Đường sống

Đường Sống

Gió Lào thổi rát mặt, cuốn theo bụi đỏ phủ kín con đường mòn xuyên qua dãy núi. Trời tháng Sáu như đổ lửa, nhưng đoàn người vẫn lặng lẽ bước đi. Họ không nói chuyện nhiều, chỉ có tiếng dép cao su chạm đất và nhịp thở đều đặn. Ở giữa hàng người ấy, Minh – chàng trai vừa tròn hai mươi – siết chặt quai ba lô, mắt nhìn về phía trước.

Minh rời làng cách đây chưa đầy một tháng. Ngày lên đường, mẹ anh không khóc, chỉ dúi vào tay anh một chiếc khăn tay cũ và dặn: “Đi mạnh giỏi, giữ mình, nhưng nếu cần… thì đừng tiếc.” Câu nói ấy theo anh suốt chặng đường, như một lời nhắc nhở không bao giờ nguôi.

Đơn vị của Minh đang làm nhiệm vụ mở đường qua khu rừng rậm, chuẩn bị cho đoàn xe vận tải đi qua. Con đường này sẽ nối liền hậu phương với tiền tuyến, là mạch máu sống còn. Nhưng địch không để yên. Máy bay trinh sát quần thảo ngày đêm, bom có thể trút xuống bất cứ lúc nào.

Chiều hôm ấy, khi cả đội đang đào đất, san đường, tiếng động cơ từ xa vang lên. Một người hét lớn:

“Máy bay!”

Tất cả lập tức tản ra, lao vào hầm trú ẩn đã đào sẵn. Minh nhảy xuống hố đất, tim đập thình thịch. Chỉ vài giây sau, tiếng bom rít lên xé gió, rồi nổ dồn dập. Mặt đất rung chuyển, đất đá văng tung tóe.

Khi tiếng nổ tạm ngớt, Minh bò lên. Con đường vừa san xong bị cày nát. Một đoạn dốc sụp xuống, chắn ngang lối đi.

Anh Trung – tiểu đội trưởng – quát lớn:

“Anh em, kiểm tra thương vong! Ai còn sức thì tiếp tục làm! Phải thông đường trước khi trời tối!”

Minh lau mồ hôi lẫn bụi đất trên mặt, rồi lao vào công việc. Tay anh rớm máu vì cuốc phải đá, nhưng anh không dừng lại. Bên cạnh anh, Hòa – người bạn mới quen trong đơn vị – vừa đào vừa cười:

“Chưa kịp quen đường đã bị phá rồi!”

Minh thở dốc: “Phá thì mình làm lại!”

Hòa gật đầu: “Ừ, miễn là còn người, còn làm được.”

Hai người nhìn nhau, một thoáng hiểu ngầm.

Công việc kéo dài đến tận khi trời sẩm tối. Cuối cùng, con đường tạm thời được thông. Đoàn xe có thể đi qua trong đêm.

Đêm xuống, rừng im lặng lạ thường. Minh nằm trên tấm tăng, nhìn lên bầu trời lấp ló qua tán lá. Anh nhớ nhà. Nhớ bữa cơm có bát canh rau giản dị, nhớ tiếng mẹ gọi ngoài sân, nhớ cả con đường làng đầy bùn sau cơn mưa.

“Minh, chưa ngủ à?” – tiếng Hòa thì thầm.

“Chưa.”

Hòa nằm xuống bên cạnh, tay gối đầu. “Tao cũng vậy. Mỗi lần yên tĩnh là lại nhớ nhà.”

Minh cười nhẹ. “Nhớ thì nhớ, nhưng chắc giờ về không nổi.”

Hòa quay sang nhìn anh. “Mày có sợ không?”

Minh im lặng một lúc. “Có. Ai mà không sợ. Nhưng… nếu ai cũng sợ mà không làm, thì đường này ai mở?”

Hòa bật cười khẽ. “Nghe giống cán bộ quá.”

“Thì tụi mình đang làm việc của cán bộ mà.”

Cả hai cùng cười, tiếng cười nhỏ nhưng ấm.

Bất chợt, từ xa lại vang lên tiếng máy bay. Lần này gần hơn.

“Lại nữa!” – Hòa bật dậy.

Tiếng còi báo động vang lên. Mọi người lao vào vị trí. Nhưng lần này, bom không chỉ rơi vào con đường – mà trúng ngay khu lán tạm.

Một tiếng nổ chát chúa. Lửa bùng lên.

“Cháy! Có người mắc kẹt!” – ai đó hét.

Minh không kịp nghĩ. Anh lao về phía ngọn lửa. Khói cay xè mắt, hơi nóng phả vào mặt. Bên trong, một chiến sĩ bị kẹt dưới xà gỗ.

“Giữ lấy!” – Minh hét, kéo thanh gỗ lên.

Hòa cũng lao vào, phụ anh. Hai người gồng sức, cuối cùng cũng kéo được người bị nạn ra ngoài.

Ngay lúc đó, một tiếng nổ khác vang lên gần sát. Sức ép hất Minh ngã xuống. Tai anh ù đi, mọi thứ quay cuồng.

Khi mở mắt ra, anh thấy bầu trời đen kịt. Mùi khói vẫn còn nồng. Anh cố ngồi dậy.

“Hòa!” – anh gọi.

Không có tiếng trả lời.

Minh loạng choạng đứng lên, tìm kiếm trong ánh lửa le lói. Rồi anh thấy Hòa, nằm cách đó không xa.

Anh chạy tới, quỳ xuống. Hòa bị thương nặng, máu thấm ướt áo.

Hòa mở mắt, nhìn Minh, môi khẽ mấp máy:

“Đường… xong chưa?”

Minh nghẹn lại. “Xong rồi. Xe sẽ qua được.”

Hòa khẽ cười. “Tốt… rồi…”

Bàn tay cậu buông xuống.

Minh cúi đầu, vai run lên. Nhưng chỉ một lúc sau, anh siết chặt tay, đứng dậy.

Sáng hôm sau, khi những chiếc xe đầu tiên lăn bánh qua con đường vừa được sửa lại, Minh đứng bên lề, nhìn theo. Bánh xe lăn qua những vết đất còn mới, qua cả những nơi vừa thấm máu.

Anh nhớ đến Hòa, đến câu nói đêm qua: “Miễn là còn người, còn làm được.”

Giờ đây, Hòa không còn. Nhưng con đường vẫn ở đó.

Minh đưa tay chạm vào chiếc khăn mẹ đưa ngày lên đường. Anh hít một hơi thật sâu.

Chiến tranh vẫn còn dài. Những mất mát chắc chắn chưa dừng lại. Nhưng mỗi con đường được mở, mỗi chuyến xe đi qua, là một bước tiến gần hơn đến ngày kết thúc.

Minh quay lưng, bước về phía rừng.

Ở đâu đó phía trước, sẽ lại có việc cần làm. Và anh sẽ tiếp tục đi – như bao người khác – mang theo nỗi đau, nhưng cũng mang theo một niềm tin không thể dập tắt.