Dương Thị Nấp – Nữ lái xe chở chuyến gạo đầu tiên vào Trường Sơn

Năm 1965, cô gái Dương Thị Nấp quê Động Xá mới ngoài 20 tuổi đã viết đơn tình nguyện đi Thanh niên xung phong. Chị được điều đến Công trường 130, tham gia xây dựng sân bay Yên Bái. Ba năm làm việc trong điều kiện chiến tranh giúp cô gái quê Hưng Yên quen dần với gian khổ và kỷ luật của cuộc sống trên tuyến lửa.

Năm 1968, Dương Thị Nấp chuyển sang quân đội, được biên chế vào Đại đội 4, Binh trạm 12, Bộ Tư lệnh 559. Khi ấy, Bộ đội Trường Sơn đang từng bước hình thành lực lượng nữ lái xe để đáp ứng yêu cầu vận tải ngày càng lớn của chiến trường.

Nấp được chọn đi học lái xe tại Thọ Xuân, Thanh Hóa. Khóa đào tạo chỉ kéo dài 45 ngày. Với những cô gái vốn xuất thân từ nông thôn, nhiều người trước đó chưa từng được ngồi trên một chiếc ô tô, việc trở thành người điều khiển một chiếc xe vận tải quân sự là một thử thách rất lớn. Học xong, họ không có nhiều thời gian nghỉ ngơi mà lập tức nhận xe, nhận nhiệm vụ và lên đường.

Tháng 12/1968, Trung đội nữ lái xe Trường Sơn chính thức ra đời, sau này phát triển thành đại đội. Dương Thị Nấp được phân về Đại đội 2, Binh trạm 12.

Và rồi chị nhận nhiệm vụ đặc biệt: lái chiếc GAZ-63, số hiệu 6153, chở gạo vào chiến trường.

Đó cũng là chuyến lái xe thực địa đầu tiên của người nữ chiến sĩ trẻ.

Đêm xuống, chiếc xe bắt đầu lăn bánh trên đường Trường Sơn. Nấp phải sử dụng đèn gầm, điều khiển xe qua những cung đường núi quanh co, đèo dốc. Phía trước là đường rừng, phía trên có thể là máy bay địch. Người lái vừa phải giữ tay lái thật chắc, bảo đảm xe và hàng an toàn, vừa phải luôn sẵn sàng xử trí khi máy bay đánh phá.

Với một người mới chỉ được học lái trong 45 ngày, đó là một chuyến đi đầy áp lực.

Nhưng chiếc xe GAZ-63 ấy đã đến nơi an toàn.

Chuyến gạo đầu tiên hoàn thành, Dương Thị Nấp tiếp tục những chuyến đi khác. Từ đó, chiếc vô-lăng trở thành người bạn đồng hành của chị trong những năm tháng Trường Sơn. Chị cùng những nữ lái xe khác vận chuyển lương thực, vũ khí, đạn dược qua những trọng điểm thường xuyên bị đánh phá. Có những đoạn đường được mệnh danh là “túi bom”, nơi mỗi chuyến xe đi qua đều là một lần đối mặt với hiểm nguy.

Điều đáng nói là Dương Thị Nấp không phải trường hợp cá biệt. Trung đội nữ lái xe Trường Sơn là một lực lượng đặc biệt của tuyến vận tải chiến lược. Những cô gái tuổi đôi mươi, nhiều người chưa từng lái xe trước khi nhập ngũ, đã làm một công việc vốn thường được giao cho nam giới: đưa xe và hàng hóa vượt qua hàng nghìn kilômét đường rừng dưới bom đạn.

Sau này, khi nhìn lại, những nữ lái xe Trường Sơn vẫn nói về sự may mắn của mình: người và xe trở về nguyên vẹn sau chiến tranh. Nhưng chiến tranh không chỉ để lại những vết thương nhìn thấy được. Nhiều cô gái năm xưa trở về khi tuổi thanh xuân đã qua, chuyện gia đình riêng cũng chịu nhiều thiệt thòi.

Riêng Dương Thị Nấp sau chiến tranh trở về công tác tại Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, từng làm cấp dưỡng, lao công rồi bảo vệ cơ quan. Một người phụ nữ lặng lẽ trong đời thường đến mức những người làm việc cùng cơ quan nhiều năm cũng không biết rằng phía sau dáng vẻ giản dị ấy từng là một nữ chiến sĩ lái xe Trường Sơn. Chỉ đến khi truyền hình giới thiệu về Trung đội nữ lái xe Trường Sơn, đồng nghiệp mới nhận ra người phụ nữ họ vẫn gặp hằng ngày chính là một trong những “bông hồng thép” năm xưa.