Lựa hiểu rằng mình đang được giao một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.
Tại vị trí tập kết của lực lượng xe tăng, ông được phổ biến nhiệm vụ: một mũi thọc sâu gồm 5 xe tăng của Lữ đoàn 203 và một xe vận tải chở lực lượng đặc công, đánh thẳng vào Dinh Độc Lập. Chiếc xe của Lựa chở 40 chiến sĩ đặc công, có nhiệm vụ bám theo đội hình xe tăng, tiến nhanh vào mục tiêu và mở đường cho các lực lượng phía sau. Xe phải chạy trong điều kiện không bật đèn; người dẫn đường dùng đèn pin làm hiệu lệnh.
Sáng 30/4, đội hình xuất phát. Trên đường tiến về Sài Gòn, mũi thọc sâu gặp sự chống trả quyết liệt của đối phương. Tại khu vực cầu Sài Gòn, nhiều chiến sĩ đặc công đã hy sinh; những người còn lại phải vừa chiến đấu vừa tìm cách bám sát đội hình xe tăng. Chiếc xe của Lựa cũng bị trúng mảnh đạn làm thủng lốp, nhưng ông vẫn tiếp tục điều khiển xe cùng đội hình tiến về phía trước.
Khoảng 11 giờ 30 ngày 30/4/1975, đội hình xe tăng và xe vận tải tiến vào Dinh Độc Lập. Một xe tăng húc đổ cổng, những chiếc xe phía sau lần lượt tiến vào sân. Chiếc CA10 do Dương Quang Lựa điều khiển chở lực lượng đặc công cũng tiến qua cổng, trở thành chiếc xe vận tải đầu tiên có mặt trong Dinh Độc Lập cùng mũi xe tăng thọc sâu.
Đối với Lựa, khoảnh khắc ấy không phải một chuyến xe bình thường. Người lái xe Trường Sơn đã đi qua hơn bốn năm chiến tranh, từ những cung đường vận tải khốc liệt đến giờ phút cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh. Chiếc xe tải không có vẻ ngoài hào nhoáng như những chiếc xe tăng 843 hay 390, nhưng nó đã chở những chiến sĩ đặc công tiến vào đúng thời khắc lịch sử của dân tộc.
Sau ngày toàn thắng, Dương Quang Lựa trở về đơn vị tiếp tục công tác. Ông được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì và nhiều phần thưởng khác. Nhiều năm sau, câu chuyện về chiếc xe vận tải đầu tiên vào Dinh Độc Lập được các cơ quan báo chí và những người từng tham gia chiến dịch xác nhận, đưa tên người lái xe Dương Quang Lựa trở lại với ký ức về trưa 30/4/1975.



